काण
kāṇaवि · adj.In 11 kośas: 12 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
पङ्गुः श्रोणः खलतिस्तु खल्वाट ऐन्द्रलुप्तिकः ॥ ४५२ ॥शिपिविष्टो बभ्रुरथ काणः कनन एकदृक् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ब (wrong syllable)
genderविadj.
विग्रो विघ्रश्च विनसः पीनसी गतना विखुः ।विक्लिधो घ्राणदुर्गन्धिरथ काणस्तु काननः ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सकृत्प्रजोऽपकृष्टः स्याद्वलिपुष्टो निमित्तकृत् ।लुण्ठाको वलिभुक्काणः परमृत्युश्च शक्रजः ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खल्वाटः खलतिश्चैन्द्रलुप्तिको बभ्रुरित्यपि ।शिपिविष्टश्च का[83a]णस्तु सिनः कनक(न) एकदृक् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.doubtful
तद्गणा भीषणा घोणाः काणाः खञ्जाः करालकाः ।तस्य प्रिया तु कौत्केली कालिकालीकलाधराः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ स्याद्दाण्डिको दण्डः काणोऽपि लकुटो लकुः ।सन्दानं दामनी दामा रज्जुः स्याद्वलिनीति च ॥ २४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पङ्गौ खलतिकश्रोणावेकदृक्कननः समः ।काणोऽथ शिपिविष्टश्च ऐन्द्रलुप्तिकः इत्यपि ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 कः (wrong syllable)
genderविadj.
genderविadj.
किलासी सिध्मलश्चापि छोदयुक्तजने द्वयम् ।काणूकः काणकः काण एकनेत्रविहीनके ॥शुक्रं रेतस्तेजसी च वीजवीर्येन्द्रियाणि च ।मायुः पलज्वरः पित्तं कफे श्लेष्मा बलाशकः ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
खरणास्तु खरणसः स्यान्नःक्षुद्रः क्षुद्रनासिकः ।खुरणाः खुरणस उन्नतदन्ते दन्तुर एकेक्षणः काणः ॥ ११०३ ॥
metre not recognised
genderविadj.
कारवः परमृत्युश्च लुण्टाको मौकुलिर्द्विकः ।शक्रजः सत्यवाक्काणोऽपकृष्टो नगरीवकः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
केकरो वलिरोऽनेडमूकोऽन्धः काण एकदृक् ।एडस्तु वधिरः कण्व एडमूकस्त्ववाक्च्छ्रुतिः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
धान्यांशेऽतितनौ कणो नरि युगे त्वेष स्फुलिङ्गे लवेकृष्णाजीरकयोश्च नक्तजकृमौ च स्त्री रणस्तु क्वणे ।कोणेऽस्त्री तु स संगरे नरि पुनः सत्वादिसंध्यादिक-श्वेताद्येषु वृकोदरे पचिकरे रत्यां च विद्यादिंषु ।व्यायामेन्द्रियदानपोपरगते(?)धर्मे च ना स्याद्गुणो-ऽथ व्यापारमुहूर्तपर्वसु महे सूक्ष्मेऽपि काले क्षणः ।ना द्यूतव्यवहारवित्तभृतिषु स्याच्छ्वेंतकानां मितौमूल्ये चामिषशाककेऽपि च पणः कार्षापणेऽपीरितः ।संख्यासैन्यविशेषयोः पशुपतेर्भृत्येषु संघे गणोघ्राते घ्राण[278b]मुदीरितं च परवत्तन्नासिकायां द्विमुक् ।काणो ना करटे तथैकनयने त्रय्यां स्त्रियां त्वौषधौबाणो ना दनुजे स्त्रियां कुसुमभित्काण्डाङ्गकाण्डेषु च ॥ ३ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
काण as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु सिनस्त्रियामसत्यामथ सूरते पुं- स्युन्नः स आर्द्रे परलिङ्ग उक्तः । ग्रासे सिनो ना परवत्तु काणे स्तेनो[11b]स्त्रियां तस्करतत्क्रियार्थः ॥ ९७ ॥ Koṣakalpataru 6.21.97
- नानार्थार्णवसंक्षेप एकाक्षना स्याद्गिरिसरिद्वाहेऽथैकाङ्गो ना बुधग्रहे । त्रिस्त्वेकावयवे काणे त्वेकाक्षो भेद्यलिङ्गकः ॥ २८९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.289
- शब्दरत्नावली श्रामश्रामो मासे च काले च पुंसि मण्डपकाणयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.25