कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अवरोह

avarohaपुं · masc.

In 10 kośas: 8 synonym verses, 9 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.11
शाखाशिफावरोहः स्यान्मूलाच्चाग्रं गता लता ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.184 · p. 23
आवाल आलवालः स्यादावापः स्थानकं तथा ।लतोद्गमोऽवरोहस्तु प्रवालः पल्लवाङ्कुरः ॥ १८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.101 · p. 259
वटो जटालो न्यग्रोधोऽवरोहा पादरोहणः ।विटपी मण्डपी शृङ्गी यक्षावासश्च रोहिणः ॥ १०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.26 · p. 136
शाखा शिफावरोहो ना मूलात्त्वग्रं गता लता ।लतोद्गमोऽथाप्रकाण्डे गुल्मोऽस्त्री विटपोऽपि च ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.2 · p. 2
स्वरव्ययं देवलोक-सुरलोक-फलोदयाः ।स्वर्गावरोह-त्रिदिव-स्वर्लोक-नागमन्दराः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.445 · p. 59
परुः पर्व पुमान् ग्रन्थिर्विस्तारो विटपोऽस्त्रियाम् ।शाखालता स्कन्धशाखा शाला तुल्ये शिफाजटे ।अवरोहस्तु सा शाखा या मूलादग्रमाश्रिता ॥ ४४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव स्वर्गवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 1.1.4 · p. 3
स्वर्लोको देवलोकः स्यादवरोहः फलोदयः ।मन्दरः सैरिभः शक्रभवनं खं दिवं नभः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.12 · p. 46
शिफा जटाऽवरोहस्तु सा शाखाजा वटादिषु ।मूलं बुध्नोंऽघ्रिनामास्मादास्कन्धात् स्यात् प्रकाण्डकम् ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास हार्धश्लोकः Dharaṇikośa 32.2.12 · p. 229
अवरोहोऽवतरणे [108] पादपाङ्गे लतोद्भवे ।परिबर्हस्तु [राजाहवस्तु?]न्यथ परिच्छदे ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ हान्ताः Koṣakalpataru 6.32.63 · p. 389
स्त्री वरनारीश्रोण्योरवरोहः स्यात्तरंगे[94a]ऽपि ।वल्ल्युद्गमेऽवतारेऽथाश्वारोहोऽश्ववारके पुंसि ॥ ६३ ॥
metre not recognised
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.15 · p. 7
अवरोहोऽवतरणे पादपस्य लतोद्गमे ।मूलादग्रं गतायां च लतायां किञ्च शाखिनः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.16 · p. 7
शाखाजातशिफायां चाप्यथ स्यादवरोधवाक् ।अन्तःपुरे स्वीकृतौ चाप्यवलेपस्तु लेपने ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश हान्ताः Śabdaratnāvalī 7.33.17 · p. 298
आरोहस्तु समुच्छ्रयदीर्घत्वारोहणेषु च ।कट्यामप्युत्तमस्त्रीणां तथावरोह इत्यपि ।उत्साह उद्यमे सूत्रे कल्याणभावभेदयोः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 च्छ्र (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 व (wrong syllable)
meanings
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश हान्ताः Śabdaratnāvalī 7.33.29 · p. 299
अवरोहोऽवतरणे समारोहे लतोद्गमे ।अश्वारोहोऽश्वगन्धायां त्रिषु स्यादश्ववाहके ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2201 · p. 266
क्षत्रिये त्वम्बरीषः स्यात् पुंसि भ्राष्ट्रे नपुंसके ।अवताम्भो (अवरोहो?)ऽवतरणं मूलादग्रं गता [लता] ॥ २२०१ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.456 · p. 254
अवग्रहः स्यात्प्रकृतिभाववृष्टिविबन्धयोः ।अवरोहोऽवतरणे त्रिदिवे च लतोद्गमे ॥ ४५६ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.1.5 · p. 265
पिशाचादिग्रहे तीर्थेऽप्यवतारोऽवतारणे ।अवरोहोऽवतरणं शाखाप्याग्राद्गतांघ्रितः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्

अवरोह as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु अवतरतिअवात्परोऽवरोहे स्याज्जन्मान्तरपरिग्रहे । स्यात्स्कुनाति स्कुनीते च स्कुनोति स्कुनुते तथा ॥ स्कुन्दते स्यादुत्प्लवनेऽथानक्ति म्रक्षणे स्मृतम् । निमज्जने स्याद्गुडति भृडति क्रुडतीति च ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 3.5.3
  • नानार्थार्णवसंक्षेप आरोहद्रुमाङ्गेऽप्यवरोहाख्ये हस्तिवाहे च कीर्तितः । श्रोण्यामारोहणेऽन्ये तु वरारोहाकटिस्थले ॥ २१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.21