जटा
jaṭāस्त्री · fem.In 20 kośas: 38 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 15 as a meaning of another word.
जटा सटा वृषी पीठं कुण्डिका तु कमण्डलुः ॥ ८१६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
समे शाखालते स्कन्धशाखाशाले शिफाजटे ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शिखा चूडा केशपाशी व्रतिनस्तु सटा जटा ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्वग्वल्कं वल्कलं प्रोक्तं मज्जा सार उदाहृतः ।करहाटं भवेत्कन्दः पादो मूलं जटा शिफा ॥ १८३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बालानां तु शिखा प्रोक्ता काकपक्षः शिखण्डिका ।पलितं पाण्डुराः केशा व्रतिनां तु जटा सटा ॥ ५३२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रोमलोमा च विख्यातं मस्तं स्यान्मस्तकं तथा ।चिकुरश्चिकुरश्चोक्तो जटा जटिरपि स्मृतः ॥ १८५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सबालानां काकपक्षः शिखण्डिकशिखाण्डकौ ।सटा जटा प्ता व्रतिनो लग्नास्ते ये परस्परम् ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
समे शाखालते स्कन्धशाखाशाले शिफाजटे ।अर्वाग्भागोऽस्य बुध्नः स्यान्नितम्बः स पृथुः पुनः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तिक्ता माहेश्वरी यावी शाखिन्यथ घनेश्वरी ।रौद्री जटा रुद्रजटा सुगन्धा सुहवा पुनः ॥ ४११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
झञ्झा यात्रा घटा घोटा घण्टा घाटा छटा जटा ।स्यात्पोटा भिः सटोर्णा च करुणाघोणया घृणा ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जटादयः पदावृत्तिभेदा अन्तः पुनः श्रुतेः ।स्त्रियामुपनिषद्वेदो रहस्यं तत्र चान्तिमे [39b] ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रकाण्डोऽस्त्री पुंसि गण्डिः[20b]स्कन्धस्त्वस्य शिरो भवेत् ।प्रघाणो मस्तकोऽस्त्री * शिफायां तु जटा झटा ।जटिः स्त्रियां नृलिङ्गे तु मूलेरो विनिगद्यते ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
किरातिनी शिखा हिंस्रा भूतकेशी तु पूतना ।गन्धमांसी पिशाची च केशी भूतजटा जटा ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
…स्ता जटा च सटा द्वयोः ।जटालस्तद्युतः क्षेपे त्रिषु जूटः पुनर्नरि ।जटुकं कवरोऽक्लीबे कक्षागुह्यकठा ( चा? ) जटाः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंस्त्रीm. f.
जटा कुरण्टी च सटा वधूटीस्याद्ग्रामटी खट्यपटी वटी च ।नटिश्छटा स्याच्छकटिर्घटा चमाटिर्भुषण्ठिश्च मतात्र शुण्ठी ॥ ४६ ॥
उपजातिः
genderस्त्रीfem.
