मुकुन्द
mukundaपुं · masc.In 17 kośas: 29 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
महापद्मश्च पद्मश्च शङ्खो मकरकच्छपौ ।मुकुन्दकुन्दनीलाश्च खर्वश्च निधयो नव ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विष्णुर्जिष्णुजनार्दनौ हरिहृषीकेशाच्युताः केशवोदाशार्हः पुरुषोत्तमोऽब्धिशयनोपेन्द्रावजेन्द्रानुजौ ।विष्वक्सेननरायणौ जलशयो नारायणः श्रीपति-र्दैत्यारिश्च पुराणयज्ञपुरुषस्तार्क्ष्यध्वजोऽधोक्षजः ॥ २१४ ॥गोविन्दषड्बिन्दुमुकुन्दकृष्णा वैकुण्ठपद्मेशयपद्मनाभाः ।वृषाकपिर्माधववासुदेवौ विश्वंभरः श्रीधरविश्वरूपौ ॥ २१५ ॥दामोदरः शौरिसनातनौ विधुः पीताम्बरो मार्जजिनौ कुमोदकः ।त्रिविक्रमो जह्नुचतुर्भुजौ पुनर्वसुः शतावर्तगदाग्रजौ स्वभूः ॥ २१६ ॥मुञ्जकेशिवनमालिपुण्डरीकाक्षबभ्रुशशबिन्दुवेधसः ।पृश्निशृङ्गधरणीधरात्मभूः पाण्डवायनसुवर्णबिन्दवः ॥ २१७ ॥श्रीवत्सो देवकीसूनुर्गोपेन्द्रो विष्टरश्रवाः ।सोमसिन्धुर्जगन्नाथो गोवर्धनधरोऽपि च ॥ २१८ ॥यदुनाथो गदाशार्ङ्गचक्रश्रीवत्सशङ्खभृत् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
विष्णुपुंजिष्णुपुंजनार्दनपुंहरिपुंहृषीकेशपुंअच्युतपुंकेशवपुंदाशार्हपुंपुरुषोत्तमपुंअब्धिशयनपुंउपेन्द्रपुंअजपुंइन्द्रानुजपुंविष्वक्सेनपुंनरायणपुंजलशयपुंनारायणपुंश्रीपतिपुंदैत्यारिपुंपुराणपुरुषपुंयज्ञपुरुषपुंतार्क्ष्यध्वजपुंअधोक्षजपुंगोविन्दपुंषड्बिन्दुपुंमुकुन्दपुंकृष्णपुंवैकुण्ठपुंपद्मेशयपुंपद्मनाभपुंवृषाकपिपुंमाधवपुंवासुदेवपुंविश्वंभरपुंश्रीधरपुंविश्वरूपपुंदामोदरपुंशौरिपुंसनातनपुंविधुपुंपीताम्बरपुंमार्जपुंजिनपुंकुमोदकपुंत्रिविक्रमपुंजह्नुपुंचतुर्भुजपुंपुनर्वसुपुंशतावर्तपुंगदाग्रजपुंस्वभूपुंमुञ्जकेशिन्पुंवनमालिन्पुंपुण्डरीकाक्षपुंबभ्रुपुंशशबिन्दुपुंवेधस्पुंपृश्निशृङ्गपुंधरणीधरपुंआत्मभूपुंपाण्डवायनपुंसुवर्णबिन्दुपुंश्रीवत्सपुंदेवकीसूनुपुंगोपेन्द्रपुंविष्टरश्रवस्पुंसोमसिन्धुपुंजगन्नाथपुंगोवर्धनधरपुंयदुनाथपुंगदाभृत्पुंशार्ङ्गभृत्पुंचक्रभृत्पुंश्रीवत्सभृत्पुंशङ्खभृत्पुं
genderपुंmasc.
