पत्नी
patnīस्त्री · fem.In 16 kośas: 16 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 18 as a meaning of another word.
सुवासिनी वधूटी स्याच्चिरिण्ट्यथ सधर्मिणी ।पत्नी सहचरी पाणिगृहीती गृहिणी गृहाः ॥ ५१२ ॥दारा क्षेत्रं वधूर्भार्या जनी जाया परिग्रहः ।द्वितीयोढा कलत्रं च पुरंध्री तु कुटुम्बिनी ॥ ५१३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्ववासिनी चरिण्टी च चिरिण्टी च चरण्ट्यपि ।वधूट्यां पत्न्यां करात्ती गेहिनी सहधर्मिणी ॥ ४० ॥सधर्मचारिणी चापि स्नुषायां तु वधूट्यपि ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पत्नी पाणिगृहीती च द्वितीया सहधर्मिणी ॥ ५ ॥भार्या जायाऽथ पुंभूम्नि दाराः स्यात्तु कुटुम्बिनी ।पुरन्ध्री सुचरित्रा तु सती साध्वी पतिव्रता ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दाराः क्षेत्रं कलत्रं च भार्या सहचरी वधूः ।सधर्मचारिणी पत्नी जाया च गृहिणी गृहाः ॥ ४९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भार्या दाराः पुंसि भूम्नि स्यादेकत्वे स्त्रियामियम् ।पत्नी पाणिगृहीती च पुरन्ध्रिश्च पुरन्ध्र्यपि ।अन्या पाणिगृहीता स्यात् द्वितीया सहधर्मिणी ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
ध्रुवाभिषिक्ता महिषी महादेवी नृपाङ्गना ।भवेदसूर्यंपश्येति तदादौ गोपिते त्रिषु ।[74b]पत्नी पाणिगृहीती च वामाङ्गं सहधर्मिणी ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भार्या जाया जनिः कुल्या कलत्रं गेहिनी गृहम् ।महिला मानिनी पत्नी तथा दाराः पुरन्ध्रयः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वधूटी च चिरण्टी स्यात्सुवासिन्यपि कथ्यते ।पत्नी पाणिग्रहीत्री तु गृहा दाराश्च भूमनि ॥ १७८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वामा तनूदरी श्यामा योषित् पत्नी प्रियाऽबला ।महिला मानिनी भार्य्या बाला प्रणयिनी गृहम् ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भार्या सहचरी पत्नी वल्लभा प्रेयसी प्रिया ।कान्ता जाया जनी जानिर्गृहं दाराः परिग्रहः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पत्नी पाणिगृहीती च परिग्रहः सधर्मिरणी ॥ ८०२ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
कृताभिषेका राजस्त्री महिष्यन्या च भोगिनी ।पत्नी सधर्मिणी भार्या द्वितीया सहधर्मिणी ।जाया पाणिगृहीती च धर्मचारिण्यपि क्वचित् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अपांसुला सुचारित्रा भामिनी कोपना समे ।कुलपालिका कुलस्त्री भार्या पत्नी सधर्मिणी जाया ॥ १०३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
अग्न्याहितस्त्वाहिताग्निः पत्नी यज्वसधर्मिणी ।सर्ववेदास्तु सर्वस्वदक्षिणं यागमिष्टवान् ॥ ११७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वासागारं भोगगृहं कन्यापत्न्याटनिष्कुटाः ।देवीगृहं तु वलभी लयनं सौगतालयः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सधर्मचारिणी पाणिगृहीती पालुषी वधूः ।पत्नी क्षेत्रं कलत्रं च गृहाः पुंभूम्नि दारवत् ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पत्नी as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् क्षेत्रस्याज्जटांशुकयोर्नेत्रं क्षेत्रं पत्नीशरीरयोः ॥ १८० ॥ Amarakośa 3.3.180
- नामलिङ्गानुशासनम् परिग्रहपत्नीपरिजनादानमूलशापाः परिग्रहाः ॥ २३८ ॥ Amarakośa 3.3.238
