कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

क्षोद

kṣodaपुं · masc.

In 14 kośas: 13 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.50 · p. 38
चूर्णे क्षोदोऽथ रजसि स्युर्धूलीपांसुरेणवः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.168
चूर्णे क्षोदः समुत्पिञ्जपिञ्जलौ भृशमाकुले ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.443 · p. 51
रंहस्तरः स्यदः स्यात्प्रसरो वेगो रयो जवो वाजः ।पांशुः क्षोदो रेणुश्चूर्णं धूली रजश्च तुल्यार्थाः ॥ ४४३ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.334 · p. 126
संशप्तका अथ रजः क्षोदः सान्ते उभे च षण् ।रेणुस्त्रिषु रजः क्लीबे धूलिर्धूली स्त्रियामुभे ॥ ३३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.335 · p. 126
पुंसि पांसुश्च पांशुश्च वातकेतुः क्षितेः कणः ।अस्त्री तूस्तमपि क्षोदश्चूर्णः सर्वत्र चूर्णिते ॥ ३३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.338 · p. 170
कुटार्जुनकरञ्जार्कशिलास्फटिकशुक्तिजम् ।स्यात्खादिरस्तु खदिरसारः क्षोदोऽपि रङ्गदः॥ ३३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.46 · p. 265
रेणुस्त्रिषु स्त्रियां धूली रजनं शूक-पांशकः ।पांशुश्च न रजो द्वंद्वे क्षोदश्चूर्णो न योषिति ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.253 · p. 36
धूली रेणू रजः पांशुश्चूर्णं क्षोदः खलं पुनः ।खलधानं दलिर्लोष्टे लेष्टुलोष्टू तु कुत्रचित् ॥ २५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.378 · p. 73
सप्तकः संसप्तकश्च सङ्ग्रामादनिवर्तिते ।रेणुः पांसौ पुमान्क्षोदः शर्करासहिते रजे (तं रजः?) ॥ ३७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1657 · p. 266
चूर्णं क्षोदश्च नामापि चूर्णे रजसि कथ्यते ॥ १६५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.365 · p. 135
पांसुः क्षितिकणः क्षोदश्चूर्णं दृष्टमहीद्रवः ।वातकेतुर्नभःकेतुः कणा क्षितिकणोति च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.366 · p. 135
चूर्णं क्षोदश्चूर्णमात्रे क्वचित् केचित् प्रचक्षते ।उत्पिञ्जः पिञ्जलोऽपि स्यात् समुत्पिञ्जल इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण क्षत्रियाध्यायः Śabdaratnākara 3.3.1385 · p. 168
योधानां क्रन्दनं घोषः पटहाडम्बरौ समौ ।पांसुः क्षोदः स्त्रियां धूली रेणुः स्त्रीपुंसयो रजः ॥ १३८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास दपादः Dharaṇikośa 17.1.1 · p. 92
रदो विलेखने दन्ते छदः स्यात्पक्षपत्रयोः ।क्षोदश्च पेषणे धूलौ स्वादुर्मिष्टमनोज्ञयोः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ दान्ताः Koṣakalpataru 6.19.26 · p. 234
मूलेऽपि पादोऽयव( ? )सूपकारेसूदस्तथा व्यञ्जनसूपयोश्च ।क्षोदो रजःपेषणयोरथ स्या-च्छादोऽपि शष्पे नरि कर्दमे च ॥ २६ ॥
इन्द्रवज्रा
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुल्लिँङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.37 · p. 24
मुखप्रसेके च क्लेदः क्षोदो रजसि चूर्णने ।क्षोदशब्दः समाम्नाये पठितो जलवाचकः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश दान्ताः Śabdaratnāvalī 7.18.2 · p. 228
अब्दः सम्वत्सरे मेघे युस्तके च पयोनिधौ ॥अन्दूर्भूषणभेदे स्यान्निगडेऽपि भवेत् स्त्रियाम् ।कन्दोऽस्त्री शस्यमूले स्याच्छूरणे जलदे पुमान् ॥कुन्दो मुकुन्दे निधिभिद्भूमिष्वस्त्री तु माथ्यके ।क्षोदः स्यात्पेषणे पुंसि सन्धाने च रजस्यपि ॥गदो विष्णुभ्रातरि स्याद्व्याधौ ना चायुधे गदा ।छदः पक्षे च पत्रे च ग्रन्थिपर्णे तमालके ॥छन्दोऽभिप्रायवशयोर्वेदकिन्यामनीषयोः(?) ।नन्दिर्ना नन्दिकेश्वरद्युताङ्गानन्दयोरपि ॥नदी स्त्रियान्तु सरिति शोणादौ नदः पुमान् ।नन्दाहलिञ्जरगोर्योस्तु तिथिभेदेऽपि च स्त्रियाम् ॥पुमान्नरपतौ गोपभेदानन्दनिधिष्वपि ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 श्व (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1887 · p. 230
पेषणे रजसि क्षोदः क्षारस्तु गुडभस्मनोः ।काण्डोऽस्त्री दण्डवर्गेषुनालावसरवारिषु ॥ १८८७ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.205 · p. 162
स्त्री गभ्भार्यां क्लीबमब्जे दिङ्नागे कुमुदः कपौ ।पुष्पे क्लीबं भ्रमौकुन्दः क्षोदो रजसि पेषणे ॥ २०५ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.1.13 · p. 215
कण्ठो गलेऽन्तिके शब्दे कपयोऽर्केभवानराः ।गुडभस्मरसाः क्षाराः क्षोदो रजसि पेषणे ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्

क्षोद as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश चूर्णचूर्णे क्षोदे च धूलौ च चूर्णे स्यान्मृगयाचनम् । चूर्णानि वासयोगाः स्युश्चूर्णिः कपर्दिकापि च ॥ Dharaṇikośa 14.3.7
  • कोषकल्पतरु चूर्णचूर्णः क्षोदे क्षारभेदे च वास- युक्तौ कीर्णं छन्नविक्षिप्तनष्टे । दीर्णं भीते दारिते वाच्यलिङ्गं [279b] स्थूणा सूर्म्यां वेश्मनः स्तम्भकेऽपि ॥ १० ॥ Koṣakalpataru 6.15.10