कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

काञ्ची

kāñcīस्त्री · fem.

In 19 kośas: 19 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 33 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.664 · p. 28
साक्षराङ्गुलिमुद्रा सा कटिसूत्रं तु मेखला ।कलापो रशना सारसनं काञ्ची च सप्तकी ॥ ६६४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.190
स्त्रीकट्यां मेखला काञ्ची सप्तमी रशना तथा ॥ १०८ ॥क्लीबे सारसनं चाथ पुंस्कट्यां शृङ्खलं त्रिषु ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.560 · p. 63
कलापः सप्तकी काञ्ची मेखला रसना तथा ।कटिसूत्रं सारसनं किङ्किणी क्षुद्रघण्टिका ॥ ५६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शृङ्खला शृङ्खलं च स्यात् काञ्ची काञ्चिरुभे समे ।कौशेयमपि कोषेयं स्यादाहतमनाहतम् ॥ १८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.266 · p. 49
क्लीबे सारसनं काञ्ची सैव स्यात्कटिमेखला ।संसप्तकी च रसना कटिपर्यायनाटिका ॥ २६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.175 · p. 94
स्नानं वसनं तिलको लेपो हारोऽञ्जनं काञ्ची ।नासामौक्तिककुण्डलनूपुरकुचकञ्चुकीमालाः ॥ १७५ ॥
उपगीतिः
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.81 · p. 226
काञ्चिः काञ्ची सिञ्जिनी च रशना रसनापि च ।सप्तकी च कलापोऽस्त्री क्लीबे सारसनं तथा ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पामाशब्दः स्त्रियां कथितः । इयं पामा विचर्च्चिका कच्छूः । वेमादयः पुंसि भवन्ति । अयं वेमा तन्तुवायस्य । कुणपो मृतशरीरम् । कूर्चः श्मश्रु । अयं कन्दरः पर्वतस्यैकदेशः । यूथः सङ्घातः । प्रोथोऽश्वस्य नासिकाविवरयोरुपरिदेशः । वंशो वेणुः । रेणुः पांसुः । ध्वजः केतुः ।केदारखण्डप्रशमाश्च पुंसि नित्यं कपाटाश्च ।हेलाकाञ्चीला[ली]लासुधायुधाः स्युः स्त्रि[स्त्री]यां प्रवेणी च ॥ ७४ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 119 · p. 60
भूषणाभरणं रुच्यं माल्यं मालागुणस्रजः ।मेखला रसना काञ्ची हेमपर्यायसूत्रकम् ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.311 · p. 140
मेखला कटिसूत्रं स्यात्काञ्ची सारसनं तथा ।कलापो रसना चैव शृङ्खला पुंस्कटीस्थिता ॥ ३११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.104 · p. 8
मेखला सप्तकी काञ्ची रसना क्षुद्रघण्टिका ।अञ्जनं कज्जलं दैपं सिन्दूरं[र] स्त्रीविभूषणम् ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति अङ्गवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.1.52 · p. 24
रसना मेखला काञ्ची कलापश्चापि सप्तकी ।कटिसूत्रं सारसनं किङ्किणी क्षुद्रघण्टिका ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1077 · p. 166
कटीसूत्रं कलापश्च काञ्ची च कटमालिका ।रशना रसना चैव सारसनं च सप्तकी ॥ १०७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.354 · p. 105
कक्ष्या कक्षा सप्तकी स्यात् काञ्चिः काञ्ची च मेखला ।सारसनं सरसनं रसना रशना तथा ॥रसनं रशमञ्चेति स्त्रीकटीभूषणे भवेत् ।अथ पुंसः कटीदेशभूषणे शृङ्खला त्रिषु ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 3 स (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्त्रीलिङ्गसङ्ग्रहः Śabdaratnāvalī 9.41 · p. 311