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) द्वितीयापत्न्यामपि द्वितीया दर्भेऽपि पवित्रमवधिरवटेऽपि । प्रकृतावपि प्रधानं विवक्षितं शोभनेऽपि स्यात् ॥ ८०२ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.802
- कोषकल्पतरु भार्यपत्न्यां तु भार्या नरि बाहुजे स्यात् सह्यस्तु शैले त्रिषु सोढुमर्हे । गृह्यं पुरीषाध्वनि चास्वतन्त्रे- ऽन्यवत्स्वपक्षे च गृहोद्भवे च ॥ १७ ॥ Koṣakalpataru 6.26.17
- कोषकल्पतरु द्वितीयाभवेदहल्याप्सरसां विशेषे [42b]स्याद्गोतमस्यापि मुनेः कलत्रे । पत्न्यां द्वितीया तिथिभेदके च द्वयोः पुनः पूरणकेऽन्यवत्स्यात् ॥ ८५ ॥ Koṣakalpataru 6.26.85
- कोषकल्पतरु गृहन स्त्री बर्हं पत्रे मयूर पिच्छे परिच्छदे पुंसि । पुंसि क्लीबे च गृहाः पत्न्यां प्रायो बहुत्वे स्युः ॥ ३७ ॥ Koṣakalpataru 6.32.37
- नानार्थार्णवसंक्षेप जनिजतुकृत्संज्ञवल्ल्यां च स्नुषातिबलयोरपि । जनिस्तु पत्न्यामुत्पत्तौ वरयोषिति च स्त्रियाम् ॥ ४६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.465
- नानार्थार्णवसंक्षेप सत्यापत्न्यन्तरे केशवस्य स्पशस्तु नरि संयुगे । चारेऽथ यजमानस्य पत्न्याः सन्नहने स्पशा ॥ १४५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1451
- नानार्थार्णवसंक्षेप हालीस्त्री तु हाली कनिष्ठायां पत्न्यां स्वसरि सा पुनः । हाला सुरायामथ नप् चन्दने तुहिने हिमम् ॥ १५९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1592
- नानार्थार्णवसंक्षेप परिग्रहआदानपत्न्योरर्केन्द्वो राहुवक्रस्थयोरथ । वीणाया वादनोपाये निर्वादे परिवादवाक् ॥ ८६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.86
- नानार्थार्णवसंक्षेप नरेन्द्रपत्नीपुष्पवल्लीविशेषे च सप्तलानाम्न्यथो भुवि । नरेन्द्रपत्नी पत्न्यां च राज्ञोऽथ प्रावृषायणी ॥ ८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.8
- परमानन्दीयनाममाला वधूवर्तिर्दीपदशायां स्याद्विधिः कर्तव्यवेधसोः । वधूः पत्न्यां स्नुषायां च विदा ज्ञानधियोरपि ॥ ३५२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.24.352
- परमानन्दीयनाममाला क्षेत्रक्षुद्रस्तु निर्धने क्रूरे निकृष्टे स्वल्पतुच्छयोः । क्षेत्रं पत्न्यां भगे देहे केदारे भरतादिके ॥ ३८२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.29.382
- शब्दरत्नावली द्वितीयाजरायुस्तत्र विहगे भवेद्गर्भाशये पुमान् । तपस्यः फाल्गुणे पुंसि व्रतचर्यास्वपि स्त्रियाम् ॥ द्वितीया तिथिपत्न्योः स्त्री पूरणे तु द्वयोस्त्रिषु । देवयुर्ना सुरे धर्मशीलेऽभिमातृके(?)ऽन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.42
- शब्दरत्नाकर परिग्रहपरिग्रहः परिजने पत्न्यामादानशापयोः । विप्राच्छूद्रासुते स्तेने क्लीबः पारशवोऽयसि ॥ २२१७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2217
- त्रिकाण्डशेष द्वितीयाद्वितीया तिथिभित्पत्न्योः पार्थेऽग्नौ च धनञ्जयः । निकायौ सङ्घनिलयौ नित्ये सततशाश्वते ॥ ३१५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.315
- वैजयन्ती महिषीमहिषी पशुराट्पत्न्योर्मर्यादा सीम्नि धारणे । पेटा पुरी च मञ्जूषा मनाका कामिनी गजी ॥ १९ ॥ Vaijayantī 7.2.19
- वैजयन्ती परिग्रहपत्नीस्वीकारशपथमूल्येष्वपि परिग्रहः । परिक्षेपो हस्तिपादपार्श्वे संपरिवेष्टने ॥ ३० ॥ Vaijayantī 8.1.30