नन्द
nandaपुं · masc.In 5 kośas: 8 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
गोनन्दाङ्कनवानां च ग्रहखेटा खगास्तथा ।शून्याभ्रगगनं व्योम खमंबर नभो वियत् ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जयं स्याद्दक्षिणालिन्दमथालिन्दद्वयान्विते ।पूर्वदक्षिणतो नन्दं कान्तं पश्चिमपूर्वतः ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भूतेन्द्रियर्तुतर्कर्षिवाजीभवसवो ग्रहाः ।नन्दादिशश्च पङ्क्तिश्च संख्या संज्ञा ह्यनुक्रमात् ॥ ४९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चतुर्विधोऽथ षोढा स्यादथ निःसारकाभिधः ।सुनरोऽपि विशालः स्यान्नन्दो वैकुण्ठवाञ्छितौ ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महापद्मस्तु नन्दः स्याद[108a ]ग्निमित्रस्तु शूद्रकः ।वृषलश्चन्द्रगुप्तः स्याद्बिन्दुसारस्तु तत्सुतः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every lineLatin letters: a
genderपुंmasc.
नृस्त्रियोरथ नग्नः स्यात् पुंसि वैतालिकादिषु ।दिगम्बरे तु त्रिः शास्त्रप्रोक्ताग्निरहिते तथा ॥ ६६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.doubtful
नीलो मुकुन्द-नन्दौ च निधिभेदा अमी नव ।अन्तरीक्षमन्तरिक्षमभ्रं गगणमम्बरम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 क्ष (wrong syllable)
genderपुंmasc.
प्रमोदो हर्ष इत्येष हर्षपर्याय इरितः ।आनन्दो नन्दथुर्नन्दः सुखमानन्दथुर्मुदा ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 इ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पार्वत्यां चाथ ना पूर्वराजभेदेषु केषुचित् ।गोपालाधिपभेदेऽपि नन्दनाख्ये तु कर्मणि ॥ ६६२ ॥
अनुष्टुप्
अब्दः सम्वत्सरे मेघे युस्तके च पयोनिधौ ॥अन्दूर्भूषणभेदे स्यान्निगडेऽपि भवेत् स्त्रियाम् ।कन्दोऽस्त्री शस्यमूले स्याच्छूरणे जलदे पुमान् ॥कुन्दो मुकुन्दे निधिभिद्भूमिष्वस्त्री तु माथ्यके ।क्षोदः स्यात्पेषणे पुंसि सन्धाने च रजस्यपि ॥गदो विष्णुभ्रातरि स्याद्व्याधौ ना चायुधे गदा ।छदः पक्षे च पत्रे च ग्रन्थिपर्णे तमालके ॥छन्दोऽभिप्रायवशयोर्वेदकिन्यामनीषयोः(?) ।नन्दिर्ना नन्दिकेश्वरद्युताङ्गानन्दयोरपि ॥नदी स्त्रियान्तु सरिति शोणादौ नदः पुमान् ।नन्दाहलिञ्जरगोर्योस्तु तिथिभेदेऽपि च स्त्रियाम् ॥पुमान्नरपतौ गोपभेदानन्दनिधिष्वपि ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 श्व (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्
नन्द as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली शात्रवशात्रवः पुंसि शत्रौ स्यात्क्लीबं तद्भावनन्दयोः । षाडवो गालभेदे स्याद्रसभेदे भवेत्पुमान् ॥ सम्भवो मेलके हेतौ जन्मन्यांधेयधारणे । सुग्रीवो विष्णुतुरगे सुन्दरे च कपीश्वरे ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.36