कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कणा

kaṇāस्त्री · fem.

In 16 kośas: 26 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 19 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.97 · p. 20
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.99 · p. 20
त्रिकटु त्र्यूषणं व्योषमजाजी जीरकः कणा ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.97
कृष्णोपकुल्या वैदेही मागधी चपला कणा ॥ ९६ ॥उषणा पिप्पली शौण्डी कोलाथ करिपिप्पली ।कपिवल्ली कोलवल्ली श्रेयसी वशिरः पुमान् ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.36
जीरको जरणोऽजाजि कणा कृष्णे तु जीरके ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.614 · p. 69
सिन्धूत्थं माणिमन्थं च सैन्धवं लवणोत्तमम् ।कृष्णोपकुल्या वैदेही मागधी पिप्पली कणा ॥ ६१४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.193 · p. 154
मागधो जरणो दीप्यो जीर्णो जीरकजीरणौ ।बह्निसस्योप्यजाजी स्त्री श्वेतायाम् तत्र वै कणा ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.344 · p. 171
कृष्णोपकुल्या कारञ्जी स्पृतिः स्यान्मागधी कणा ।पिप्पली पिप्पलिस्तुल्ये ऊषणा चपलापि च ॥ ३४४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.72 · p. 165
कणोपकुल्या कोला च शौण्डी[45a] स्यात्तीक्ष्णतन्दुला ।ऊषणाप्युषणा शौण्डी सा भवेत्कृष्णतन्दुला ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.94 · p. 183
अजाजी युज्यमाना स्याद्दीर्घको जीरकोऽस्त्रियाम् ।कणा च कणजीरश्च जरणो मेध्यमित्यपि ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र लताकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 3.304 · p. 165
यवनेष्टं शिरोवृत्तमूषणं कोलकं च तत् ।पिप्पल्यां चपला कृष्णा वैदेही मागधी कणा ॥ ३०४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र शाककाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 4.337 · p. 182
जीरके तु कणाऽजाजी जरणः कणजीरकः ।कृष्णेऽस्मिन् कारवी पृथ्वी सुगन्धा सुषवी पृथुः ॥ ३३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.102 · p. 64
मागधी पिप्पली कृष्णा कणा स्यादुपकुल्यया ।वैदेही पिप्पलीमूले ग्रन्थिकं कथितं बुधैः ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.103 · p. 65
कणाजाजी जीरकश्च चविका कोलवल्ल्यपि ।चव्यं च चविकं प्रोक्तं श्रेयसी गजपिप्पली ॥ १०३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त वृक्षलतौषधिमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.4.216 · p. 15
कटुकं मरिचं रूक्षं पिप्पली श्यामला कणा ।आमली धात्रिका धात्री सेंविका नखवीजिका ॥ २१६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.633 · p. 82
पिप्पली पिप्पलिः कृष्णा कोला च कृष्णतण्डुला ।उपकुल्या कणा शौण्डी वैदेही तीक्ष्णतण्डुला ॥ ६३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.636 · p. 83
जीरश्च जोरकोऽजाजी जरणो जीरणः कणा ॥ ६३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.178 · p. 71
कृष्णफला पूतिफली वाण्डजा सोमराजिका ।पिप्पली पिप्पलिः कृष्णा वैदेही मागधी कणा ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 ष्ण (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.365 · p. 135
पांसुः क्षितिकणः क्षोदश्चूर्णं दृष्टमहीद्रवः ।वातकेतुर्नभःकेतुः कणा क्षितिकणोति च ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.75 · p. 142
उषणं स्यादूषणञ्च वल्लिजं कोलकञ्च तत् ।स्याज्जीरो जीरकोऽजाजी जरणः स्त्रीकणापि च ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.14 · p. 164
