कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कोण

koṇaपुं · masc.

In 19 kośas: 29 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.222 · p. 16
स्याद्यशःपटहो ढक्का भेरी दुन्दुभिरानकः ॥ २९३ ॥पटहोऽथ शारिका स्यात्कोणो वीणादिवादनम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 थ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.118 · p. 39
वातायनो गवाक्षश्च जालकोऽथान्नकोष्टकः ॥ १०१२ ॥कुसूलोऽश्रिस्तु कोणोऽणिः कोटिः पाल्यस्र इत्यपि ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नाट्यवर्गः Amarakośa 1.7.6
आनकः पटहोऽस्त्री स्यात्कोणो वीणादिवादनम् ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.93
प्रासस्तु कुन्तः कोणस्तु स्त्रियः पाल्यश्रिकोटयः ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.98 · p. 12
कोणो वादनदण्डः स्याद्भेरी दुन्दुभिरिष्यते ।नाट्ये राज्ञी स्मृता देवी कुमारो भर्तृदारकः ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.727 · p. 84
अणिरश्रिस्तथा कोटिरश्रः कोणश्च कथ्यते ।कश्मलं मलिनं म्लानं मलीमसमुदाहृतम् ॥ ७२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर द्वितीयोपदेशः Bālaprabodhikā 2.48 · p. 70
सौरिः स्थिरगतिः कोणो दीर्णाङ्गो युगवर्तकः ।श्रुतकर्मा नीलवासा वक्रः कोलस्थितः शनिः ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.325 · p. 125
यष्टिः शस्त्राणि षट्त्रिंशदमून्यायोधजीविनाम् ।घाण्टिको घण्टिकः कोणः स्यादश्रोऽस्रश्च पुंस्यमी ॥ ३२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ व्योमवर्गः Koṣakalpataru 1.3.54 · p. 32
मन्दश्-छायातनयः पातंगि-क्रूरदृक्-शनयः ।असित-शनैश्चर-नीलाम्बर-यम-सप्तार्च्चिषः कोणः ॥ ५४ ॥
उपगीतिः
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.19 · p. 77
कायो स्यात् शारिका कोणोऽस्त्रियां वीणादिवादनम् ।न स्त्री प्रवालो दण्डोऽस्या उपनाहो निबन्धनम् ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.37 · p. 265
तोमरोऽस्त्री सर्वला स्त्री परिघः परिघातनः ।शूलिः स्त्री शूलमस्त्री*[स्यात् ] क्षिपणिः क्षिपका स्त्रियाम् ॥अरि क्लीबे चक्रमस्त्री गदादीनि पृथक्पृथक् ।शल्यं न स्त्री ध्रुवः शङ्कुः शम्बकः कीलकश्च सः ॥अस्रः पुंसि तथा कोणः स्त्रियः पाल्यश्रि-कोटयः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एते शब्दा नपुंसके भवन्ति । इदं धान्यं सस्यम् । द्विदलं मुद्गादीनाम् । अंशुकं वस्त्रम् । वितानं वस्त्रमयमावरणम् । वलयं सुवर्णादीनाम् । रत्नं मणिः । मिथुनं स्त्रीपुंसद्वन्द्वम् । श्मशानं मृतस्थानम् । बिसं पद्ममूलम् । तिमिरं तमः । अग्रं शिखरं श्रेष्ठं वा । खमाकाशम् ।पुञ्जाद्रिकोणकरीषकषायतरत्नपिण्याकगर्भदर्भार्भकश्च पुंसि स्युः ।पतनशुल्बताम्रचापनाम्नां नपुंसकता ॥ ६५ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.291 · p. 67
कोको द्वे चक्रवाके च स्यादीहामृगसंज्ञके ।मृगान्तरे च ना त्वेष आदाने ना तु कोणवाक् ॥ २९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.204 · p. 30
भेरी ढक्का यशःपूर्वपटहः परिकीर्त्यते ।वल्लकीवादनं कोणः शारिकापि तथोच्यते ॥ २०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.290 · p. 40
गवाक्षजालकौ तुल्यौ वातायनमपीक्ष्यते ।[23] द्वार्द्वारं च प्रतीहारः कोणोऽणिः कोटिरित्यपि ॥ २९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संकीर्णवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.120 · p. 46
