सुन्दरी
sundarīस्त्री · fem.In 14 kośas: 15 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
कुल्यः कुलीनोऽभिजातः कौलेयकमहाकुलौ ॥ ५०२ ॥जात्यो गोत्रं तु संतानोऽन्ववायोऽभिजनः कुलम् ।अन्वयो जननं वंशः स्त्री नारी वनिता वधूः ॥ ५०३ ॥वशा सीमन्तिनी वामा वर्णिनी महिलाबला ।योषा योषिद्विशेषास्तु कान्ता भीरुर्नितम्बिनी ॥ ५०४ ॥प्रमदा सुन्दरी रामा रमणी ललनाङ्गना ।
अनुष्टुप्
कुल्यविकुलीनविअभिजातविकौलेयकविमहाकुलविजात्यविगोत्रक्लीसंतानपुंअन्ववायपुंअभिजनपुंकुलक्लीअन्वयपुंजननक्लीवंशपुंस्त्रीस्त्रीनारीस्त्रीवनितास्त्रीवधूस्त्रीवशास्त्रीसीमन्तिनीस्त्रीवामास्त्रीवर्णिनीस्त्रीमहिलास्त्रीअबलास्त्रीयोषास्त्रीयोषित्स्त्रीकान्तास्त्रीभीरुस्त्रीनितम्बिनीस्त्रीप्रमदास्त्रीसुन्दरीस्त्रीरामास्त्रीरमणीस्त्रीललनास्त्रीअङ्गनास्त्री
genderस्त्रीfem.
विशेषास्त्वङ्गना भीरुः कामिनी वामलोचना ।प्रमदा मानिनी कान्ता ललना च नितम्बिनी ॥ ३ ॥सुन्दरी रमणी रामा कोपना सैव भामिनी ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रामा वामा वामनेत्रा पुरन्ध्री,नारी भीरुर्भामिनी कामिनी च ।योषा योषिद्वासिता वर्णिनी स्त्री,स्यात्सीमन्तिन्यङ्गना सुन्दरी च ॥ ४८१ ॥
शालिनी
genderस्त्रीfem.
जोषिज्जोषा महेली च यामिर्यामी च जादिमे ।स्त्रीपर्यायजनार्थो ना मण्डयन्तश्च सुन्दरी ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जया जयन्ती हरिता विक्रान्ता विजया बला ।माटा पराजिता सूक्ष्ममूला स्यादथ सुन्दरी ॥ ५०३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
लङ्का तस्य पुरी सुवर्णनगरी [16a] मन्दोदरी सुन्दरीपुत्रे रावणि-लक्ष्मणारि-बलभिज्जिन्-मेघनादा अपि ॥ १४९ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
प्रमदा सुन्दरी रामा रमणी वरवर्णिनी ।नितम्बिनी वरारोहा सुत्तमा मत्तकाशिनी ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
युवखलतिर्या युवतिः खलतिर्जातैवमेवामी ।युवजरती युवपलिता युववलिनामूर्विशेष्यघ्नाः ।एवं चन्द्रमुखी पद्ममुखीत्याद्या विनिर्दिशेत् ।उक्ताप्सरायमाणा सा याचरत्यप्सरा इव ॥रूप्या च रूपिणी रूपवती सा रूपिकेत्यपि ।स्वङ्गी स्वङ्गा सुगात्री च सुगात्रेति समार्थकाः ॥सुकण्ठी च सुकण्ठा च सुन्दरी सुन्दरापि च ।स्यात्तुङ्गनासिकी चापि तथा स्यात्तुङ्गनासिका ॥नागी त्विभीया स्थूला * * * [स्यान्नागा] त्वन्यत्र कीर्तिता ।सादृश्ये करभोरूः स्याद्वामोरूः कर्म धारयेत् ।अप्रसूताङ्गना श्यामा सुविदल्ला विवाहिता ।पद्मिन्याद्यास्तु तद्भेदा ज्ञेया वात्स्यायनोदितात् ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
युवखलतिस्त्रीयुवजरतीस्त्रीयुवपलितास्त्रीयुववलिनास्त्रीचन्द्रमुखीस्त्रीपद्ममुखीस्त्रीअप्सरायमाणास्त्रीरूप्यास्त्रीरूपिणीस्त्रीरूपवतीस्त्रीरूपिकास्त्रीस्वङ्गीस्त्रीस्वङ्गास्त्रीसुगात्रीस्त्रीसुगात्रास्त्रीसुकण्ठीस्त्रीसुकण्ठास्त्रीसुन्दरीस्त्रीसुन्दरास्त्रीतुङ्गनासिकीस्त्रीतुङ्गनासिकास्त्रीनागीस्त्रीनागास्त्रीकरभोरूस्त्रीवामोरूस्त्रीश्यामास्त्रीसुविदल्लास्त्रीपद्मिनीस्त्री
genderस्त्रीfem.
नितम्बिन्यबला बाला कामुकी वामलोचना ।भामा तनूदरी रामा सुन्दरी युवती चला ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रमदा सुन्दरी रामा भीरुः कान्ता नितम्बिनी ।तद्विशेषा गुणैश्चान्ये यथा तरललोचना ॥ १७१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गृहिणी गेहिनी दाराः पुरन्ध्री रमणीकुलम् ।प्रेमा मदयिनी कुल्या सुन्दरी स्वा नितम्बिनी ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अङ्गना मानिनी योषिद्वर्णिनी वामलोचना ।बाला सीमन्तिनी भीरुः सुन्दरी युवती वशा ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रमणी सुन्दरी चैव प्रमदा स्त्रीविशेषकाः ।अङ्गानि सुन्दराण्यस्याः सा भवेत् सुन्दरी सदा ॥ ७८८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ललना कामिनी कान्ता सुन्दरी च नितम्बिनी ।प्रमदा रमणी रामा भाविनी भीरुरित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुन्दरी रमणी रामा वेणिनी चान्वितार्थकाः ।कुमारी कन्यका कन्या किंचित्प्रौढा महोदया ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुन्दरी वृक्षभेदेऽपि मञ्जरी तिलकेऽपि च ।पवित्रं स्यात्कुशे पूते कलत्रं श्रोणिभार्ययोः ॥
अनुष्टुप्
meaningsवृक्षभेद
सुन्दरी as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु बलजाबलजं गोपुररणयोः क्षेत्रे सस्ये स्त्रियां भूमौ । सुन्दर्यामथ शिल्पि- प्रभवे चित्रे च गैरिके फेने ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 6.7.33
- तन्त्राभिधान अः----------------------------------- सुन्दरी सुयशानन्ता(न्दा) गणनाथो महेश्वरः ॥ ५५ ॥ Tantrābhidhāna 2.17.55