कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

रसन

rasanaक्ली · neut.

In 12 kośas: 6 synonym verses, 12 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

चपेटश्चर्पटश्च स्यान्नखरो नखरा नखः ।जिह्वो जिह्वा च रसना रसनं चिवुकं चिवुः ॥ १८२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव साधारणप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.1.36 · p. 373
नैकषेयो यज्ञहा स्यात्सूर्यो विद्युद्रुधस्तथा ।रसनो व्याल इति चाथापि गान्धर्वको गणः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास स्त्रीनपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.6.171 · p. 231
genderस्त्रीक्लीf. n.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.354 · p. 105
कक्ष्या कक्षा सप्तकी स्यात् काञ्चिः काञ्ची च मेखला ।सारसनं सरसनं रसना रशना तथा ॥रसनं रशमञ्चेति स्त्रीकटीभूषणे भवेत् ।अथ पुंसः कटीदेशभूषणे शृङ्खला त्रिषु ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 3 स (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.165 · p. 202
जिह्वायां रसना दन्त्य-तालव्यान्तर्गता रसा ।रसमातृका रस्ना च रसिका रसनं तथा ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.231 · p. 237
रोचना रोचनी बलभद्रिका त्रायमाणिका ।त्रायन्ता, रास्नायां रस्या रसना रसनं रसा ॥ २३१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 ब (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 स्ना (wrong syllable)
genderक्लीneut.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास नार्धश्लोकः Dharaṇikośa 19.2.24 · p. 113
वृजिनं किल्बिषे भुग्ने वृजिनश्च शिरोरुहः ।रसनं स्वदने शब्दे रसना काञ्चिजिह्वयोः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.13 · p. 248
पिण्डीतके च श्वसिते तु षण्ढे-ऽथाच्छादने स्याद्वसनं च वस्त्रे ।स्वादे ध्वनौ स्याद्रसनं स्त्रियां तुरास्नाभिधानेऽथ न पुंसि काञ्च्याम् ॥ १३ ॥
इन्द्रवज्रा
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.14 · p. 249
जिह्वागतोऽथो रशनं निनादेकाञ्च्यां स्त्रियां स्याद्रशनागतोऽपि ।गेहाम्भसोः स्यात्सदनं मुखे तुसंभाषिते स्याद्वदनं तथैव ॥ १४ ॥
इन्द्रवज्रा
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1479 · p. 176
त्रिस्त्वात्मीयेऽथ रसनं क्ली कषायद्रवान्नयोः ।स्नेहे विषे फले चापि निर्यासे हेमरूप्ययोः ॥ १४७९ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1480 · p. 176
आस्वादने तु जिह्वायामपि स्याद्रसना न ना ।शब्दने च रसज्ञा तु जिह्वायां स्त्री त्रिषु त्वसौ ॥ १४८० ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.68 · p. 240
मार्जनो लोध्रवृक्षे स्यात्क्लीबं मार्ष्टौ तु मार्जनम् ।मानिनी तु स्त्रियां फल्यां मानी मानवति त्रिषु ॥मैथुनं सङ्गते क्लीबं सुरते च नपुंसकम् ।यमनो ना यमे क्लीबं बन्धे चोपरतावपि ॥यवनो जातिभिद्देशभिदोर्वेगाश्वयोरपि ।यवन्योषधिभेदे स्त्री वेगिनि त्वभिधेयवत् ॥यापनं स्यान्निरसने कालक्षेपे च वर्त्तने ।युवा श्रेष्ठे च तरुणे निसर्गबलसंयुते ॥योजनं स्याच्चतुष्क्रोश्यां योगमाने परात्मनि ।रसनं स्वादने शब्दे स्याद्रास्नाजिह्वयोः स्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2153 · p. 260
दक्षिणावर्तशङ्खे स्याद्रशना दर्भदामनि ।काञ्चीगुणे च जिह्वायां रसना रसनं विषे ॥ २१५३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsविष
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2154 · p. 260
आस्वादने च शब्दे च रवणः शब्दनोष्ट्रयोः ।राजीवं पङ्कजे ना तु मीनभेदे मृगान्तरे ॥ २१५४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.255 · p. 179
गतौ च यानं योनिस्तूत्पत्तिस्थाने भगेऽपि च ।रसनन्तु ध्वनौ स्वादे रसज्ञारास्नयोः स्त्रियाम् ॥ २५५ ॥
अनुष्टुप्
उत्पलिनी Utpalinī · व्याडि Utpalinī 58 · p. 50
जिह्वास्वादनिनादेषु रसनं कटिमण्डने ॥ ५८ ॥
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.5.68 · p. 262
संश्रयेऽग्रे च शूर्पस्य वस्त्रभेदे च योषितः ।रसनं क्ली कषायेऽन्ने द्रवे स्नेहे विषे फले ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.5.69 · p. 262
निर्यासे हेम्नि रूप्ये च जिह्वास्वादनयोर्न ना ।रेवटं दक्षिणावर्तशंखे रेणौ तु रेवटः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful

रसन as a meaning in nānārtha verses