विष्णुर्नारायणः कृष्णो वैकुण्ठो विष्टरश्रवाः ।दामोदरो हृषीकेशः केशवो माधवः स्वभूः ॥ १८ ॥दैत्यारिः पुण्डरीकाक्षो गोविन्दो गरुडध्वजः ।पीताम्बरोऽच्युतः शार्ङ्गी विष्वक्सेनो जनार्दनः ॥ १९ ॥उपेन्द्र इन्द्रावरजश्चक्रपाणिश्चतुर्भुजः ।पद्मनाभो मधुरिपुर्वासुदेवस्त्रिविक्रमः ॥ २० ॥देवकीनन्दनः शौरिः श्रीपतिः पुरुषोत्तमः ।वनमाली बलिध्वंसी कंसारातिरधोक्षजः ॥ २१ ॥विश्वम्भरः कैटभजिद्विधुः श्रीवत्सलाञ्छनः ।पुराणपुरुषो यज्ञपुरुषो नरकान्तकः ॥जलशायी विश्वरूपो मुकुन्दो मुरमर्दनः ।वसुदेवोऽस्य जनकः स एवानकदुन्दुभिः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
विष्णुपुंनारायणपुंकृष्णपुंवैकुण्ठपुंविष्टरश्रवस्पुंदामोदरपुंहृषीकेशपुंकेशवपुंमाधवपुंस्वभूपुंदैत्यारिपुंपुण्डरीकाक्षपुंगोविन्दपुंगरुडध्वजपुंपीताम्बरपुंअच्युतपुंशार्ङ्गिन्पुंविष्वक्सेनपुंजनार्दनपुंउपेन्द्रपुंइन्द्रावरजपुंचक्रपाणिपुंचतुर्भुजपुंपद्मनाभपुंमधुरिपुपुंवासुदेवपुंत्रिविक्रमपुंदेवकीनन्दनपुंशौरिपुंश्रीपतिपुंपुरुषोत्तमपुंवनमालिन्पुंबलिध्वंसिन्पुंकंसारातिपुंअधोक्षजपुंविश्वम्भरपुंकैटभजित्पुंविधुपुंश्रीवत्सलाञ्छनपुंपुराणपुरुषपुंयज्ञपुरुषपुंनरकान्तकपुंजलशायिन्पुंविश्वरूपपुंमुकुन्दपुंमुरमर्दनपुंवसुदेवपुंआनकदुन्दुभिपुं
genderपुंmasc.
निधिर्ना शेवधिर्भेदाः पद्मशङ्खादयो निधेः ॥महापद्मश्च पद्मश्च शङ्खो मकरकच्छपौ ।मुकुन्दकुन्दनीलाश्च खर्वश्च निधयो नव ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एलावालुकमैलेयं सुगन्धि हरिवालुकम् ।वालुकं चाथ पालङ्क्यां मुकुन्दः कुन्दकुन्दुरू ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विष्णुः कृष्णः केशवो मञ्जुकेशी,श्रीवत्साङ्कः श्रीपतिः पीतवासाः ।विष्वक्सेनो विश्वरूपो मुरारिः,शौरिः शार्ङ्गी पद्मनाभो मुकुन्दः ॥ २१ ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
मुकुन्दकः मुकुन्दोऽत्र मुकुन्दुकमुकुन्दकौ(मुकन्दुकौ?) ।भृङ्गराजो भृङ्गरजः सरणा सरणी तथा ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मुकुन्दकुन्दनीलाश्च खर्वः सिद्धास्त्वतः पुरः ।सर्वानुभूतिर्गणिमान्मणिभद्रश्च नन्दनः ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जलशायी विश्वरूपो मुकुन्दः शिवकीर्तनः ।मञ्जुकेशः कौस्तुभोराः सोमगर्भो धराधरः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गदाग्रज-गदाधराऽज-विधुपुण्डरीकेक्षणानरायण-चतुर्भुजाम्बुनिधिशायि-नारायणाः ।त्रिविक्रम-सनातनौ स्मरकृदेधनू विट्ठलोमुकुन्द-वनमालिनौ कमलनाभ-दामोदरौ ॥ १५ ॥
पृथ्वी
genderपुंmasc.
महापद्मश्च पद्मश्च शङ्खो मकर-कच्छपौ ।मुकुन्द-कुन्द-नीलाश्च खर्व्वश्च निधयो नव ॥ १७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गलरक्षा कुन्दुरुकी भक्ततिक्ताथ कुन्दुरुः ।मुकुन्द-कुन्दौ पालिन्दः सुगन्धो भीषणो बली ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 कु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मानभेदे वाद्यभेदे मुर्मुरस्तु तुषानले ।ज्वलदङ्गारपूर्णाग्नौ त्वपरेऽथ मुकुन्दवाक् ॥ १७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुकुन्दाच्युतदाशार्हगोविन्दपुरुषोत्तमाः ।इन्द्रानुजो जह्नुविष्वक्सेनश्रीधरवेधसः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महापद्मः पद्मनामा शङ्खो मकरकच्छपौ ।मुकुन्दो नीलकुन्दौ च चर्चाश्च नवमो मतः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पीताम्बरः पद्मनाभो मुकुन्दो मधुसूदनः ।विश्वंभरो विश्वरूपो विश्व[ष्व]क्सेनो वृषाकपिः ॥ १३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महापद्मस्तथा पद्मः शङ्खो मकरकच्छपौ ।मुकुन्दकुन्दौ नीलश्च खर्वश्च निधयो नव ॥ १७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
