जव
javaपुं · masc.In 15 kośas: 21 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
जङ्घालोऽतिजवो जङ्घाकरिको जाङ्घिको जवी ।जवनस्त्वरिते वेगे रयो रंहस्तरः स्यदः ॥ ४९४ ॥जवो वाजः प्रसरश्च मन्दगामी तु मन्थरः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 स (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शरीरस्था इमे रंहस्तरसी तु रयः स्यदः ।जवोऽथ शीघ्रं त्वरितं लघु क्षिप्रमरं द्रुतम् ॥ ६४ ॥सत्वरं चपलं तूर्णमविलम्बितमाशु च ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderविadj.
रंहस्तरः स्यदः स्यात्प्रसरो वेगो रयो जवो वाजः ।पांशुः क्षोदो रेणुश्चूर्णं धूली रजश्च तुल्यार्थाः ॥ ४४३ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
रंहस्तरः स्यात्प्रसभो जवो वेगः स्यदो रयः ।कुबेरो यक्षराड्यक्षः सोमोऽप्यैलबिलस्तथा ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जवोऽथ शीघ्रं त्वरिं लघु क्लीबेऽरमव्ययम् ।क्षिप्रं द्रुतं सत्वरं च चपलं तूर्णमाशु च ॥ १६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 घ्रं (syllables merged)
genderपुंmasc.
परावहस्ततोऽप्यूर्ध्वं सप्तवाह्याः समीरणाः ।तुरो जवो रयो वेगः प्रसरः स्यद-वाजवत् ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जाङ्घिको जवनो जङ्घाकरिको धावको जवी ।जङ्घालस्त्वरितो वेगी तरस्वी जव इत्यपि ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
क्षिप्राशुमङ्क्ष्वरं शीघ्रं सहसा झटिति द्रुतम् ।तूर्णं जवः स्यदो रंहो रयो वेगस्तरो लघुः ॥ १७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जङ्घाकरिकनामासौ त्वरितो जवनो जवी ।वेगो जवो रयो वाजस्तरो रंहः स्यदः पुनः ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पृष्ठावर्तो जवो नाम्ना पुच्छावर्तोऽथ भासुरः ।पार्श्वावर्तः पादकः स्यात्पादावर्त इति स्मृतः ॥ ३०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वेगयुक्ते तु जवनो जवो जवनकोऽपि च ।तरस्वी त्वरितो वेगी प्रजवी च जवीति च ॥ ३३७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
त्वरितं सत्वरं शीघ्रं तूर्णं क्षिप्रं द्रुतं लघु ।जवो वेगो रयो रंहस्तरो मन्दे तु मन्थरः ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
एते पञ्च शरीरस्था वायवः परिकीर्तिताः ।वेगः स्यदो जवो रंहस्तरसी रय इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जङ्घालोऽतिजवोऽत्यर्थे वेगयुक्तजने द्वयम् ।अथ डाकचकी आख्ये जङ्घाकरिक-जाङ्घिकौ ॥वेगी तरस्वी प्रजवी त्वरितो जवनो जवः ।जेतुं शक्यो हि जय्योऽसौ जेतव्ये जेय इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समे तु रंहस्तरसी जवो वेगो रयः स्यदः ।द्रुतं तूर्णं लघु क्षिप्रमरमाश्वविलम्बितम् ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्पृष्टिः पृक्तौ विधा वृद्धौ क्लान्तिस्तु क्लमथः क्लमे ।उन्नाय उन्नये जूतिर्जव ईतिरुपप्लवे ॥ १६९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रंहस्तरः क्ली प्रसभो जवो वेगः स्यदो रयः ।कुबेरो यक्षराड्यक्षः कुतनुः किन्नरेश्वरः ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कामंगाम्यनुकामीनो जवी तु जवनो जवः ।जंघालोऽतिजवे धीरमन्थरौ मन्दगामिनि ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
संस्तवः स्यात्परिचय उदजः प्रेषणे पशोः ।पवनं पवनिष्पावौ जूतिस्तु जवनं जवः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जव as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् वेगपशवोऽपि मृगा वेगः प्रवाहजवयोरपि ॥ २० ॥ Amarakośa 3.3.20
- कोषकल्पतरु वाजवाजो मुनौ निस्वनपक्षयोर्ना जवे मखान्ने तु घृते च षण्ढे । व्याजोऽपदेशे शठकर्मणि स्या- त्पाणौ सुबाहौ च भुजो द्विलिङ्गः ॥ २४ ॥ Koṣakalpataru 6.7.24
- कोषकल्पतरु प्रसरमल्लीविभेदे द्वितयेऽथ युद्धे कुक्षौ तथान्त्येऽप्युदरं वदन्ति । जवे प्रणीतौ प्रसरश्च युद्धे ऽथो मत्सरत्वे रुषि मत्सरः स्यात् ॥ १ ॥ Koṣakalpataru 6.27.1
- नानार्थार्णवसंक्षेप जूआत्मचान्द्रमसायन्योर्ना ज्ञो ज्ञातरि तु त्रिषु । जूर्जवे स्त्री राक्षसे द्वे त्वशब्दोऽर्थे पुमांस्त्रि तु ॥ १० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.5.10
- नानार्थार्णवसंक्षेप गरुत्सङ्घाते च जवे चाथ ग्रामो गीतिस्वरान्तरे । शब्दभूतादिपूर्वस्तु व्रजे संवसथे तथा ॥ ४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.46
- नानार्थार्णवसंक्षेप योगरागद्रव्ये च योगस्तु ध्यानयोजनकर्मणि । भेषजे सङ्गतौ प्राप्तौ जवे विस्रब्धघातिनि ॥ १०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.100
- परमानन्दीयनाममाला अतिअधि प्रश्नेऽधिके स्वामिशङ्कागर्हास्वपि स्मृतम् । अति स्मृतौ जवेऽथान्नं भक्ते भुक्तेऽपि दृश्यते ॥ १६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.16
- शब्दरत्नावली वेगवेगो महाकालफले प्रवाहेऽपि जवेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.25