कृत्तिका
kṛttikāस्त्री · fem.In 15 kośas: 15 synonym verses, 7 as a meaning of another word.
कृत्तिका बहुलाश्चाग्निदेवा ब्राह्मी तु रोहिणी ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सप्तर्षयस्तु विद्वद्भिः स्मृताश्चित्रशिखण्डिनः ।कृत्तिका बहुला प्रोक्ताः पक्षस्तु बहुलोऽसितः ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भरणिर्भरणी चोक्ता कृत्तिका कृत्तिरुच्यते ।रोहिणी रोहिणिश्च स्यादिल्वला इल्लता (इल्लका?) स्त्रियः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कृत्तिकाग्निभमाग्नेयं कृशानं हव्यवाहनम् ।अनलं दहनर्क्षं च वह्निभं च हुताशनम् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्त्रियां भूम्न्येव बहुला अग्न्यर्थाद्देवतं च तत् ।प्रजापत्यर्थदेवत्यं रोहिण्यथ मृगः पुमान् ॥ १८५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.doubtful
फलपाकगृहे गञ्जाप्यथाहंपूर्विकादिकाः ।मघा अप्कृत्तिका वर्षाः स्युर्बहुत्वे निरन्तराः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कृत्तिका बहुला भूम्नि तज्जे बहुल-कार्त्तिकौ ।ब्राह्मा[ह्मी] तु रोहिणी तत्र जाते रौहिण-रोहिणौ ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रुहिरुहिकाहोपुरुषिका-हमहमिका कृत्तिकाः शूकाः ।रमिका लङ्का जतुकास्याद्धस्ताहस्तिकाढक्यौ ॥ ४० ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
बालिनी चाश्वयुग्दस्रदेवताश्विकिनी तथा ।यमदेवा तु भरणी [11] कृत्तिका चाग्निदेवता ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भूम्नि वर्षा मघा आपः कृत्तिकाद्याः स्त्रियां स्मृताः ।विकल्पेन जलौकोऽप्सरःसमा सुमनोमुखाः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कृत्तिकाश्चाग्निदेवाश्च बहुलाश्चाथ रोहिणी ।ब्राह्मी तु मृगशीर्षं च मृगशिरस्ततः परम् ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 शि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कृत्तिका कृत्तिरप्युक्ता रोहिणी चापि रोहिणिः ।राधा विशाखा विज्ञेया पुष्यायां पुष्य इत्यपि ।सिध्यस्तिर्ष्याऽपि च भवेत् श्रवणा श्रवणं श्रुतिः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नक्षत्रे तारका तारा निरिकाराऽत्र तारका ।अश्वयुज्याश्विकिनी चाश्विनी स्युः कृत्यका बहौ ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 कि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.doubtful
तिस्रो नपुंसकेऽपि स्युः (स्यात्?) स्त्रियामश्वयुगश्विनी ।बहुलाः कृत्तिका आर्द्रा कालिकी व्याध इत्यपि ॥ १८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अषाढाकृत्तिकाश्लेषामघा भूम्नि स्त्रियश्च ताः ।फल्गुन्यौ तु द्वित्वभूम्नोर्हस्तः शतभिषक् च सा ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कृत्तिका as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् बहुलाबहुलाः कृत्तिका गावो बहुलोऽग्नौ शितौ त्रिषु ॥ १९९ ॥ Amarakośa 3.3.199
- धरणिकोश बहुलबहुला कृत्तिका गौस्तु एलाश्च बहुला मता । बहुलः कृष्णपक्षोऽग्निर्बहुलो बहुलं शिति ॥ Dharaṇikośa 27.3.20
- कोषकल्पतरु कृत्तियुतिस्तथामिश्रण मिश्रणेषु च्युतिर्वराङ्गे च्यवने तथोक्ता । त्वक्चर्मणोः कृत्तिरिहापि भूर्जे स्यात्कृत्तिकावाच्यथ भित्तिरुक्ता ॥ ५७ ॥ Koṣakalpataru 6.16.57
- नानार्थार्णवसंक्षेप बहुलास्त्रीभूम्नि कृत्तिकासु स्याद् बर्हिणं तु नपुंसकम् । ज्ञेयं भारतवर्षस्थद्वीपभेदे द्वयोः पुनः ॥ १२३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1231
- शब्दरत्नावली बहुलाएला नीली गोषु स्त्री च बहुत्वे कृत्तिकासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.80
- शब्दरत्नाकर बहुलकृत्तिका भूम्नि बहुला बह्वर्थो बहुलस्त्रिषु । बृहत्यः पद्यवार्ताकीकण्टकार्योऽथ बन्धकी ॥ २१३९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2139
- वैजयन्ती बहुलास्त्री स्यात्पृथिव्यामुस्रायामेलायां कृत्तिकासु च । भविलं भवने भव्ये भ्रमरः कामुकेऽलिनि ॥ ६२ ॥ Vaijayantī 7.5.62