कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

शात्रव

śātravaपुं · masc.

In 17 kośas: 14 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.729 · p. 30
षण्ढे वर्षवरः शत्रौ प्रतिपक्षः परो रिपुः ।शात्रवः प्रत्यवस्थाता प्रत्यनीकोभियात्यरी ॥ ७२८ ॥दस्युः सपत्नोऽसहनो विपक्षो द्वेषी द्विषन्वैर्यहितो जिघांसुः ।दुर्हृत्परेः पन्थकपन्थिनौ द्विट्प्रत्यर्थ्यमित्रावभिमात्यराती ॥ ७२९ ॥
अनुष्टुप्
वर्षवरपुंप्रतिपक्षपुंपरपुंरिपुपुंशात्रवपुंप्रत्यवस्थातृपुंप्रत्यनीकपुंअभियातिन्पुंअरिपुंदस्युपुंसपत्नपुंअसहनपुंविपक्षपुंद्वेषिन्पुंद्विषत्पुंवैरिन्पुंअहितपुंजिघांसुपुंदुर्हृद्पुंपन्थकपुंपन्थिन्पुंद्विष्पुंप्रत्यर्थिन्पुंअमित्रपुंअभिमातिपुंअरातिपुं
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.11
रिपौ वैरिसपत्नारिद्विषद्द्वेषणदुर्हृदः ॥ १० ॥द्विड्विपक्षाहितामित्रदस्युशात्रवशत्रवः ।अभिघातिपरारातिप्रत्यर्थिपरिपन्थिनः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
रिपुपुंवैरिन्पुंसपत्नपुंअरिपुंद्विषत्पुंद्वेषणपुंदुर्हृद्पुंद्विष्पुंविपक्षपुंअहितपुंअमित्रपुंदस्युपुंशात्रवपुंशत्रुपुंअभिघातिन्पुंपरपुंअरातिपुंप्रत्यर्थिन्पुंपरिपन्थिन्पुं
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.456 · p. 53
प्रत्यर्थी पर्यवस्थाता द्वेषी वैरी च शात्रवः ।शत्रुः सपत्नो भ्रातृव्यः प्रत्यनीको द्विषन्मतः ॥ ४५६ ॥
अनुष्टुप्
प्रत्यर्थिन्पुंपर्यवस्थातृपुंद्वेषिन्पुंवैरिन्पुंशात्रवपुंशत्रुपुंसपत्नपुंभ्रातृव्यपुंप्रत्यनीकपुंद्विषत्पुं
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर षोडशोपदेशः Bālaprabodhikā 16.340 · p. 97
अरातिरहितः शत्रुः दूषणः शात्रवः परः ।मित्रं निजात्मीयजनौ वयस्येष्टहितप्रियाः ॥ ३४० ॥
अनुष्टुप्
अरातिपुंअहितपुंशत्रुपुंदूषणपुंशात्रवपुंपरपुंमित्रक्लीनिजजनपुंआत्मीयजनपुंवयस्यपुंइष्टपुंहितपुंप्रियपुं
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.20 · p. 91
दुर्हृद्दस्युः सपत्नो द्विड् विपक्षः शात्रवोऽहितः ।परौचाभेर्मातियाती परेः पन्थिकपन्थिनौ ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
दुर्हृद्पुंदस्युपुंसपत्नपुंद्विष्पुंविपक्षपुंशात्रवपुंअहितपुंपरपुंअभिमातिन्पुंअभियातिन्पुंपरिपन्थिकपुंपरिपन्थिन्पुं
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.48 · p. 248
अमित्रः शात्रवः शत्रुर्द्विट् द्विषन्द्वेषणो रिपुः ।परिपन्थी प्रत्यनीकः प्रतीपः परिपन्थिकः ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
अमित्रपुंशात्रवपुंशत्रुपुंद्विष्पुंद्विषत्पुंद्वेषणपुंरिपुपुंपरिपन्थिन्पुंप्रत्यनीकपुंप्रतीपपुंपरिपन्थिकपुं
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.349 · p. 145
घट्टशुल्कावुभौ तुल्यौ अरिशत्रू द्विषन्रिपुः ।विपक्षोऽसहनो दस्युर्द्विड्द्वेषी शात्रवोऽपि च ॥ ३४९ ॥
अनुष्टुप्
घट्टपुंशुल्कपुंअरिपुंशत्रुपुंद्विषत्पुंरिपुपुंविपक्षपुंअसहनपुंदस्युपुंद्विष्पुंद्वेषिन्पुंशात्रवपुं
genderपुंmasc.
शब्दचन्द्रिका Śabdacandrikā · वामनभट्टबाण क्षत्रियप्रकरणम् Śabdacandrikā 5.2.21 · p. 43
दस्युः शत्रुरमित्रारिररातिरहितो द्विषत् ।प्रत्यर्थी प्रत्यवस्थाता दूषणः शात्रवः परः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
