सान्द्र
sāndraवि · adj.In 15 kośas: 16 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 14 as a meaning of another word.
व्युष्टिः फलमसारं तु फल्गु शून्यं तु रिक्तकम् ।शुन्यं तुच्छं वशिकं च निबिडं तु निरन्तरम् ॥ १४४६ ॥निबिरीसं घनं सान्द्रं नीरन्ध्रं बहलं दृढम् ।गाढमविरलं चाथ विरलं तनु पेलवम् ॥ १४४७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 शि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 म (wrong syllable)
genderविadj.
genderविadj.
क्षामं शातं कृशं क्षीणं पेलवं तलिनं तनु ।निरन्तरं घनं सान्द्रं बहुलं विरलेतरम् ॥ ७१७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शरणार्थ्यभिपन्नः स्यात्सान्द्रः स्निग्धश्च मेदुरः ।ज्ञाता तु विदुरो विन्दुर्वेदिताथ नमस्यितः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अनूनाखण्डसम्पूर्णसमग्रसकलानि च ।निःशेषाखिलकृत्स्नानि घनं सान्द्रं निरन्तरम् ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
असंयुक्ते त्वमिलितमन्तर्गडु निरर्थके ।सान्द्रमार्द्रं तथा क्लिन्नं तिमितं स्तिमितं समम् ॥ १७२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्थूलस्तु पीवरः पीनः पीवा सान्द्रस्तु मेदुरः ।पितृस्थानीयस्तु पितृस्थानः स्यात्पितृसंनिभः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सर्वाः स्युः सर्वसंज्ञा ये प्रियसर्वाः प्रिया[172b]खिलाः ।घनं निरन्तरं सान्द्रं नीरन्ध्रं बहलं दृढम् ॥ १ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
निरन्तरघने सान्द्रं बहुले दृढमुच्यते ।नीरन्ध्रं गाढमित्येवं पेलवं विरलं तनु ॥ ३३५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
चपलोऽथ तदन्यस्तु हरिद्रारागको मतः ।मेदुरे स्निग्धसान्द्रौ च अस्तिमान्धनिको धनी ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
संहनं मेदुरं सान्द्रं नीरन्ध्रं निबिडं दृढम् ।प्रकटं तु स्फुटं स्पष्टं प्रकाशं व्यक्तमुल्बणम् ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
निबिडं निबिरीसं च नीरन्ध्रं च निरन्तरम् ।घनं सान्द्रं दृढं गाढं वहलं बहलं तथा ॥ २६२९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्यादखण्डञ्च निःशेषमनन्तं पूर्णमित्यपि ।निरन्तरं घनं सान्द्रं विरलं पेलवं तनु ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
उच्चावचं नैकभेदं निश्चलस्तिमिते समे ।निबिडं निबिरीसं स्याद् घनं सान्द्रं निरन्तरम् ॥ १६३४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वेदिता विदुरो विन्दुः सान्द्रः स्निग्धस्तु मेदुरः ।आशंसुराशंसितरि वन्दारुरभिवादकः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
निबिडं निबिरीसं स्यात् घनं सान्द्रं निरंतरम् ।विकटं तु विरूपं स्यात् संबाधः संकटः समौ ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्वरो नासानिलोदात्तध्वनिषड्जादिके पुमान् ।सारो मज्जास्थिरांशे च बलेऽप्यतिदृढे पुमान् ॥विपिनन्याय्यनीरेषु क्लीबलिङ्गं वरे त्रिषु ।सान्द्रं स्निग्धे मनोज्ञे च नालवाले नपुंसकम् ॥सिप्रो निदाघनीरे ना सिप्रा स्त्री सरिदन्तरे ।सूत्रन्तु सूजनाग्रन्थे व्यवस्थायाञ्च तन्तुषु ॥
