शोषण
śoṣaṇaपुं · masc.In 13 kośas: 9 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 13 as a meaning of another word.
पिपासुस्तृषितस्तृष्णक्तृष्णा तर्षोऽपलासिका ॥ ३९३ ॥पिपासा तृट्तृषोदन्या धीतिः पानेऽथ शोषणम् ।रसादानं भक्षकस्तु घस्मरोऽद्मर आशितः ॥ ३९४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
मदनो मन्मथो मारः प्रद्युम्नो मीनकेतनः ।कन्दर्पो दर्पकोऽनङ्गः कामः पञ्चशरः स्मरः ॥ २५ ॥शम्बरारिर्मनसिजः कुसुमेषुरनन्यजः ।पुष्पधन्वा रतिपतिर्मकरध्वज आत्मभूः ॥अरविन्दमशोकं च चूतं च नवमल्लिका ।नीलोत्पलं च पञ्चैते पञ्चबाणस्य सायकाः ॥उन्मादनस्तापनश्च शोषणः स्तम्भनस्तथा ।सम्मोहनश्च कामस्य पञ्च बाणाः प्रकीर्तिताः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सन्तापनः शोषणश्च मारणश्चापि मोहनः ।पञ्चकामस्य पुत्र्यौ द्वे प्रीतितृष्णे ततो मदः ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उन्मादनः शोषणश्च तापनः स्तम्भनस्तथा ।सम्मोहनश्च कामस्य पञ्च बाणाः प्रकीर्तिताः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उच्छिष्टभिन्नो भुक्तावशेषो विघस ईरितः ।शोषणं तु रसादानं घीतिः स्त्री पान-धानके ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तृष्णक् पिपासितश्चैव पिपासुस्तृषितः समौ ।तृट् पिपासा तृषोदन्या रसादाने च शोषणम् ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हृच्छयः कमनः कन्तुर्जराभीरुश्च तच्छराः ।मोहनोन्मादनौ शोषणश्च तापनमारणौ ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उदन्या च पिपासा च धीतिश्चेति तृषाः स्मृताः ।शोषणं स्याद्रसादानं भक्षकः स्यात् तु घस्मरः ॥ ५८५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सन्तापनः शोषणश्च निश्चेष्टीकरणोऽपि च ।सुतोऽनिरुद्धः स्याद्विश्वकेतुः प्रीतितृषौ सुते ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निरो ग्रन्थिर्मारणेऽथ स्कन्दत्योखति राखति ।लाखति द्राखति तथा शुण्ठयत्यपि शुष्यति ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शोषण as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश शोषमिषं व्याजो मिषं स्पर्धा शोषः शोषणयक्ष्मयोः । किल्बिषा मदिरा द्रोहे कलुषं पापमाविलम् ॥ Dharaṇikośa 30.1.2
- कोषकल्पतरु केशटस्यात्केशटः शोषणविष्णुवाची स्यात्कर्कटः स्त्रीकरणे कुलीरे । खगान्तरे राशिभिदि स्त्रियां तु स्याद्वालुकी शाल्मलिकाफले च ॥ ३१ ॥ Koṣakalpataru 6.10.31
- कोषकल्पतरु शोषतथोपयुक्तेतरवाचकः स्त्री निर्माल्यदाने च तथा प्रसादे । शोषस्तु यक्ष्मामयशोषयोः स्या- द्दोषः पुनर्दूषणपापयोर्ना ॥ ३९ ॥ Koṣakalpataru 6.30.39
- नानार्थार्णवसंक्षेप स्रुच्लग्नाच्च सप्तमे राशौ लिङ्गभेदे च शब्दगे । स्रुक् स्रुवे शोषणे गत्यामित्यध्यायः समाप्तवान् ॥ ६२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.1.62
- नानार्थार्णवसंक्षेप पातशिशौ द्वे त्रिः प्रशस्येऽथ पातं त्रिस्त्रातशुष्कयोः । ना तु राहौ च पतने क्ली तु त्राणे च शोषणे ॥ ७५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.751
- नानार्थार्णवसंक्षेप पानद्यावापृथिव्योः पानं तु त्राणशोषणयोर्नपि । पीतौ च ना तु निःश्वासवायौ प्रायः पुनः पुमान् ॥ ७५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.758
- नानार्थार्णवसंक्षेप वानकृतवाने क्रियायां तु वातेः क्लीबमथ त्रिषु । वानं शुष्कफले शुष्के व्यूतिशोषणयोस्तु नप् ॥ १२२८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1228
- नानार्थार्णवसंक्षेप शुण्ठअल्पे स्त्रीपुंसयोस्तु स्याच्छोषणे शुष्णवाक् तु ना । अर्के कश्चित्तु रश्मौ च ब्रूते कुक्षिनिदाघयोः ॥ १३९३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1393
- नानार्थार्णवसंक्षेप शुषिद्वे तु विप्रे सुन्दरे तु त्र्यथ स्त्री शोषणे शुषिः । रन्ध्रे च ना तु धातौ स्याच्छुष्यतौ शुण्ठिवाक् तु ना ॥ १४०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1400
- परमानन्दीयनाममाला शोषशृङ्गी गिरौ पशौ शूरे शोषो यक्ष्मणि शोषणे । शाखा बाहौ द्रुमाङ्गे च वेदाङ्गे तालभिद्यपि ॥ ३५८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.25.358
- शब्दरत्नावली शोषशेषः सङ्कर्षणेऽनन्तं वधयुक्तेतरेषु च । शेषा प्रसादार्पणयोरात्यनिर्माल्यकेऽपि च ॥ शेषः स्याद्यक्ष्मरोगे ना शोषणे च भवेत्पुमान् । Śabdaratnāvalī 7.31.17
- तन्त्राभिधान लज्ञानिनी वेगिनी नाथः प्रद्युम्नः शोषणो हरिः । विश्वात्म-मन्दौ बलवान् मेरुर्गिरिः कलारसः ॥ १५० ॥ Tantrābhidhāna 2.45.150
- वैजयन्ती स्रुच्ऋशब्दः स्याद्दिव्यदितौ त्विड्ज्वालाकान्तिदीप्तिषु । उत्साहेऽन्नरसेऽप्यूर्क् स्यात् स्रुक् स्रुवे शोषणे गतौ ॥ १८ ॥ Vaijayantī 8.2.18