अल्पे स्तोकक्षुल्लसूक्ष्मं क्षुल्लकञ्च कृशं तनु ।दभ्रं क्षुल्वं क्षुल्वकञ्च स्त्रियां मात्रा त्रूटी कणा ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 5 त्रू (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्त्रीलिङ्गसङ्ग्रहः Śabdaratnāvalī 9.34 · p. 310
अब्धिद्रोणीरसाला श्रुतिविरतिगुहाशुक्तिमुक्तावडभ्यः ।आदौ भूम्निस्थलीज्यानियतितरलिकावेदिभित्तिश्रुचोपि ।वल्यवल्लीविदारीत्रुटिधमनिशिखामल्लिकायूषिकात्वक् ।दृष्टिजिह्वाऽटवीद्राः सनिविकृतिकणादेहलीमृत्तिकाश्च ॥
स्रग्धराmetre not read in every line
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.575 · p. 74
शतपर्वा च पौलोमी सा तु हैमवती सिता ।ऊषणा पिप्पली शौण्डी वैदेही मागधी कणा ॥ ५७५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.621 · p. 80
सितपुष्पी सितच्छत्रावाक्पुष्पी मधुरा कणा ।मधुका यष्टिमधुकं क्लितकं मधुयष्टिका ॥ ६२१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.645 · p. 82
कालोपकुञ्चिका पृथ्वी सुषवी कारवी कणा ।सर्षपो दुन्दुभस्तीक्ष्णो रक्षोघ्नो दुष्प्रधर्षणः ॥ ६४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वैश्याध्यायः Śabdaratnākara 3.4.1462 · p. 177
त्रिकटु त्र्यूषणं व्योषं कणामरिचनागरैः ।त्रिफलामलकी पथ्या विभीतकमिति त्रयम् ॥ १४६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.84 · p. 130
मागधश्चाथ सूक्ष्मोऽसौ कणजीरण ओसरः ।अग्निमन्थो हृद्यगन्धः सुगन्धिः कालिका कणा ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास णार्धश्लोकः Dharaṇikośa 14.2.6 · p. 51
गणः स्यात्प्रमथे संघे संख्यासैन्यप्रभेदयोः ।क्षणो व्यापारशून्यत्वे मुहूर्तोत्सवपर्वसु ।कणोऽतिसूक्ष्मे धान्यांशे पिप्पल्यां जीरके कणा ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.131 · p. 54
कणा स्त्री जीरके सूक्ष्मजीरकेऽप्यपरे विदुः ।पिप्पल्यां च द्वयोस्तु स्यान्मर्त्यजात्यन्तरे क्वचित् ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.132 · p. 54
निषादाद्द्रमिडीजाते कर्णस्तु श्रवणे पुमान् ।नावः पृष्ठस्थितारित्रे राधातनयभूभुजि ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास ककारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.7.84 · p. 172
कुणिर्वृक्षे कुहस्तेऽथ पिप्पल्यां जीरके कणा ।काकं काकसमूहे च योषितां करणान्तरे ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश णान्ताः Śabdaratnāvalī 7.15.4 · p. 207
ऊर्णा स्यादन्तरावर्ते भ्रुसोर्मेषादिलोमनि ।कर्णः स्यात्तु पृथापुत्रे श्रवणे काञ्चनी(?) त्रिषु(?) ॥क्षण पर्वण्युत्सवे च कालमानेऽपि न द्वयोः ।कणा तु जीवके चाल्पपिप्पलीमक्षिकासु च ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1882 · p. 229
कोणोऽश्रौ लगुडे सौरौ केतुरङ्के ध्वजे ग्रहे ।मुख्ये दुर्जात उत्पाते कणो लेशे कणौ(णो?)षणा ॥ १८८२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsऊषणा
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.124 · p. 133
पिप्पली द्रौपदी कृष्णा हस्तसूत्रेपि कङ्कणम् ।श्रुतिराधेययोः कर्णः पिप्पल्यां जीरके कणा ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsजीरक

कणा as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश पिप्पलपिप्पलं सलिले ज्ञेयं तरुजातिश्च पिप्पलः । वस्त्रच्छेदप्रभेदे च पिप्पली च कणा स्मृता ॥ Dharaṇikośa 27.3.24
  • कोषकल्पतरु प्रियङ्गुप्रियङ्गुरुक्ता फलिनी कणा च कङ्गुस्तथा रक्तकसर्षपेऽपि । नीलङ्गुरुक्तः कृमिभम्भराल्यो- रश्वे तु चित्ते तुरगस्तुरंगः ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.3.26
