कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

गृहिणी

gṛhiṇīस्त्री · fem.

In 13 kośas: 16 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.513 · p. 23
सुवासिनी वधूटी स्याच्चिरिण्ट्यथ सधर्मिणी ।पत्नी सहचरी पाणिगृहीती गृहिणी गृहाः ॥ ५१२ ॥दारा क्षेत्रं वधूर्भार्या जनी जाया परिग्रहः ।द्वितीयोढा कलत्रं च पुरंध्री तु कुटुम्बिनी ॥ ५१३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.494 · p. 56
दाराः क्षेत्रं कलत्रं च भार्या सहचरी वधूः ।सधर्मचारिणी पत्नी जाया च गृहिणी गृहाः ॥ ४९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.13 · p. 203
भार्या जाया च गृहिणी द्वितीयोढा जनी वधूः ।क्षेत्रं परिग्रहो भूम्नि दाराः पुंसि गृहा गृहम् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.366 · p. 74
नाभिलाषे गृही तु त्रिर्गृहवत्यथ स द्वयोः ।गृहस्थे कीटभेदे तु गृहिणी स्त्री यदाह्वयः ॥ ३६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.179 · p. 123
भार्या सहचरी जाया वधूः क्षेत्रं परिग्रहः ।सधर्मिणी जनी जानिः गृहिणी च तथोच्यते ॥ १७९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.39 · p. 3
गृहिणी गेहिनी दाराः पुरन्ध्री रमणीकुलम् ।प्रेमा मदयिनी कुल्या सुन्दरी स्वा नितम्बिनी ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति अङ्गवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.1.9 · p. 20
ऊढा पाणिगृहीता च कलत्रं गृहिणी वधूः ।दयिता च प्रियतमा द्वितीया च सधर्मिणी ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.803 · p. 116
सधर्मचारिणी भार्या द्वितीया सहधर्मिणी ।ऊढा क्षेत्रं कलत्रं च करात्ती गृहिणी जनी ॥ ८०३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.121 · p. 91
गृहिणीदं कलत्रञ्च तत् कलत्रकमित्यपि ।कुटुम्बिनी पुरन्ध्रिः स्यात् पुरन्ध्री च पुरन्ध्रिका ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.82 · p. 143
गृहिणी मघुरासूपधूपनं जतुकं जतु ।त्वक् पत्री त्वक् च तत्पत्री कवरी कर्वरी पृथुः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.118 · p. 198
पत्न्यां सधर्मिणी सहधर्मिणीगृहिणीगृहाः ।कलत्रं कडत्रं दारः पुंसि वा भूम्नि दारया ॥ ११८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 स (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 ड (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शकुन्ताध्यायः Śabdaratnākara 2.5.818 · p. 104
गन्धोलिका तु वरटा गृहिणी गृहकारिका ।ज्योतिरिङ्गणखद्योतज्योतिष्कीटास्तमोमणिः ॥ ८१८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1037 · p. 129
स्युः पुंसि भूम्नि दाराः स्याच्च पुरन्ध्री कुटुम्बिनी गृहिणी ।क्लीबे कलत्रमध्यूढाधिविन्नाथ स्वयंवरा ॥ १०३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव वैश्यवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.9.11 · p. 73
गृहिणी मधुरा हिङ्गु शूलहृत्सूपधूपनम् ।वर्षिणी हेमरागिण्यो हरिद्रा पीतवालुका ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश खगाध्यायः Vaijayantī 2.3.46 · p. 29
कषायिका तु जलजा घोणा कुंभीरमक्षिका ।गण्डोली वरटा न क्ली गृहिणी गृहकारिका ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.21 · p. 174
कुडुम्बिनी तु गृहिणी पुरन्ध्री मातृकेति च ।वृद्धा पलिक्नी प्राज्ञी तु प्रज्ञा प्राज्ञा तु धीमती ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.367 · p. 74
गृहकारीत्यथो गेयं क्ली गाने गातरि त्रिषु ।गातव्येऽप्यथ गेष्णो ना साममात्रे तनोरपि ॥ ३६७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2084 · p. 252
खनको मूषिके कोले ग्रामणीर्नापितेऽपि च ।गृहिणी देहली जाया काञ्चिकं गृहकारिका ॥ २०८४ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश स्त्रीलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.2.7 · p. 247
गृहिणी कांचिकं जाया देहली गृहकारिका ।वेश्याकरिण्योर्गणिका वेष्टनेऽपि च गोलका ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्

गृहिणी as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु वधूसाधुर्भवेद्वार्धुषिके मनोज्ञे स्यात्सज्जने पुंसि तु बन्धुजीवे । स्याद्बान्धवे भ्रातरि चापि बन्धु- र्वधूर्नवोढागृहिणीस्नुषासु ॥ ६७ ॥ Koṣakalpataru 6.20.67
  • कोषकल्पतरु कलत्रतमिस्रं तमःकोपयोः पुंसि हीनं स्त्रियां तत्ततौ कृष्णपक्षस्य रात्रौ । कलत्रं पुनर्दुर्गभूमौ नृपाणां गृहिण्यां करौ पण्डितैरुक्तमेतत् ॥ ७६ ॥ Koṣakalpataru 6.27.76