बलाहक
balāhakaपुं · masc.In 16 kośas: 29 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
नभ्राट्तडित्वान्मुदिरो घनाघनोऽभ्रं धूमयोनिस्तनयित्नुमेघाः ।जीमूतपर्जन्यबलाहका घनो धाराधरो वाहदमुग्धरा जलात् ॥ १६४ ॥
upajati mixed
genderपुंmasc.
अथ कम्बलाश्वतरधृतराष्ट्रबलाहकाः ।इत्यादयोऽपरे नागास्तत्तत्कुलसमुद्भवाः ॥ १३११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
शङ्खो लक्ष्मीपतेः पाञ्चजन्यश्चक्रं सुदर्शनम् ।कौमोदकी गदा खड्गो नन्दकः कौस्तुभो मणिः ॥चापः शार्ङ्गं मुरारेस्तु श्रीवत्सो लाञ्छनं स्मृतम् ।अश्वाश्च शैब्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकाः ॥सारथिर्दारुको मन्त्री ह्युद्धवश्चानुजो गदः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभ्रं मेघो वारिवाहः स्तनयित्नुर्बलाहकः ॥ ६ ॥धाराधरो जलधरस्तडित्वान्वारिदोऽम्बुभृत् ।घनजीमूतमुदिरजलमुग्धूमयोनयः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभ्रमब्दो घनो मेघः स्तनयित्नुः पयोधरः ।धाराधरो धूमयोनिर्जीमूतश्च बलाहकः ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभ्रो मेघो वारिवाहो जलदो धूमसम्भवः ।जलमुक् पुष्पदः कन्दो बलाहकवलाहकौ ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बलाहकश्चाश्वतर इत्याद्यास्तत्कुलाधिपाः ।तत्तल्लक्षणसंयुक्तास्तत्तत्कुलसमुद्भवाः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रद्युम्नो विद्युतः श्वेतो वज्रपक्षो बलाहकः ।शतजिह्वो हिरण्याक्षः कुमुदो विजयाकृतिः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालग्रहाः पूतनाद्या अथ मेघो बलाहकः ।जलपर्यायतो वाहधरमुग्दभृतः पुनः ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अश्वाश्च शैव्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकाः ।शुकपिच्छस्वर्णमेघपाण्डुवर्णाः क्रमादमी ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उदवाह-बलाहक-मेघ-घन-स्तनयि[18a]त्नु-सरण्यु-नभःकरिणः ।नुदनुर्मुदिरो वनजो गगन-ध्वज-वारिध्वजाम्बुद-वारिमुचः ॥ ५ ॥
metre not recognisednearly तोटकम्: pāda 2, syllable 4 रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अविर्बलाहकोऽथोपगिरं स्यादुपगिर्यपि ।उदयः पूर्वशैलः स्यादस्ताद्रिश्चाञ्जनागिरिः ।उदगद्रिश्चाद्रिराजो मेनकेशो हिमालयः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
स्याद्वारिबलिभुक्कह्वो बकोऽपि स्याद्बलाहकः ।बलाको बिसकण्ठी तु बलाका च बकेरुका ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बलाहकोऽश्वतरको धृतराष्ट्रादयः परे ।कालीयः स्यात्कालियको गोनासस्तु तिलत्सकः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जलकुसुमनाम सर्वं निर्विशेषं नपुंसकलिङ्गं भवति । तद्यथा । इदं कमलं पङ्कजं कोकनदं कह्लारं कुशेशयमित्यादि । जलकुसुमद्वारेण नपुंसकत्वे प्राप्ते पद्मस्य विभाषा क्रियते । इदं पद्मम् । अयं पद्म इति उक्तं च । "वसन्ते शीतभीतेन कोकिलेन वने रुतम् । अन्तर्ज्जलगताः पद्माः श्रोतुकामा इवोत्थिताः ॥" ऋतेशब्दो वर्जनार्थे वर्त्तते । अभ्रशब्दमेकं वर्जयित्वा अम्बुदा मेघास्तेषामाख्या सञ्ज्ञा पर्याया इत्यर्थः तेऽम्बुदाख्याः शब्दाः पुंसि भवन्ति तद्यथा । इमे अम्बुदा मेघाः पयोधरा घनजीमूता जलधरा बलाहकाः कन्धरा इत्येवमादयः । इमे केशाः । इमे दन्ताः । इमे नखाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अम्बुदघनाघनो घनो मेघो जीमूतोऽभ्रं बलाहकः ।पर्जन्यो मिहिरो नभ्राट् शम्पा सौदामिनी तडित् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
जलदो जलवाहोऽभ्रं स्तनयित्नुर्बलाहकः ।धाराधरो जलधरपर्जन्यगडयेरकाः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभ्रं तडित्वान्मुदिरो जलमुग्जलदोऽम्बुभृत् ।धाराधरो जलधरो धूमयोनिर्बलाहकः ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्तनयित्नुश्च पर्जन्यो धाराधरो बलाहकः ।नभोध्वजो जलधरो जलवाहश्च वार्मसिः ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ध (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अथ कम्बलाऽश्वतरधृतराष्ट्रबलाहकाः ।महानीलोऽपि नागोऽस्ति विशिष्टकुलसम्भवः ॥ २३६८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
बकः कह्वो बकोटश्च स्याद्बलाको बलाहकः ।बकेरुका बकेरुस्तु बलाका बिसकण्ठिका ॥ २४१७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मदयित्नुः कदः कन्दो गवेडुश्च गदामरः ।खतमालो वातरथः श्वेतनीलो बलाहकः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रथाश्वाः सैन्य(शैब्य?)सुग्रीवमेघपुष्पबलाहकाः ।सत्यभामा जाम्बवती रुक्मिणी रोहिणी तथा ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 जा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभ्रं मेघबलाहकवारिदवारिधरमुदिरजीमूताः ।स्तनयित्नुघनतटित्वद्धाराधरधूमयोनितोयमुचः ॥ २१३ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
बलाहकस्तु कृष्णाहिरन्धाहिरवनीशयः ।दर्वीकरादिभिर्भेदैरशीतिः सर्पजातयः ॥ ३०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वर्षाभूः शकलज्योतिः पैङ्गराजो बलाहकः ।शुकपत्रः पुष्पकोऽहिपताको निर्विषाहयः ॥ ३०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
स्यन्दनस्तु शतानन्दः सारथिश्चास्य दारुकः ।तुरङ्गाः शैब्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकाः ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बलाहक as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश खतमालगण्डशैलो ललाटे स्यात्प्रस्तरे च गिरिच्युते । खतमालः स्मृतो धूमे खतमालो बलाहकः ॥ Dharaṇikośa 27.2.48