रेणु
reṇuपुं · masc.In 20 kośas: 23 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 16 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
रेणुर्द्वयोः स्त्रियां धूलिः पांसुर्ना न द्वयो रजः ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
रंहस्तरः स्यदः स्यात्प्रसरो वेगो रयो जवो वाजः ।पांशुः क्षोदो रेणुश्चूर्णं धूली रजश्च तुल्यार्थाः ॥ ४४३ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
इष्टका लोष्टका तु स्यादूपरस्तु … मृत्तिका ।धूलिश्चापि रजः पांसू रेणुः स्यादनिलध्वजः ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संशप्तका अथ रजः क्षोदः सान्ते उभे च षण् ।रेणुस्त्रिषु रजः क्लीबे धूलिर्धूली स्त्रियामुभे ॥ ३३४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
हरेणुकायां दुष्पुत्रा द्विजा रेणुर्हिमा धवा ।धर्मिणी कपिला नृत्ता शान्ता हैमवती ह्युमा ॥ ३६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हुडरोमाऽप्यथ क्षुद्रक्षुपास्तत्राथ पर्पटः ।तृष्णारिश्चरको रेणुः कल्पाङ्गो वरकोरकः ॥ ५३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रेणुस्त्रिषु स्त्रियां धूली रजनं शूक-पांशकः ।पांशुश्च न रजो द्वंद्वे क्षोदश्चूर्णो न योषिति ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वाटः कवाटः शकटः कटश्चषष्टिर्मठः कुण्डनिभश्च नीडः ।रेणुर्विषाणोऽपि च तूणयुक्तोमुस्तस्तथा कङ्कतवत्कुथश्च ॥ ८७ ॥
इन्द्रवज्रा
genderपुंस्त्रीक्लीm. f. n.
एते शब्दाः पुंस्युक्ताः । अयं दर्पणः आदर्शः । मृदङ्गो मुरजः । जठरः कुक्षिः । कुन्तः प्रासः । कुतपः शस्त्रं कालविशेषश्च । धूमो वह्निसम्भवः । एते पुंसि भवन्ति । अयं व्रातः सङ्घः । हृदः सरः । दण्ड आज्ञा लकुटश्च । अङ्कुशः शृणिः । कटाक्षः अपाङ्गदृष्टिः । सङ्ग्रामो युद्धम् । विटपो लतागुल्मः ।पामा स्त्रियां निगदिता पुंसि वेमा कुणपकूर्चौ च ।कन्दरयूथप्रोथाश्च वंशरेणुध्वजाश्चैव ॥ ७३ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
परागं मधु किञ्जल्कं मकरन्दं च कौसुमम् ।उपचाराद्रजःपांशुरेणुधूलीश्च योजयेत् ॥ १५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धूली रेणू रजः पांशुश्चूर्णं क्षोदः खलं पुनः ।खलधानं दलिर्लोष्टे लेष्टुलोष्टू तु कुत्रचित् ॥ २५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुस्तं मेघो वराहोऽब्दो नादेयो नागरः पृथक् ।पर्पटस्तु रजो रेणुः कवचो ब्रह्मसण्टकः ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सप्तकः संसप्तकश्च सङ्ग्रामादनिवर्तिते ।रेणुः पांसौ पुमान्क्षोदः शर्करासहिते रजे (तं रजः?) ॥ ३७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पांशुर्धूली रजो रेणुः केतुमद्वैजयन्तिका ।अग्रेसरः पुरोयायी वभयं? विजयो जयः ॥ २३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पाषाणः प्रस्तरो ग्रावा दृषदश्मोपलः शिला ।रेणुर्धूली रजः पांशुः पङ्कश्चिखिल्लकर्दमौ ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्चि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
धूलिर्धूली रजो रेणु पांशुः पांशुश्च मन्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उल्कासमय इत्येवं संग्रामादनिवर्तिनः ।पुंसि पांशुर्द्वयोरेणुर्धूलिर्धूली रजो रजम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
योधानां क्रन्दनं घोषः पटहाडम्बरौ समौ ।पांसुः क्षोदः स्त्रियां धूली रेणुः स्त्रीपुंसयो रजः ॥ १३८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
ऊर्म्मिर्गभस्तिरशनिवैपार्ष्णीषुधिराशयः ।वस्तिश्च किष्कुः कन्दुश्चरेणुतन्वीबाहवः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
