गर्भ
garbhaपुं · masc.In 16 kośas: 20 synonym verses, 13 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
गर्भस्तु गरभो भ्रूणो दोहदलक्षणं च सः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तुन्दं तुन्दिर्गर्भकुक्षी पिचण्डो जठरोदरे ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूतिमासो वैजननो गर्भो भ्रूण इमौ समौ ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वै (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सूतिमासो वैजननो गर्भो भ्रूण इति स्मृतः ।अरिष्टगृहमिच्छन्ति सूतिकाभवनं बुधाः ॥ ४९९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वै (wrong syllable)
genderपुंmasc.
बालः पाकोऽर्भको गर्भः पोतश्च पृथुकः शिशुः ।शावो डिम्भश्च विज्ञेयो वटुर्माणवको मतः ॥ ५०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जानुः स्यादष्ठीवान् प्रसृता जङ्घा च घुण्टको गुल्फः ।ऊरुः सक्थि पिचण्डं जठरोदरतुन्दकुक्षिगर्भाः स्युः ॥ ५१५ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
कुमारभृत्या सा बाल तन्त्रं गर्भिण्यवेक्षणम् ।क्लीबे विजननं गर्भो गरभोचूड इत्यपि ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यात्पोतो हितपर्यायो गर्भोऽपि गरभः पुनः ।बालो वटुर्माणवकः क्षीरकण्ठः स्तनंधयः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पृथुको रुदथः पोतो गर्भो मुष्टिंधयश्च सः ।स्तनंधयी शिशुर्बाला पाका मुष्टिंधयी स्त्रियाम् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुमारभृत्या गर्भिण्याः परिचर्या निगद्यते ।भ्रूणः स्याद्गरभो गर्भस्तत्स्याद्दोहदलक्षणम् ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एते शब्दा नपुंसके भवन्ति । इदं धान्यं सस्यम् । द्विदलं मुद्गादीनाम् । अंशुकं वस्त्रम् । वितानं वस्त्रमयमावरणम् । वलयं सुवर्णादीनाम् । रत्नं मणिः । मिथुनं स्त्रीपुंसद्वन्द्वम् । श्मशानं मृतस्थानम् । बिसं पद्ममूलम् । तिमिरं तमः । अग्रं शिखरं श्रेष्ठं वा । खमाकाशम् ।पुञ्जाद्रिकोणकरीषकषायतरत्नपिण्याकगर्भदर्भार्भकश्च पुंसि स्युः ।पतनशुल्बताम्रचापनाम्नां नपुंसकता ॥ ६५ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
प्रसूतिका प्रजाता च जातापल्या विजातिका ।गर्भे तु गरभस्तुल्यौ भ्रूणो दोहदलक्षणम् ॥ २०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जार उपपतिः कुण्डो जारजो गोलकोऽन्यजः ।गर्भो दोहदकं भ्रूणः पोतो बालोऽर्भकः शिशुः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 उ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
गर्भश्च गरभो भ्रूणो भवेद्दोहदलक्षणम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पिचण्डो मलुकः कुक्षिः गर्भश्च जठरोदरे ।तुन्दं रोमलताधारः तुन्दिश्च कथ्यते बुधैः ॥ ९७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सूतिमासो वैजननो भ्रूणगर्भो समावुभौ ।तृतीयाप्रकृतिश्चापि तृतीयप्रकृतिस्तथा ।शण्टः षण्टश्च पण्डः (च) क्लीवः क्लीबं नपुंसकम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रसूतायां विजाताख्या प्रजाताप्यथ भ्रूणके ।वृधसानो वर्धसानो गरभो गर्भ इत्यपि ॥ १३५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 थ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सूतिमासो वैजननो गर्भो भ्रूणः समावुभौ ।स्तनंधयोत्तानशयौ स्तनपा तु स्तनंधयी ॥ ११४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वै (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अम्लजुण्डी तु गर्भात् प्राग्गर्भस्तु मुखबन्धनम् ।वलीमुखं तु गाढास्यं तत्स्थं तु सशरं दधि ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुतः पोतश्च पुंगर्भे नरो दुहितरि स्त्रियः ।द्वयोश्च गर्भसन्तानौ प्रसवश्च नरः सदा ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भ्रूणे तथा गर्भककण्टके स्यात्स्या[29a]ज्जृम्भणेऽथ त्रिषु जृम्भ उक्तः ।जृम्भा विकासे गृहधारणे तुस्तम्भो जडत्वेऽप्यथ रम्भ उक्तः ॥ ४२ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every line
शिशावपत्ये शुक्रे च समूहे सारबीजयोः ।गन्धस्तु गन्धवद्द्रव्ये चन्दनादौ महीगुणे ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शास्त्रे श्लोके श्रुतौ ग्रन्थो ग्रन्थिः परुषि बन्धने ।गर्भस्तु कुक्षौ कुक्षिस्थजन्तौ पनसकण्टके ॥ १९०९ ॥
अनुष्टुप्
अभ्यन्तरेऽपवरके सुते केशान्तरस्रजि ।गोत्रं नाम्नि कुले पुंसि शैले स्त्री भुवि गोगणे ॥ १९१० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कुक्षौ कुक्षिस्थजन्तौ च गंधो लेशे महीगुणे ।घृणिर्ज्वालांशुवीचीषु चरुः स्थाल्यां हविष्यपि ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
गर्भ as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश भ्रूणजीर्णे पक्कपुराणे [च] भ्रूणोऽप्यर्भकगर्भयोः । स्थूणा स्तम्बे च शूर्म्यां च पर्णाख्या किंशुके छदे ॥ Dharaṇikośa 14.1.3
- कोषकल्पतरु भ्रूणवीणावादनसाधने च लगुडे गेहैकदेशे तथा कोणः कोकनदच्छवावरलुके रक्ते हयेऽग्नौ नदे । शोणोऽथार्भकगर्भयोर्नरि भवेद्भ्रूणस्तु गर्भेऽस्त्रियां तीक्ष्णं लोहविषाजिमुष्किमरके तिग्मे तु भेद्यानुगम् ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.15.7
- कोषकल्पतरु दोहदलक्षणदोहदलक्षणमुक्तं वयसः संधौ च गर्भे च ॥ ७२ ॥ Koṣakalpataru 6.15.72
- कोषकल्पतरु प्रोथप्रोथः कटौ पुंसि तुरंगघोणा- न नाङ्गना गर्भगतस्तु न स्त्री । पान्थेऽन्यवत्पुंसि तु भक्तजाते सिक्थो मधूच्छिष्टगतस्तु षण्ढे ॥ ९४ ॥ Koṣakalpataru 6.18.94
- कोषकल्पतरु बहुरूपबुधे मनोज्ञेऽप्यभिरूप उ[27a]क्तः स्यात्प्राप्तरूपश्च तथाथ विष्णौ । शंभौ च गर्भे कृकलासके च * कोषवीणा( ? )बहुरूपमाहुः ॥ १७ ॥ Koṣakalpataru 6.22.17
- परमानन्दीयनाममाला गिरिगिरिः पूज्ये गिरौ गर्भे कन्तुके नेत्ररुज्यथ । गुच्छः स्तम्बे कलापेऽपि हारस्तबकयोः पुनः ॥ १५७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.9.157
- शब्दरत्नावली दोहदलक्षणवयः सन्धौ च गर्भे च भवेद्दोहदलक्षणम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.101
- शब्दरत्नावली ततकारस्तस्करे गर्भे कोडे पुच्छे तथा शठे ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.1