अनुष्टुप्
सान्द्र as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश घनघनं सान्द्रं घनं वाद्यं घनो मुस्ते घनोऽम्बुदः । [62]घनौ काठिन्यसंघातौ घनौ विस्तारणाम्बरौ ॥ Dharaṇikośa 19.3.1
- कोषकल्पतरु पिण्डसान्द्रे ना तु निवापसिल्हकजपापुष्पेषु लोहेऽन्तिमे खर्जूरीभिदि तुम्बि[276a] कासु तगरे पिण्डः स्त्रियां सम्मतः ॥ ७७ ॥ Koṣakalpataru 6.12.77
- कोषकल्पतरु पिण्डितपिण्डितं गणितसान्द्रयोर्भवेत् पण्डितस्तु कविसिह्लकार्थकः । पुंसि बिन्दुषु मृगेऽश्वरोहिते वाच्यवत्तु पृषतोऽब्दबिन्दुनि ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.16.4
- कोषकल्पतरु घनपरे महर्लोकत ईरितोऽपि लोकेऽत्र लोकेऽपि जनश्च नीचे । जनी स्नुषायां स्याज्जनने घनस्तु मेघे दृढे विस्तृतिसान्द्रयोश्च । दृढेऽप्ययोमुद्गरके * गात्रे वाद्ये पुनर्मध्यमनृत्यकेऽन्त्ये ॥ ८४ ॥ Koṣakalpataru 6.21.84
- कोषकल्पतरु मन्दरपुंस्यसौ पीतने वाजिभेदे तथा वर्णभेदे मतस्तद्वति स्यात्त्रिषु । मन्दरो मन्दमन्दारमन्थाचल- स्वर्गसान्द्रार्थकः कन्दरस्तु त्रिषु ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.27.26
- कोषकल्पतरु घनरसघनरस उक्तो नीरे निर्यासे मोरटे सान्द्रे । कर्पूरे सिद्धरसेऽस्त्रियां भवेत्पीलुपर्ण्यर्थे ॥ १६ ॥ Koṣakalpataru 6.31.16
- नानार्थार्णवसंक्षेप घनविस्तारे कठिने तु त्रिर्विपुले मूर्तसान्द्रयोः । कफस्थगन्धयुक्ते च क्ली तु वाद्यान्तरे मुखे ॥ ३८३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.383
- नानार्थार्णवसंक्षेप वल्मीत्रिः सान्द्रे स्त्री तु वन्दिः स्यात् प्रग्रहे ना तु वन्दतौ । त्रि तु वन्दिनि वर्वीस्तु शकटे स्त्री द्वयोः पुनः ॥ १२०१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1201
- नानार्थार्णवसंक्षेप बहुलप्रोक्षितं निहते सिक्ते बहुलं त्वपि पुष्कले । सान्द्रे च बालिशस्तु स्याद् बाले मूर्खेऽथ बेटकः ॥ ४३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.43
- शब्दरत्नावली घनत्रिषु सान्द्रे दृढे पूर्णे निबिडे सम्पुटेऽपि च । चीनो व्रीहिमृगभिदोस्तन्तौ देशेंऽशुके पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.5
- शब्दरत्नाकर घनमुद्गरेऽयोघने मेघे घनः कर्पूरभूरुहे । स एव संहते सान्द्रे संघाते कठिने त्रिषु ॥ १९१४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1914
- शब्दार्णव स्निग्धस्निग्धं तु मसृणे सान्द्रे रम्ये क्लीबे च तेजसि ॥ २११ ॥ Śabdārṇava 211
- त्रिकाण्डशेष पिण्डपिण्डः सान्द्रे गृहांशेऽङ्गे पण्डः षण्डे मत स्त्रियाम् । स्तम्बे शस्ते प्रकाण्डोऽस्त्री वरण्डो वदनामये ॥ ११४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.114
- वैजयन्ती बहलबीभत्सौ क्रूरविकृतौ बहलौ सान्द्रपुष्कलौ । बन्धुरौ नम्रसुन्दरौ भंगुरौ वक्रनश्वरौ ॥ २१ ॥ Vaijayantī 7.4.21