एते पटादयः शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं पटः प्रावरणः । पुटः पत्रस्य । कटस्तृणस्य । कटो गजकुम्भश्च घटः कलशः । चण्टः फलनिबन्धनम् । वाटः मार्गः । जूटः केशबन्धनम् । वटो वृक्षविशेषः । अवटः कूपः । खटः शिरसि प्रहारः । पट्टः राजप्रसादः । किराटो वणिक् । कीटः कृमिः । कूटतटशब्दौ नपुंसके भवतः । इदं कूटं द्रव्यस्थानम् । इदं तटं नदीकूटम् ।घण्टाजटासटानां प्रथमाप्रकृतिर्वसाशिफानां च ।स्वर्नाम्नां पुंयोगस्त्रिविष्टपं स्यादुभयहीनम् ॥ २९ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
कन्दपत्री त्वचं पत्री तलपत्रकमुन्दुरा ।मांस्यां पेशी कृष्णजटा नलदा जटेिला जटा ॥ २८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every lineimpossible sign sequence: टा नलदा जटेिला जटाnearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शालापि कथिता तत्र प्रकाण्डं स्कन्धमस्तके ।गण्डिः शाखावधिर्मूलात्प्रकाण्डोऽथ शिफाजटे ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जटा ज्वालो गृहमणिः स्नेही दीपोऽञ्जनध्वजः ।वर्षाम्बुदं शक्रधनुश्चित्रं रुगृजुरोहितम् ॥ ३१६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तापसादेः शिरःकेशे जटा सटा च कथ्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
शाखायास्तु लताशाखे शीकडाख्ये शिफाजटे ।अथ शाखा स्कन्धशाखा मुख्यशाखा [च] भूरुहा ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शिरोमध्यबद्धचूडे भवेदेतत्तु पञ्चकम् ।जटा जटिर्जटी जूटो जूटकन्तु सटं सटा ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ध्य (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
सम्मार्जनी सोमराजीफञ्जिका कटकाजटा ।जीवन्ती खदिरी मांसी चण्डा तुम्बी यमानिका ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अग्नीन्धने स्यादाग्नीध्राग्नीध्र्यौ स्यातां जटाजटिः ।सटायां, तपस्वि पीठे वृषी वृसी, कमण्डलौ ॥ २९८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
प्ररोहे रोहेऽप्यङ्कुराङ्कुरौ शाखा शिखा लता ।स्कन्धशाखा शाला साला जटा जटिः शिफा शिफः ॥ १२७ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
मांसिगन्धद्रव्येषु मिषी मिसिश्च जटिला जटा ।जनातिगन्धद्रव्येषु स्याज्जनी जननी जनिः ॥ २३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परुः पर्व पुमान् ग्रन्थिर्विस्तारो विटपोऽस्त्रियाम् ।शाखालता स्कन्धशाखा शाला तुल्ये शिफाजटे ।अवरोहस्तु सा शाखा या मूलादग्रमाश्रिता ॥ ४४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
असंस्काराः कचाः श्लिष्टाः व्रतिनस्ते जटा सटा ।दोषा वातादयो वायुः पित्तं श्लेष्मा कफः समौ ॥ १०९२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पिशाची पूतना केशी भूतकेशी जटा च सा ।विलङ्गोऽस्त्री कृमिघ्नः स्यादमोघा चित्रतण्डुला ॥ १४८७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तमाटः षाटिर्वामस्फिक् ताराख्य ऊर्ध्वजानुकः ।शक्ती शक्तिर्जटा चैव तारको मध्यकर्णकः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