दामोदरो मुकुन्दश्च क्रतुधामाऽप्यधोमुखः ।प्रासादः सोमसिन्धुश्च शलिकः शिलिकाजितः ॥ २९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विश्वक्सेनो बलिध्वंसी वनमाली त्रिविक्रमः ।अधोक्षजोऽसुररिपुर्मुकुन्दो मुरलीधरः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नीलो मुकुन्द-नन्दौ च निधिभेदा अमी नव ।अन्तरीक्षमन्तरिक्षमभ्रं गगणमम्बरम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 क्ष (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विष्वक्सेनो विश्वक्सेनो वृषाकपि-कपी विधुः ।वेधा मुकुन्द-कुन्दौ च वासुदेवश्व वासुयुक् ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विष्णुः श्रीपतिरच्युतोऽसुररिपुर्विश्वंभरः केशवोवैकुण्ठः पुरुषोत्तमो मधुरिपुर्नारायणो माधवः ।शार्ङ्गी तार्क्ष्यरथः समुद्रशयनः पीताम्बरः श्रीधर-श्चक्री कैटभजित्सरोजनयनोऽनन्तो मुकुन्दो हरिः ॥ १९ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
मुकुन्दकुन्दनीलाश्च नव भेदा निधेरमी ।वसुधारा वसुमती वल्लभे शङ्खपद्मयोः ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पद्मोऽस्त्रियां महापद्मः शङ्खो मकरकच्छपौ ।मुकुन्दकुन्दनीलाश्च खर्वश्च निधयो नव ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जरा मुकुन्दः सोमेशो दक्षपादादिगो मुखम्(कः) ।गजाङ्कुशश्च बालेन्दुरमृताद्यः ट-कारकः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जरा मुकुन्दः सोमेशः सुमुखश्च गजाङ्कुशः ।अमृताद्यस्तु बालेन्दुर्दक्षपन्मूलगष्ट-कः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अस्त्री पद्मो महापद्मः शंखो मकरकच्छपौ ।मुकुन्दकुन्दनीलाश्च खर्वाः स्युर्निधयो नव ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुञ्जकेशी मुररिपुर्गदापाणिरधोऽक्षजः ।अनन्तशायी वृन्दाको मुकुन्दो धरणीधरः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आह्वाने रुदिते च दारुणरणे सख्यौ तथा रक्षके-प्याक्रन्दः ककुदोऽस्त्रियामनडुहामन्त्ये प्रधाने तथा ।राज्याङ्गे ककुदार्थकं त्वपि कुकुदुद्वेद्वेन च वर्जितं ? (Corrupt)विष्णौ पारदरत्नभिद्यपि बुधैरुक्तो मुकुन्दोऽपि च ॥ ३६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every lineLatin letters: Corrupt
नवानां निधिभेदानामेकस्मिंश्च निधावपि ।वासुदेवेऽथ मुहरिः सूर्ये चाप्यनडुह्यपि ॥ १७९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
राष्ट्रक्षोभेऽपि मकरो मुकुन्दौ निधिकेशवौ ।मार्गणो याचके बाणेऽन्वेषणे मार्गणं न ना ॥ २१४६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकेशव
मुकुन्द as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप पिङ्गलरभसस्त्वाह वह्नौ च मुकुन्दे च बहुश्रुतः । पिशङ्गवर्णे च त्रिस्तु तद्वति स्त्री तु पिङ्गला ॥ ११५७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1157
- शब्दरत्नावली कुन्दअब्दः सम्वत्सरे मेघे युस्तके च पयोनिधौ ॥ अन्दूर्भूषणभेदे स्यान्निगडेऽपि भवेत् स्त्रियाम् । कन्दोऽस्त्री शस्यमूले स्याच्छूरणे जलदे पुमान् ॥ कुन्दो मुकुन्दे निधिभिद्भूमिष्वस्त्री तु माथ्यके । क्षोदः स्यात्पेषणे पुंसि सन्धाने च रजस्यपि ॥ गदो विष्णुभ्रातरि स्याद्व्याधौ ना चायुधे गदा । छदः पक्षे च पत्रे च ग्रन्थिपर्णे तमालके ॥ छन्दोऽभिप्रायवशयोर्वेदकिन्यामनीषयोः(?) । नन्दिर्ना नन्दिकेश्वरद्युताङ्गानन्दयोरपि ॥ नदी स्त्रियान्तु सरिति शोणादौ नदः पुमान् । नन्दाहलिञ्जरगोर्योस्तु तिथिभेदेऽपि च स्त्रियाम् ॥ पुमान्नरपतौ गोपभेदानन्दनिधिष्वपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.2
- तन्त्राभिधान टझः पाशी स्यादजेशश्च ञ-कारः सर्वकोऽङ्कुशी । ट-कारो देवि! सोमेशो मुकुन्दश्च प्रकीर्त्तितः ॥ १७ ॥ Tantrābhidhāna 1.17
- तन्त्राभिधान टट-ष्टङ्कारः कपाली च सोमजा खेचरो ध्वनिः । मुकुन्दो विनदा पृथ्वी वैष्णवी वारुणी नवः ॥ ८९ ॥ Tantrābhidhāna 2.28.89