उरु
uruवि · adj.In 12 kośas: 14 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
दीर्घायते समे तुङ्गमुच्चमुन्नतमुद्धुरम् ॥ १४२८ ॥प्रांशूच्छ्रितमुदग्रं च न्यङ्नीचं ह्रस्वमन्थरे ।खर्वं कुब्जं वामनं च विशालं तु विशङ्कटम् ॥ १४२९ ॥पृथूरु पृथुलं व्यूढं विकटं विपुलं बृहत् ।स्फारं वरिष्ठं विस्तीर्णं ततं बहु महद्गुरुः ॥ १४३० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
genderविadj.
वृहदुरु गुरु विस्तीर्णं पुरु पृथु पृथुलं महद्विशालं च ।व्यूढं विपुलं रुद्रं वरिष्ठमेकार्थमुद्दिष्टम् ॥ ६९९ ॥
आर्या
genderविadj.
विसंकटो विशालो द्वे वद्रं वड्रं बृहत्पृथु ।पीनं तु पीवरं पीवा बहूरु विपुलं पुनः ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वह्निपर्यायजन्मार्थो जन्तुरारोहकस्तरुः ।कारस्कर उरुर्द्वीपः पादपो विष्टर स्थिरः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ईर्वार्ववटुसिन्धूनां मनोर्भृत्योरुरोरपि ।लव्यणिश्रेणिपर्णीनां गव्यूती रश्मिवाचिनाम् ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
उरु व्यूढं च विपुलं स्फारं गुरु ततं बृहत् ।महद्बहु च विस्तीर्णं वरीयस्तु वरिष्ठवत् ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्फारं विशङ्कटं चोरु विस्तीर्णविपुले महत् ।बृहत्ततं तथानाहो दैर्घ्यमायामसंज्ञकम् ॥ ३२० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अनोकह उरुश्चैव नन्द्यावर्त्तस्तथैव च ।एतन्नामानि मन्यन्ते वृक्षस्य विबुधैर्जनैः ॥ १९५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उरु गुरु बहु स्फारं पृथु च पृथुलं पुनः ।एतन्नामानि मन्यन्ते विशालस्य बुधैः सदा ॥ २६०१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
पूलं विपुलवड्रोरुविस्तीर्णे दशकं भवेत् ।अथ स्थूले भवेत् पीनं पीवा पीवरमित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
तरललोलचलाचलचञ्चलप्रचलकम्पनकम्प्रचलानि च ।विकटपीनविशंकटपीवराः पृथुविशालबृहत्पृथुलोरवः ॥ १५९६ ॥
द्रुतविलम्बितम्
genderविadj.
तनुर्धेनुरुरुश्चञ्चुः प्रियङ्गुः सरयुः कुडुः ॥ २४७ ॥
genderस्त्रीfem.
विशालमुरु विस्तीर्णं विपुलं पृथुलं पृथु ।स्फारं भद्रं बृहद्व्यूढमुदूढं बहुलं बहु ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
उडुर्विप्रे द्वयोर्नप्स्त्री नक्षत्रेऽथो उरु त्रिषु ।बृहत्युर्वी(तु?ति) तत्रापि स्त्र्यर्थे वा स्यादथ स्त्रियाम् ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र्वी (syllables merged)
meaningsबृहत्
उरु as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् वरीयस्वरीयांस्तूरुवरयोः साधीयान्साधुबाढयोः ॥ २३६ ॥ Amarakośa 3.3.236
- शब्दरत्नाकर भद्रद्रव्यमात्ररसोत्पत्तिस्वभावात्मसु चेङ्गिते । गजभेदे वृषे भद्रः शुभे क्लीब उरौ त्रिषु ॥ १९७२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1972