स्याच्छब्दाधिष्ठानमथ कबरः केशगर्भकः ।कबरी जूटकश्चाथ कौटीरः स्याज्जटा सटा ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शिफा जटाऽवरोहस्तु सा शाखाजा वटादिषु ।मूलं बुध्नोंऽघ्रिनामास्मादास्कन्धात् स्यात् प्रकाण्डकम् ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पालं तु पिंगलं वज्रं श्रीबेरं दीर्घरोमकम् ।चामरं चमकं ज्येष्ठं बर्हिष्ठं जटिलं जटा ॥ २०२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुषिरा विद्रुमलता कपोतांघ्रिर्नटी नली ।जटिला लोमशी मांसी तपस्विन्यामिषी जटा ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तद्ग्रन्थिः सन्धितोऽथ प्ता जालिनी गरुडा जटा ।प्रलोभ्यं तु शिरस्यं च शीर्षण्यं चामलाः कलाः ॥ १०१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बृन्दं जातं चक्रवालं जालकं पेटकं जटा ।धान्यादिबृन्दे कूटोऽस्त्री राशिपुंजोत्करा नरि ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विदारणे तु वक्त्रस्य जम्भा स्त्री स्त्री पुनर्जटा ।केशसन्दर्भभेदे च मांसीसंज्ञौषधान्तरे ॥ ४५८ ॥
अनुष्टुप्
तरोः शिफायां च जटीं त्वीकारान्तं प्रचक्षते ।द्रोणाख्यपरिमाणस्य चत्वारिंशत्यथ त्रिषु ॥ ४५९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsशिफा
जम्भोंऽशेऽप्यशने दन्ते तरौ तूणेऽसुरान्तरे ।जटा मांस्यां वृक्षमूले विकारे केशसंततेः ॥ १९७ ॥
अनुष्टुप्
जटा as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् नेत्रस्याज्जटांशुकयोर्नेत्रं क्षेत्रं पत्नीशरीरयोः ॥ १८० ॥ Amarakośa 3.3.180
- कोषकल्पतरु सटाजटी तु पर्कटी मिसी सटा जटा च केसरम् । फटा फणे तथा करे धटी तु वस्त्रखण्डके ॥ २० ॥ Koṣakalpataru 6.10.20
- कोषकल्पतरु तातो मोहतन्त्रेऽपि च तस्करे च क्रोडे च पुच्छे श्रियि तु स्मृता [स्त्री] प्राहुर्जटाभार्ङ्गिकयोरथो तु निर्वर्तने चाखिलतो विशेषे ॥ १ ॥ Koṣakalpataru 6.16.1
- कोषकल्पतरु तूस्तवातं प्रवाते पवने तु पुंसि तूस्तं जटाधूलिरजःसु पापे । अस्तः पुमान्पश्चिमपर्वतेऽथ क्षिप्ते गते स्यादिह भेद्यलिङ्गः ॥ २७ ॥ Koṣakalpataru 6.16.27
- कोषकल्पतरु शिफाशिफा जटायां च तथा तटिन्यां स चेज्जनन्यामपि मांसिकायाम् । Koṣakalpataru 6.23.4
- नानार्थार्णवसंक्षेप तुस्ततुस्तः प्रदीपने चैव जटायामपि कश्चन । तूकः पर्वतजातौ स्यादुपस्थे चाप्यथो तृपत् ॥ ६० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.60
- नानार्थार्णवसंक्षेप सटाभेषजेऽथ सटा च स्त्री जटायां व्रतिनामथ । सिंहस्य केसरे न(प्)स्त्री मर्त्यजात्यन्तरे पुनः ॥ १४६३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1463
- नानार्थार्णवसंक्षेप सुप्तासुप्ता जटायां शस्तायां क्ली तु स्वापे स्रुवा पुनः । सल्लक्यामपि मूर्वायां पुमांस्त्वाधारणाह्वये ॥ १५३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1531
- नानार्थार्णवसंक्षेप गरुडावैनतेये द्वे तु पक्षिजातिभेदे स्त्रियां पुनः । जटायां गरुडा ना तु गवाक्षो वातवर्त्मनि ॥ ६५७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.657
- परमानन्दीयनाममाला फणाजटामन्थानकुण्डल्योः फटा च फणदम्भयोः । फाल्गुनो मासभेदे स्यादर्जुनाख्ये तरावपि ॥ ३२४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.324
- शिवकोष मांसीवसुर्वृद्धौ वुके मांसी कङ्कोलीजटयोः स्त्रियाम् ॥ ५२५ ॥ Śivakoṣa 27.1.525
- शब्दरत्नावली सटाव्युष्टं त्रिषूषिते कल्ये समृद्धिफलयोः स्त्रियाम् । सटा जटाकेशरयोः शिखायां शिखरेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.29
- शब्दरत्नावली तूस्ततूस्तं धूलौ जटायाञ्च पापे सूक्ष्मे च न द्वयोः । त्रेताग्नित्रितये युगे तिप्राणितेरिते ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.15
- शब्दरत्नावली शिफारेफो रवर्णे रागे च कुत्सितेऽपि च वाच्यवत् । शफं विटपिमूले स्याद्गवादीनां खुरेऽपि च । शिफा सरिज्जटामांसीजनयित्रीजटासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.22.3
- तन्त्राभिधान ऐकामकोटो(टी) वामजानुरंशुमान् विजया जटा ॥ ४१ ॥ Tantrābhidhāna 2.13.41