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.216 · p. 206
रसना, काञ्चिः काञ्ची च किङ्किणिः क्षुद्रघण्टिका ।किङ्किणी कङ्कणीका च कङ्कणी किङ्किणीत्यपि ॥ २१६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ञ्चिः (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पुराध्यायः Śabdaratnākara 2.6.834 · p. 105
कौशाम्बी मधुरा राढा काञ्ची माहिष्मती जया ।द्वारका विदिशा चम्पा स्रुघ्नं पाटलिपुत्रकम् ॥ ८३४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पुराध्यायः Śabdaratnākara 2.6.837 · p. 106
रामेश्वरं महाकालं गोकर्णं विजयेश्वरम् ।श्रीशैलं शम्बलं काञ्चीं पद्मनाभं प्रभासकम् ॥ ८३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1167 · p. 143
कलापो मेखला काञ्ची रशना सप्तकीति च ।क्लीबे सारसनं क्षुद्रघण्टिका किङ्किणी समे ॥ ११६७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ चान्ताः Koṣakalpataru 6.5.7 · p. 171
मधौ( ? )शुद्धे परवत्स्त्री तु रुचिः स्यादभिष्वङ्गे ।शोभामयूखवाञ्छा-स्ववकाशे तु द्वयोर्वीचिः ।स्वल्पतरङ्गे च सुखे-ऽथाभिनये सीवनद्रव्ये ।नारीन्द्रिये च सूचीशचीन्द्रपत्नी शतावर्याम् ।काञ्ची देशविशेषेगुञ्जायां मेखलायां च ।षड्ग्रन्थासारिकयो-र्वचा स्त्रियां स्याच्छुके पुंसि ॥ ७ ॥
metre not recognised
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.23 · p. 11
वाचि चैकान्नपञ्चाशद्रात्रे सत्रे तु भूमनि ।कान्तिः शोभेच्छयोः काञ्ची मेखलापुरभेदयोः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास ककारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.7.99 · p. 174
कर्णोऽर्कजे श्रुतौ काञ्ची रक्तिका मेखला पुरी ।काण्डो नालेऽधमे बाणे स्तम्बे वर्गे जलेऽपि च ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश चान्ताः Śabdaratnāvalī 7.6.3 · p. 195
बन्धनेऽपि च शोभायां करिण्याञ्च कचा स्त्रियाम् ।काचो मनौ च शिक्ये च नेत्ररुग्मृत्तिकाभिदोः ॥काञ्चीनगरभेदे च स्त्री कटिमेखलासु च ।कूर्चमस्त्री भ्रुवोरन्तः कठिन श्मश्ककैतवे ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 टि (wrong syllable)
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.75 · p. 117
इभ्यां स्त्री गुरुपुत्रे ना केशे शुष्कव्रणे कचः ।देशभेदेऽपि काञ्ची स्यात्तथा स्थासकतर्कयोः ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्

काञ्ची as a meaning in nānārtha verses

  • नामलिङ्गानुशासनम् कक्ष्याकक्ष्या प्रकोष्ठे हर्म्यादेः काञ्च्यां मध्येभबन्धने ॥ १५८ ॥ Amarakośa 3.3.158
  • हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) कक्षाअव्यक्तः परमात्मनि मूर्खे स्पष्टेतरे च निर्दिष्टः । कक्षा गुह्यपिधाने काञ्च्यां गेहे प्रकोष्ठे च ॥ ८४२ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.842
  • धरणिकोश रसनावृजिनं किल्बिषे भुग्ने वृजिनश्च शिरोरुहः । रसनं स्वदने शब्दे रसना काञ्चिजिह्वयोः ॥ Dharaṇikośa 19.2.24
  • धरणिकोश कलापशष्पं बालतृणं प्रोक्तं शष्पं स्यात्प्रतिभाक्षयः । कलापः संहतौ बर्हे काञ्चितूणीरयोरपि ॥ Dharaṇikośa 20.2.5
  • धरणिकोश कक्ष्याकक्ष्या प्रकोष्ठे हर्म्यामदेः काञ्च्यां मध्येभबन्धने । लक्ष्यं छद्मनि विख्यातं लक्ष्यं संख्याविशेषके ॥ Dharaṇikośa 25.2.4
