शूक
śūkaपुं · masc.In 15 kośas: 19 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
महेच्छे तूद्भटोदारोदात्तोदीर्णमहाशयाः ।महामना महात्मा च कृपणस्तु मितंपचः ॥ ३६७ ॥कीनाशस्तद्धनक्षुद्रकदर्यदृढमुष्टयः ।किंपचानो दयालुस्तु कृपालुः करुणापरः ॥ ३६८ ॥सूरतोऽथ दया शूकः कारुण्यं करुणा घृणा ।कृपानुकम्पानुक्रोशो हिंस्रे शरारुघातुकौ ॥ ३६९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंक्लीm. n.
अनुक्रोशः कृपा शूकं दया च करुणा घृणा ।प्रतिक्षणमभीक्ष्णं च भूयः स्यादसकृन्मुहुः ॥ ७२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मध्यभागस्ताडिका स्त्री शूकभागोग्रमप्यसेः ।योगरस्तु गुणोत्कर्षे खड्गाद्यश्चास्य कीर्त्तितः ॥ ३०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सस्यार्थाच्छीर्षपर्यायं न स्त्रियां शूकमित्यपि ।श्लक्ष्णतीक्ष्णाग्रके चाथ शाल्याद्या निस्तुषीकृताः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
अम्लकाण्डं पटुतृणं तृणाम्लं लवणात्तृणम् ।कनिष्ठिकं तु शूकाढ्यं शूकं शूकतृणार्थकम् ॥ ३६७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रागानुरागौ द्वौ तुल्यौ रतिश्चानुरतिः समे ।हसस्तु हासः शूकश्च घर्घरश्च स्त्रियां हसिः ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समं चेरकशूकाभ्यां शङ्खस्य मखपुंसयोः ।मुखस्य चाधिकाङ्गस्य संयुगस्य भगस्य च ॥ १५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कृपानुकम्पा करुणा घृणा च दयया सह ।शूकोऽस्त्री ना न्वनुक्रोशः कारुण्यं च दरस्त्रिषु ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
रेणुस्त्रिषु स्त्रियां धूली रजनं शूक-पांशकः ।पांशुश्च न रजो द्वंद्वे क्षोदश्चूर्णो न योषिति ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुल्को वल्कः कल्को निष्को मुष्कश्च मस्तिष्कः ।चूचुक-मञ्चक-मेचक-कञ्चुक-शूकानि पातकः पङ्कः ॥ ३५ ॥
उद्गीतिः
genderपुंक्लीm. n.
एते स्त्रियां भवन्ति । हानिरपचयः । ग्लानिरशक्तिः । वापी पुष्करिणी । विपणी पण्यवी[वि]थिका । सारी पटोलिका । स्वाहा मन्त्रावसानम् । लक्ष्म्यादयः स्त्रियां भवन्ति । इयं लक्ष्मीः श्रीः । मनःशिला धातुद्रव्यम् । इयमुपानत् पन्नध्री । स्थाण्वादयः पुंसि भवन्ति । अयं स्थाणुः शिवः कीलश्च । अणुः सूक्ष्मः । ज्वरो रोगः ।पुंसि स्यात्प्राग्वंशस्त्रिषु लिङ्गेषु शृङ्खलं विद्धि ।चमसस्तम्भनिदाघ[घः]पशुशूकविटकाश्च पुंस्युक्ताः ॥ ७६ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
दयालुः करुणासक्तः कृपालुः सूरतोऽपि सः ।कृपा दया घृणा शूकोऽनुकम्पा करुणापि च ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चषकफलककल्का मूलको मञ्चकोऽपिमरकमणिकटङ्का शाटकः पुस्तकश्च ।चरकसरकशूकानीकशुल्काश्च मुष्कःकटकफरकनाका मस्तको मुस्तकश्च ॥ १३० ॥
मालिनी
genderपुंक्लीm. n.
सीत्यं हल्यं हलाकृष्टं क्षेत्राजीवः कृषीवलः ।बुसं कडङ्गरः शूकस्तुषो दण्डपलालकः ॥ २६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ दया घृणा शूकः कारुण्यं करुणा कृपा ।अनुक्रोशोऽनुकम्पा स्याद्
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 द (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 श (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कडङ्गरो वुषं वूषमसारे तुच्छधान्यके ।धान्यत्वचि तुषः पुंसि शूकोऽस्त्री स्यात्तदग्रके ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
सस्यशूकस्तु किंशारुः शूकोऽस्त्र्यग्रे सुतीक्ष्णके ।माषादयः शमीधान्ये शूकधान्ये यवादयः ॥ १४२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पीनकोशी शमी शिम्बा तीक्ष्णाग्रे शूकमस्त्रियाम् ।धान्यराशिस्तु वलजा वरण्डस्तृणसञ्चयः ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
न स्त्री तु कन्दा[248a]दिदशप्रकारेधाको वृषे पुंसि तथाश्रये च ।मूकस्तु दीनावचसोस्त्रिलिङ्ग्यांभूकं तु रन्ध्रे समये तु पुंसि ।बको बकोटे बकपुष्पके चधनाधिनाथे च निशाचरे च ।शूकोऽपि धान्याद्यतितीक्ष्णकाग्रेशुद्धे कृपायामपि न स्त्रियां स्यात् ॥ १५ ॥
इन्द्रवज्राtwo metres in one verse
शूद्राः स्त्री रश्मिषु क्ली तु रजते शूकवाक् पुनः ।अस्त्री धान्यस्य सूक्ष्माग्रे शुङ्गानुक्रोशयोरथ ॥ १४०५ ॥
अनुष्टुप्
शूक as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु वीङ्खाप्रेङ्खा च याने नट[261b]नेऽटने च वीङ्खा तु नृत्ये गतिशूकशिम्ब्योः । Koṣakalpataru 6.2.7
- कोषकल्पतरु किंकारुकिंकारुर्ना कङ्कपत्रे च कङ्के शूके भार्यारुः पुनः शैलवृक्षे । स्याद्वातायोर्भेदके योऽन्यनार्यां पुत्रोत्पादी क्रीडया सोऽपि शस्तः ॥ ६७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.67