  • कोषकल्पतरु शौण्डीत्रय्यां मुण्डित ओषधौ तु वनिता मत्ते तु शौण्डोऽन्यवत् स्याच्चव्याकणयोः स्त्रियामथ शरे नीरे तरुस्कन्धके । स्तम्बे चावसरे रहस्यपि मितौ वर्गे च काण्डोऽस्त्रियां निन्द्ये च त्रिषु भाण्डमत्र वणिजां मूले धने भूषणे ॥ ७९ ॥ Koṣakalpataru 6.12.79
  • कोषकल्पतरु उषणयाम्यायां दिशि यज्ञदानविधिषु स्त्री तत्प्रतिष्ठास्वथ स्निग्धाकर्कशयोस्त्रये च मसृणोऽथ स्यात्क्षुमायां स्त्रियाम् । पुंसि द्वावुषणोषणौ रसभिदि स्त्रीत्वे कणायामिमौ क्लीबे स्तो मरिचेऽथ पुंसि धिषणो वाचस्पतौ स्त्री धियि । रतपरिभवयोः स्याद्धर्षणं स्त्रीत्वसत्यां नयनरुजि यमे स्याद्धर्षणो योगभेदे । हरणमपि विवाहस्वे भुजे स्याद्धृतौ च श्रवणमपि हृतस्त्रि श्रोत्रतत्कर्मणोश्च ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.15.26
  • कोषकल्पतरु यूथभवेत्कणायां च कुरण्टके च तीर्थं मखोपायवधूरजः सु । क्षेत्रे गुरौ मन्त्रिणि चावतारे मार्गे जले चर्षिगणेन जुष्टे ॥ १०० ॥ Koṣakalpataru 6.18.100
  • कोषकल्पतरु श्यामाश्यामः प्रयागस्य वटेऽम्बुदे च पिके हरि-चकवल्लरीषु । क्लीबं मरीचे लवणे च कृष्णे स्त्रियां निशासोमलताकणासु ॥ ६१ ॥ Koṣakalpataru 6.25.61
  • कोषकल्पतरु भद्रस्त्रियां तु रास्नासुरनिम्नगार्थो- ऽनन्ताकणाकट्फलवाचकः स्यात् । तिथौ च विष्टौ चरमे तु हेम्नि कल्याणमुस्तार्थ[क]ईरितश्च ॥ ४६ ॥ Koṣakalpataru 6.27.46
  • कोषकल्पतरु कोलीउत्सङ्गके पोत्रिणि किं च चित्रे स्त्रियां कणाचव्यकयोः प्रदिष्टः । फले बदर्याश्चरमेऽथ शैलो धरे शिलाजे तु रसाञ्जनेऽस्त्री ॥ ६६ ॥ Koṣakalpataru 6.28.66
  • कोषकल्पतरु चपलस्त्रियां सुविद्युत्कमलाकणासु श्रियामसत्यां चरमे तु शीघ्रे । विशेष्यवत्स्यात्तरले चलेऽथा- स्त्री प्रस्तरे स्यादुपलश्च रत्ने ॥ ९४ ॥ Koṣakalpataru 6.28.94
  • कोषकल्पतरु पिप्पलजगलः पैष्टिकमद्ये मदनतरौ मद्यपङ्के ना । पक्षिणि पिप्पल[69b]आद्ये निरर्गले बोधिवृक्षे तु । द्वंद्वेऽस्त्रियां तु वसनच्छेदनभेदे कणायां स्त्री । वारिणि युग्मविहीनः पुंसि तु धवलो महोक्षे स्यात् ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.28.2
  • नानार्थार्णवसंक्षेप पिप्पलीहस्तिनः कर्णमूले च कणायां च स्त्रियामियम् । मृज्यमानेति वर्गस्य सामभेदे च सप्तमे ॥ ११७७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1177
  • शिवकोष कृष्णकणो ना सूक्ष्मधान्यांशे पिप्पलीजीरयोर्द्वयोः । कृष्णं मरीचे लोहे स्त्री नीलीद्राक्षाकणासु च ॥ १५३ ॥ Śivakoṣa 11.1.153
  • शिवकोष उषणउषणोषणे कणायामूषणमुषणं च मारीचे । अथ कत्तृणं हलीमे हठे किरातेऽपि रामकर्पूरे ॥ १५८ ॥ Śivakoṣa 11.2.158
  • शिवकोष अनन्ताद्राक्षाकृष्णाभयाधात्रीछिन्नाकुल्यासु चामृता । अनन्तः पिप्पलेऽनन्ता दूर्वापथ्याकणासु च ॥ १८८ ॥ Śivakoṣa 12.2.188
  • शिवकोष मागधन्यग्रोधस्तु वटे शम्यां मोहनैरण्डयोः स्त्रियाम् । मागधो जीरके स्त्री तु गृष्टियूथीकणासु च ॥ २३७ ॥ Śivakoṣa 15.2.237
  • शब्दरत्नावली प्रियङ्गुपतङ्गः शालिभेदेऽपि शलभे पक्षिसूर्ययोः । प्रियङ्गुः स्त्रीराजिकायां कणायां कङ्गुशस्यके ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.42
  • शब्दरत्नावली कृष्णाकीर्णः श्लक्ष्णे विनिक्षिप्ते हिंसिते वाच्यलिङ्गकः । कृष्णो व्यासे वायसे च केशवार्जुनयोरपि । कृष्णा च द्रौपदी द्राक्षा कणा नीलीषु च स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.6
  • शब्दरत्नावली उषणाईक्षणं नयने दृष्टौ ईरिणं शून्य उषरे । उषणा स्त्रीकणायां स्यादुषणं मरिचेऽपि च ॥ एषणी व्रणमार्गानुसारिण्यां मानभेदके । करुणा स्त्री कृपायाञ्च करुणो रसवृक्षयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.26
  • शब्दरत्नावली मागधीकणायूथिकयोः स्त्री तु वाच्यवद्भगदोद्भवे ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.32