वर्तुलं मण्डलं वृत्तं निस्तलं वलयाकृतिः ।अस्रं कोटिरणिः कोणं प्रान्तं पर्यन्तमन्तवत् ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.393 · p. 54
अथ स्यात् शारिका कोणो वीणादिवादनं किल ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 दि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1740 · p. 282
कोणोऽश्री कोटि रश्रिश्च पाली पालिरणी पुनः ॥ १७४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.417 · p. 30
वीणादिवादनं कोणः प्रवालस्तस्य दण्डके ।वीणाप्रान्ते वक्रकाष्ठे ककुभस्तु प्रसेवकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.352 · p. 134
कोणः स्त्रियां पालिरत्रीः कोटिरस्रन्तु न स्त्रियाम् ।अश्रिरश्रः पालिका च केचिदेवं प्रचक्षत ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.52 · p. 222
अधिरोहिण्यां निःश्रेणिः निर्विसर्गाऽविसर्गयुक् ।निःश्रेणी, कोणोऽश्रिरस्रः पालिः पाली च पुत्रितः ॥ ५२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ण्यां (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण क्षत्रियाध्यायः Śabdaratnākara 3.3.1348 · p. 164
उन्नयो लगुडः कोणश्चक्रेयश्चक्रमित्यपि ।स्त्रीपुंसे तु कुठारो ना परशुश्च परश्वधः ॥ १३४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तशेषाध्यायः Śabdaratnākara 3.8.1757 · p. 212
दीदिविर्देवमन्त्री स्यात्तिर्यग्गामी तु भार्गवः ।शनिः स्थिरगतिः कोणो मार्ताण्डिर्युगवर्तकः ॥ १७५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 55 · p. 534
द्वयोस्तु कोणो वीणादेर्वादनं शारिका च सा ॥ ५५ ॥
genderपुंस्त्रीm. f.
अग्नौ शुचिश्च रेतश्च जूणिर्विधुरितीर्यते ।यमस्तु कङ्को दण्डी च कोणश्चेति निगद्यते ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ज्योतिरध्यायः Vaijayantī 2.1.35 · p. 19
मन्दः खोडोऽसितः क्रोडश्छायापुत्रः शनैश्चरः ।सौरिः स्थिरगतिः कोणो दीर्णांगो युगवर्तकः ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.29 · p. 138
जाबालः स्यादजाजीवः कोणोऽक्ली लगुडो नरि ।सन्दानं दामनी दामा न ना दाम पशोस्तु या ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.136 · p. 147
वादित्रलगुडे कोणा न नपुं शारिका स्त्रियाम् ।तूर्योऽस्त्री वाद्यनिर्घोषे वादित्रं वादनं च तत् ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.52 · p. 163
कोणाश्रौ नर्यणिर्न क्ली स्त्रियोऽश्रिस्रक्तिकोटयः ।सम्मार्जनी शोधनी तन्मलेऽवकरसंकरौ ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास णश्लोकः Dharaṇikośa 14.3.4 · p. 56
कोणोऽश्रौ लगुडे कोणः कोणो वीणादिवादनम् ।एकदेशे गृहादीनां कोणः सद्भिरुदाहृतः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ णान्ताः Koṣakalpataru 6.15.6 · p. 194
काष्ठाद्यै रचितासु नौषु च गवां घासादिभोज्यस्थितौमोणः शुष्कफले करण्ड उदितः स्यान्मक्षिकादावपि ।कण्ठाल्यां तु भवेत्स्त्रियामथ भवेद्गौणी च*त्रन्तरेभेद्ये स्या[279a]द्गुणयोगिकेऽथ रविजे वाद्यान्तरेऽस्रौ पुमान् ॥ ६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
doubtful
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ णान्ताः Koṣakalpataru 6.15.7 · p. 194