झरुका त्विष्टकाया विडूषस्तु क्षारमृत्तिका ।धूलिः स्त्रियां रजः पांसू रेणुः पुंस्यथ कर्दमे ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रसरेणुभिरष्टाभिर्लिक्षा सैव मरीचिका ।रथरेणुश्च रेणुश्च तास्तिस्रो राजसर्षपः ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कलंबी शल्लकी मल्ली वरटा जाटलिः कुटी ।शाटी रेणुहरेणूरुजलूकाकोलिधूलयः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रेफस्तु पुंसि मूर्धन्यान्तःस्थावर्णे त्रि कुत्सिते ।स्तोतर्यप्यथ रेणुः स्त्री हरेण्वाह्वयभेषजे ॥ ११२१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsहरेणु
स्त्रीपुंसयोस्तु पांसौ स्यात् त्रसरेण्वष्टकेऽपि च ।रोको रश्मौ पुमान् क्ली तु रन्ध्रे रोहित् पुनर्नरि ॥ ११२२ ॥
अनुष्टुप्
रेणु as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश परागपरागः कौसुमे रेणौ स्नानीयरजसोरपि ॥ Dharaṇikośa 3.2.6
- धरणिकोश रजस्तमो ध्वान्तं तमो राहुस्तमः शोकस्तमो गुणः । रजो गुणं रजो रेणुर्योषितामार्तवं रजः ॥ Dharaṇikośa 31.2.5
- कोषकल्पतरु वप्रवप्रस्तु तातेऽथ चये च रेणौ क्षेत्रे तटे च प्रथितः स्त्रियां न । शीघ्रं द्रुते स्यान्नलदेऽपि * * चक्राङ्गके द्वीपिकरञ्जयोस्तु ॥ ६० ॥ Koṣakalpataru 6.27.60
- कोषकल्पतरु धूलियुगे चतुर्थे सुभटे स्त्रियां तु बुद्धैः प्रदिष्टः कलिकागतोऽयम् । धूलिस्तु संख्यान्तररेणुषु स्त्री दुलिर्मुनौ ना कमठस्त्रियां स्त्री ॥ ८८ ॥ Koṣakalpataru 6.28.88
- कोषकल्पतरु रजस्रजो गुणे रेणुपरागयोश्च स्यादार्तवेऽन्त्येऽथ पुमानदन्तः । क्षीरे च नीरे च पयो वयस्तु खगे च बाल्यादिषु यौवने च ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.31.2
- नानार्थार्णवसंक्षेप रजस्रजस्तु शरदि स्त्रीणां पुष्पे रेणौ जले स्रजि । सत्त्वाद्यन्यतमे रात्रौ लोहे तेजसि रेतसि ॥ ५० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.50
- नानार्थार्णवसंक्षेप रेवटदक्षिणावर्तशङ्खे च रेणुवातूलयोः पुमान् । विषवैद्ये पुनर्द्वे स्याद् रेचनं तु नपुंसकम् ॥ १५१९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1519
- शिवकोष रजस्रजः परागे रेणौ च लाजः स्यादार्द्रतण्डुले । नपुंसकमुशीरेऽथ स्त्रियां पुं भूम्नि चक्षते ॥ १०७ ॥ Śivakoṣa 7.1.107
- शिवकोष रजस्पयः क्षीरे च नीरे च रजो रेणुपरागयोः । वायसो वृकधूपे च पुंसि स्यादगुरुद्रुमे ॥ ५२८ ॥ Śivakoṣa 27.2.528
- शब्दरत्नावली रजस्रजः परागे रेणौ च गुणभेदे तथार्त्तवे । रज्जुः स्त्रियां गुणे वैण्यां स्त्रीराजिः पंक्तिलेखयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.14
- शब्दरत्नावली वप्रवप्रो ना जतुके न स्त्री क्षेत्रे रेणौ तटे व्रते । व्याघ्रः करञ्जशार्दूलरक्तैरण्डेषु पुंस्ययम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.43
- शब्दरत्नावली रजस्रहस्तत्त्वे च गुह्ये च सुरते च नपुंसकम् । रजः क्लीबं गुणभित्सपरागार्त्तवरेणुषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.29
- शब्दरत्नाकर परागपतंगः शलभे शालौ खगे कमलबान्धवे । पुष्परेणौ च रेणौ च परागः परिघोऽर्गले ॥ २११८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2118
- त्रिकाण्डशेष वप्रवप्रस्तातेऽस्त्रियां क्षेत्रे चये रेणौ च रोधसि । स्यादूषरे वनक्षेत्रे वल्लुरं गहनेऽपि च ॥ ३७१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.371
- वैजयन्ती रजस्रूपं शब्दे पशौ श्लोके ग्रन्थावृत्तौ मितादिषु । सौन्दर्ये च स्वभावे च शरद्रेण्वार्तवे रजः ॥ २८ ॥ Vaijayantī 6.3.28
- वैजयन्ती रेवटनिर्यासे हेम्नि रूप्ये च जिह्वास्वादनयोर्न ना । रेवटं दक्षिणावर्तशंखे रेणौ तु रेवटः ॥ ६९ ॥ Vaijayantī 7.5.69