दस्युपुंशत्रुपुंअमित्रपुंअरिपुंअरातिपुंअहितपुंद्विषत्पुंप्रत्यर्थिन्पुंप्रत्यवस्थातृपुंदूषणपुंशात्रवपुंपरपुं
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति राजवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.2.20 · p. 36
अरिर्वैरी रिपुः शत्रुर्विपक्षो द्विट् द्विषत्परः ।प्रत्यर्थी प्रत्यवस्थाता सपत्नः शात्रवोऽहितः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
अरिपुंवैरिन्पुंरिपुपुंशत्रुपुंविपक्षपुंद्विष्पुंद्विषत्पुंपरपुंप्रत्यर्थिन्पुंप्रत्यवस्थातृपुंसपत्नपुंशात्रवपुंअहितपुं
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1189 · p. 186
शत्रश्च शात्रवोऽमित्रः प्रत्यनीकः परस्तथा ॥ ११८९ ॥
अनुष्टुप्
शत्रुपुंशात्रवपुंअमित्रपुंप्रत्यनीकपुंपरपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.170 · p. 123
परिपन्थिः रिपुर्वैरी घातकामित्रदस्यवः ।द्वेषी द्विट् शात्रवोऽरातिरभिधाती च विद्विषः ॥
अनुष्टुप्
परिपन्थिन्पुंरिपुपुंवैरिन्पुंघातकपुंअमित्रपुंदस्युपुंद्वेषिन्पुंद्विष्पुंशात्रवपुंअरातिपुंअभिघातिन्पुंविद्विष्पुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.251 · p. 209
स्थापत्यः स्थापतीकश्च रिपौ शत्रुः सशात्रवः ।अभिमातिरभियातिरारातिश्चाऽप्यरातियुक् ॥ २५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 भि (wrong syllable)
स्थापत्यपुंस्थापतीकपुंशत्रुपुंशात्रवपुंअभिमातिपुंअभियातिपुंआरातिपुंअरातिपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण क्षत्रियाध्यायः Śabdaratnākara 3.3.1283 · p. 156
विमताहितशात्रववैरिरिपुद्विषतो द्विडरात्यभिधात्यरयः ।प्रत्यनीकप्रतिद्वन्द्विप्रत्यवस्थातृदस्यवः ।द्वेष्यानिष्टप्रतिस्पर्धिप्रत्यवस्कन्दिनोऽपि च ॥ १२८३ ॥
तोटकम्two metres in one verse
विमतपुंअहितपुंशात्रवपुंवैरिन्पुंरिपुपुंद्विषत्पुंद्विष्पुंअरातिपुंअभिघातिन्पुंअरिपुंप्रत्यनीकपुंप्रतिद्वन्द्विन्पुंप्रत्यवस्थातृपुंदस्युपुंद्वेष्यपुंअनिष्टपुंप्रतिस्पर्धिन्पुंप्रत्यवस्कन्दिन्पुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.41 · p. 107
द्वेषणः प्रत्यनीको द्विड् जिघांसुर्हिंसनो रिपुः ।सपत्नोऽसहनो वैरी दूषकः शात्रवः परः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
द्वेषणपुंप्रत्यनीकपुंद्विष्पुंजिघांसुपुंहिंसनपुंरिपुपुंसपत्नपुंअसहनपुंवैरिन्पुंदूषकपुंशात्रवपुंपरपुं
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास वार्धश्लोकः Dharaṇikośa 28.2.16 · p. 207
पार्थिवः स्यात्पृथिव्यास्तु विकार ईश्वरेऽपि च ।शात्रवः शत्रुराख्यातः शत्रुभावे च शात्रवम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)
meaningsशत्रुशत्रुभाव
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वान्ताः Koṣakalpataru 6.29.23 · p. 362
ना संश्रवक्लेशनयोर्वचःस्थेत्रये रिपौ शात्रव आदिलिङ्गः ।भावे गणे च द्विषतां द्वयोनो-ऽथो माधवः केशवराधमासोः ॥ २३ ॥
उपजातिः
meaningsरिपुभावगण
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वान्ताः Śabdaratnāvalī 7.29.36 · p. 288
शात्रवः पुंसि शत्रौ स्यात्क्लीबं तद्भावनन्दयोः ।षाडवो गालभेदे स्याद्रसभेदे भवेत्पुमान् ॥सम्भवो मेलके हेतौ जन्मन्यांधेयधारणे ।सुग्रीवो विष्णुतुरगे सुन्दरे च कपीश्वरे ॥
अनुष्टुप्
meaningsशत्रुशत्रुभावनन्द

शात्रव as a meaning in nānārtha verses