गोलक
golakaपुं · masc.In 14 kośas: 15 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
स्वजाते त्वौरसोरस्यौ मृते भर्तरि जारजः ।गोलकोऽथामृते कुण्डे भ्राता तु स्यात्सहोदरः ॥ ५५० ॥समानोदर्यसोदर्यसगर्भसहजा अपि ।सोदरश्च स तु ज्येष्ठः स्यात्पित्र्यः पूर्वजोऽग्रजः ॥ ५५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
उत्सृष्टा गोलकाः पुंसि कणयो लोहयन्त्रके ।शरपर्यायाश्रयधिर्द्वयोः स्यादिषुधी स्त्रियाम् ॥ २७९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 या (wrong syllable)
genderपुंmasc.
परिपक्वां सितालेहनिर्वापितकदुष्णकाम् ।सा कङ्कणी कुण्डली स्यान्मोदको गोलकः पुनः ॥ २७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्वजाते त्वौरसोरस्यौ सुतादौ क्षेत्रजोऽन्यजे ।अमृते जारजः कुण्डो मृते भर्त * [रि] गोलकः ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
[70] गोलकश्च मृते पत्यावमृते कुण्ड एव सः ।एते शब्दाः पुंसलिङ्गाः सगर्भः सोदरः समौ ॥ २१४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सनाभयः सपिण्डाः स्युर्ज्ञातेयं ज्ञातिता स्मृता ।सति भर्तरि कुण्डः स्यान्मृते भर्तरि गोलकः ॥ १०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जार उपपतिः कुण्डो जारजो गोलकोऽन्यजः ।गर्भो दोहदकं भ्रूणः पोतो बालोऽर्भकः शिशुः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 उ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
स्वजाते त्वौरसौरस्यौ भवेद्गोलश्च गोलकः ।मृते पत्यौ जारजोऽथ भ्रातरि स्यात्सहोदरः ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अवरेटः सवर्णायां जाराज्जातः सवर्णकात् ।पत्यौ जीवति कुण्डोऽसौ भर्तर्यसति गोलकः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अविवाह्यासु जाताश्च तथा स्युः कुण्डगोलकाः ।ये च प्रव्रजितापुत्रास्तथा प्रव्रजितस्य ये ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षत्रकुण्डः पट्टबन्धो भोजः क्षत्रियगोलकः ।देवप्रैष्यो विप्रकुण्डो ग्रामप्रैष्यस्तु गोलकः ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मणिकारो वैश्यकुण्डः शंखकारस्तु गोलकः ।शूद्रकुण्डो मालवको घासहारस्तु गोलकः ॥ ६३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 मा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मणिके चाजयस्त्वस्य वाच्यत्वेनापठद्द्वयम् ।गुडं गोलं च तदसत् प्राणिभेदे तु सा स्त्रियाम् ॥ ६९५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमणिक
गोलको जारजे रण्डापुत्रे मणिकसंज्ञके ।गोपतिर्वल्लवे रुद्रे सागरे वरुणेन्द्रयोः ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्
गोलक as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश पिण्डपिण्डं गन्धरसे गृहाग्रिमगृहे स्यात्पिण्डमाजीवने जङ्घायाः पिशिते तथौड्रकुसुमे दाने पितृव्येऽपि च । पिण्डौ सिह्लकगोलकौ च तगरीखर्जूरभेदौ स्मृतौ पिण्डी ज्ञाननिरूपणार्थक उपन्यासस्तथालाबुका ॥ Dharaṇikośa 12.2.7
- कल्पद्रुकोशः पिण्डश्रोण्यौषध्योः कटो मोहे भ्रमः कुम्भो घटेऽपि च । वृन्दागोलकयोः पिण्डः स्फुलिङ्गलेशयोः कणः ॥ १११ ॥ Kalpadrukośa 3.5.111
- कोषकल्पतरु मणिवेणिः[280a]केशनिबन्धने च सरितोः स्यात्संगमे च स्त्रियां । जीमूताभिधभेषजे मणिरजाकण्ठस्तने गोलके । रत्ने मेहनकाग्रके च युगुलेऽणिस्त्वाणिरक्षाग्रके कीलेऽश्राववधौ द्वयोरथ कुणिस्तुन्नद्रुमे कोकिले ॥ १५ ॥ Koṣakalpataru 6.15.15
- परमानन्दीयनाममाला गुडगुडस्तु गोलके हस्तिसंनाहेक्षुविकारयोः । गोष्ठं वने गवां स्थाने गोष्ठी संलापपर्षदोः ॥ १५१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.9.151
- शब्दरत्नावली गुडगडो मत्स्यप्रभेदे स्यात्परिखाव्यवधानयोः । गुडो द्विरदसन्नाहे गोलकेक्षुविकारयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.13.11
- शब्दरत्नावली मण्डूकपर्णप्रासादवीथीकुन्दद्रुमानां गाढावृतावपि । मण्डूकपर्णी मञ्जिष्ठाब्राह्मण्योः पुंसि गोलके ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.98