वीणावादनसाधने च लगुडे गेहैकदेशे तथाकोणः कोकनदच्छवावरलुके रक्ते हयेऽग्नौ नदे ।शोणोऽथार्भकगर्भयोर्नरि भवेद्भ्रूणस्तु गर्भेऽस्त्रियांतीक्ष्णं लोहविषाजिमुष्किमरके तिग्मे तु भेद्यानुगम् ॥ ७ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.292 · p. 67
शनैश्चरेऽश्रौ लगुडे शब्दे कोणा तु नृस्त्रियोः ।वाद्यवादनदण्डे द्वे महिषे क्षोमवाक् पुनः ॥ २९२ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश णान्ताः Śabdaratnāvalī 7.15.7 · p. 207
मोचके वाच्यलिङ्गः स्यादस्त्री लोहमरिचके ।कोणो गृहाद्येकदेशे वीणादीनाञ्च वादने ।वाद्यप्रभेदे लगुडे तथाग्रे च पुमानयम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1882 · p. 229
कोणोऽश्रौ लगुडे सौरौ केतुरङ्के ध्वजे ग्रहे ।मुख्ये दुर्जात उत्पाते कणो लेशे कणौ(णो?)षणा ॥ १८८२ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.125 · p. 134
कोणोऽश्रो वाद्यलगुडे वधे हेतौ च कारणम् ।ग्रहणं स्वीकृतौ हस्ते गुणः स्याद्रज्जुसूदयोः ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.1.16 · p. 215
उत्पातेंऽके ध्वजे केतुः क्लेदौषधिशशांकयोः ।कोणाः शब्दाश्रिलगुडाः कल्पो न्याये सुरद्रुमे ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्

कोण as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु कोटिकोटिः प्रकर्षे धनुरग्रके च कोणे च संख्याभिदि संप्रदिष्टा । त्रोटिस्तु चञ्च्वाम[271b]पि सोमवल्के पुमांस्तु मत्स्याण्डजभेदयोः स्यात् ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.10.22
  • कोषकल्पतरु दण्डदण्डोऽस्त्री लगुडे बले मथि दमे मानेऽभिमाने यमे चण्डांशोश्च गणे घटीग्रहभिदाकोणे प्रकाण्डे हये । गोण्डः पामरजातिगो नरि महानाभौ भवेद्भेद्यवत् द्वन्द्वे स्यात्कवले गणे च वपुषि त्वस्त्री गृहाङ्गे बले ॥ ७६ ॥ Koṣakalpataru 6.12.76
  • कोषकल्पतरु रणधान्यांशेऽतितनौ कणो नरि युगे त्वेष स्फुलिङ्गे लवे कृष्णाजीरकयोश्च नक्तजकृमौ च स्त्री रणस्तु क्वणे । कोणेऽस्त्री तु स संगरे नरि पुनः सत्वादिसंध्यादिक- श्वेताद्येषु वृकोदरे पचिकरे रत्यां च विद्यादिंषु । व्यायामेन्द्रियदानपोपरगते(?)धर्मे च ना स्याद्गुणो- ऽथ व्यापारमुहूर्तपर्वसु महे सूक्ष्मेऽपि काले क्षणः । ना द्यूतव्यवहारवित्तभृतिषु स्याच्छ्वेंतकानां मितौ मूल्ये चामिषशाककेऽपि च पणः कार्षापणेऽपीरितः । संख्यासैन्यविशेषयोः पशुपतेर्भृत्येषु संघे गणो घ्राते घ्राण[278b]मुदीरितं च परवत्तन्नासिकायां द्विमुक् । काणो ना करटे तथैकनयने त्रय्यां स्त्रियां त्वौषधौ बाणो ना दनुजे स्त्रियां कुसुमभित्काण्डाङ्गकाण्डेषु च ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.15.3
  • कोषकल्पतरु अस्रस्नुह्यां तु वज्रापि गुडूचिकायां स्नुह्यन्तरेऽपि प्रथिता * वज्री । शुल्बे तु ताम्रं परगाम्यरुणे स्या- दस्रस्तु कोणेऽपि कचेऽथ रक्ते ॥ ५७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.57
  • नानार्थार्णवसंक्षेप अश्रतालव्योष्मा द्वितीयो हि वर्णः कोणाभिधायिनः । एकीयस्याश्रशब्दस्य स्यादणिस्तु नरस्त्रियोः ॥ ४८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.48
  • नानार्थार्णवसंक्षेप उदञ्च्कोणाख्ये परपुष्टे तु द्वे उदात्तस्तु पुंस्ययम् । उच्चैःस्वरे तद्वति तु महात्मनि च भेद्यवत् ॥ २४५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.245
  • परमानन्दीयनाममाला अस्रअस्रः कोणे तथा केशेऽथाश्रं रक्ताश्रुणोर्मतम् । अर्थः कार्ये धने वस्त्वभिप्रायविषयेषु च ॥ १० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.10