  • धरणिकोश मेखलासंकुलं कथितं व्याप्ते विस्पष्टार्थे वचस्यपि । मेखला खड्गबन्धे स्यात्काञ्चिशैलनितम्बयोः ॥ Dharaṇikośa 27.2.32
  • धरणिकोश कक्षाकक्षः स्मृतो भुजामूले कक्षो मूले च वीरुधः । कक्षा स्पर्धापदे काञ्च्यां रथगेहप्रभेदयोः । गजरज्जौ परीधाने पश्चादञ्चलपल्लवे ॥ Dharaṇikośa 33.3.2
  • कोषकल्पतरु रसिकाकाञ्चीरसालारसनासु सद्भिः कोषप्रवीणै रसिकोपदिष्टा । स्यात्कर्णिका कर्णविभूषणेभ- शुण्डाग्रपाथोरुहबीजकोशे ॥ १० ॥ Koṣakalpataru 6.1.10
  • कोषकल्पतरु रसनपिण्डीतके च श्वसिते तु षण्ढे- ऽथाच्छादने स्याद्वसनं च वस्त्रे । स्वादे ध्वनौ स्याद्रसनं स्त्रियां तु रास्नाभिधानेऽथ न पुंसि काञ्च्याम् ॥ १३ ॥ Koṣakalpataru 6.21.13
  • कोषकल्पतरु रशनजिह्वागतोऽथो रशनं निनादे काञ्च्यां स्त्रियां स्याद्रशनागतोऽपि । गेहाम्भसोः स्यात्सदनं मुखे तु संभाषिते स्याद्वदनं तथैव ॥ १४ ॥ Koṣakalpataru 6.21.14
  • कोषकल्पतरु सारसनकात्यायनो वररुचौ गिरिकन्यकायां काषायवस्त्रविधवार्धजरत्स्त्रियां स्त्री । निष्ठीवने निरसनं च वधे निरासे काञ्च्यां तु सारसनमस्त्रभृतामुरस्त्रे ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 6.21.30
  • कोषकल्पतरु कक्ष्यास्यादुत्तरासङ्गगृहप्रकोष्ठ- काञ्चीषु कक्ष्या गजमध्यबन्धे । कृत्यं तु कार्ये मतमप्रिये च तव्यादिषु स्त्री भिदि देवतायाः ॥ ५१ ॥ Koṣakalpataru 6.26.51
  • कोषकल्पतरु कटित्रखण्डाभ्रमभ्रस्य च लेश आहुः स्त्रीणां च दन्तक्षतभेदगं स्यात् । काञ्च्यां कटित्रं कटिगे च वस्त्रे वर्माङ्गके चापि वदन्ति सन्तः ॥ ७४ ॥ Koṣakalpataru 6.27.74
  • कोषकल्पतरु मेखलाविशेष्यवत्स्यान्नरि तु प्लवङ्गे चूडाल एतत्सहितेऽन्यवत्स्यात् । स्त्री तूच्चटायामथ मेखलास्त्र- बन्धे च काञ्च्यां कटके गिरेश्च ॥ ५३ ॥ Koṣakalpataru 6.28.53
  • कोषकल्पतरु कक्षाशुष्के तृणे वीरुधि च प्रकोष्ठे पाश्चात्त्यवस्त्राञ्चलपल्लवे स्त्री । काञ्च्यां तथोद्ग्राहणिकारथाङ्ग- स्पर्धापदे स द्विपरज्जुगश्च ॥ ५३ ॥ Koṣakalpataru 6.30.53
  • नानार्थार्णवसंक्षेप कक्ष्यातस्यामपि विभूतौ च कक्ष्या साम्यवरत्रयोः । कच्छाख्यगुह्यवस्त्रे च काञ्च्यां गेहप्रकोष्ठके ॥ १८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.18
  • नानार्थार्णवसंक्षेप लालालवलीवृक्षसंज्ञे च स्त्री काञ्च्यां स्वजयोऽब्रवीत् । द्वे तु जात्यन्तरे नृणां मैत्रेयब्राह्मणीसुते ॥ ११३८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1138
  • नानार्थार्णवसंक्षेप शक्वरीनद्यां विद्युति काञ्च्यां च बाहौ छन्दोन्तरे तथा । षट्पञ्चाशत्स्वरे स्त्री तु शङ्खिनी स्थावरान्तरे ॥ १३३५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1335
  • नानार्थार्णवसंक्षेप मेखलापुण्डिकासंज्ञकेऽथ स्याद् मेखला कटिसूत्रके । काच्यामिति तु सिंहाद्याः श्रोणिस्थाने तु केचन ॥ ७१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.71
  • नानार्थार्णवसंक्षेप रशनाकाञ्च्यां च रेणुका तु स्याद्वरेण्याह्वयभेषजे । जमदग्नेश्च भार्यायामथ स्याद्रेवती गवि ॥ ७३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.73
  • नानार्थार्णवसंक्षेप कलापक्वचिदाङ्गिरसे मत्ये कलापस्तु पुमानयम् । काञ्चीतूणीसमूहेषु भूषणे बर्हिबर्हके ॥ ३०४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.304
  • नानार्थार्णवसंक्षेप कालिकाक्र(य?म)देयवस्तुमूल्ये काञ्च्यां च रभसोऽपठीत् । कालकस्तु पुमान् कायविकारे पिप्लुसंज्ञके ॥ ४७१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.471
  • नानार्थार्णवसंक्षेप खोलिकागीतसत्यां च काञ्च्यां च स्त्रीत्येवमजयोऽपठीत् । बहुवेदी गभीरं तु त्रिर्निम्ने वाचि तु स्त्रियाम् ॥ ६३० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.630
  • नानार्थार्णवसंक्षेप सप्तकीसप्तकस्तु पुमान् सङ्घे सप्तानां क्ली तु सप्तकम् । मृगयाक्षादिषु स्त्री तु सप्तकी काञ्चिदामनि ॥ १८८४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1884
  • शब्दरत्नावली सारसनसदादानो गन्धहस्तिन्यैरावतगणेशयोः । सम्बदनं वशीकारे क्लीबमालोचनेऽपि च ॥ समादानं समीचीनग्रहे बौद्धाह्णिकेऽपि च । सम्वाहनन्तु भारादिवाहने चाङ्गमर्दने ॥ समापनं परिच्छेदप्रमापनसमाप्तिषु । सनातनो हरे विष्णौ नित्यपित्रतिथिष्वपि ॥ सनातनी भवान्यान्तु वाण्यब्धिसुतयोः स्त्रियाम् । स्तनयित्नुर्जलधरे विद्युति स्तनिते स्त्रियाम् ॥ सरोजिनी तु कमलाकरपङ्कजयोः स्त्रियाम् । समापन्नं वधे क्लिष्टे समाप्तप्राप्तयोरपि ॥ संयमनं व्रते बन्धे यमपूर्यामपि स्त्रियाम् । भवेत्सारसनं काञ्च्यामुरस्तेन तनुत्रिणाम्(?) ॥ सामयोनिर्ग्रजब्रह्मसामोत्थेषु भवेत्पुमान् । सुदर्शनो विष्णुचक्रे जम्बूवृक्षे सुरलाये ॥ क्लीबं महेन्द्रनगरे प्रज्ञौषधिभिदोः स्त्रियाम् । सुयामुनोऽच्युते मेघे प्रासादवत्सराजयोः ॥ सुकर्मा योगभेदे स्यात्सत्कर्मविधिकर्मणोः । सुधन्वा वीरभेदे स्याद्धानुष्के विश्वकर्मणि ॥ सुपर्वा पुंसि वंशे तु धूमपर्वामरेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.127
  • शब्दरत्नावली कलापकच्छपीवल्लकीभेदक्षुद्ररोगडुलीष्वपि । कलापो भूषणे तूणे काञ्च्यां बर्हे च संहतौ ॥ कशिपु क्लीबमेकोक्त्या मिलिते चान्नवाससी । पृथक्कृतेऽन्ने वस्त्रे च कशिपुः पुंसि दृश्यते ॥ Śabdaratnāvalī 7.21.16
  • शब्दरत्नावली मेखलामाचलोऽपि ग्रहे रोगे स्यात्पुमान् वन्दिचौरयोः । मुषली तालमूल्याखुपर्णिकागृहगोधिषु ॥ मेखला स्त्रीनितम्बे स्यात्स्त्री काञ्ची खड्गकोषयोः । रसाला रसना दूर्वा विदारी मार्जितासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.85
  • शब्दरत्नाकर कक्ष्याकक्ष्या काञ्च्यां वरत्रायां कच्छवेश्मप्रकोष्ठयोः । काष्ठोत्कर्षो हरित् सीमा कान्तिः शोभाभिकामयोः ॥ १९०१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1901
  • शब्दरत्नाकर कलापकलापो भूषणे काञ्च्यां समूहे बर्हतूणयोः । कमण्डलौ च दाडिम्यां करको भूम्नि तु स्त्रियाम् ॥ २०६२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2062
  • शब्दरत्नाकर मेखलाअसिबन्धनकाञ्च्याद्रिकटकेषु तु मेखला । पुमानन्योदयद्वेषे मत्सरस्त्रिषु तद्वति ॥ २१४८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2148
  • वैजयन्ती कक्ष्याकक्ष्या कच्छे वरत्रायां कांच्यां गेहप्रकोष्ठके । कर्मी हाटकपुत्र्यां स्यादपि शालापलालयोः ॥ ७ ॥ Vaijayantī 6.2.7
  • वैजयन्ती कलापकञ्चुकः सर्पनिर्मोके कवचे वारवाणके । कलापो भूषणे कांच्यां संघाते बर्हतूणयोः ॥ १५ ॥ Vaijayantī 7.1.15
  • वैजयन्ती शक्वरीवनिता स्निग्धनार्याञ्च नार्याञ्चप्यथ वेदिका । वेदिश्चांगुलिमुद्रा च काञ्ची छन्दश्च शक्वरी ॥ २५ ॥ Vaijayantī 7.2.25