कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

तृषा

tṛṣāस्त्री · fem.

In 11 kośas: 14 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.394 · p. 19
पिपासुस्तृषितस्तृष्णक्तृष्णा तर्षोऽपलासिका ॥ ३९३ ॥पिपासा तृट्तृषोदन्या धीतिः पानेऽथ शोषणम् ।रसादानं भक्षकस्तु घस्मरोऽद्मर आशितः ॥ ३९४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
क्षुत् क्षुधा तृट् तृषा तर्षो जमनं जेमनं भवेत् ।ऋषभो वृषभः शण्ढः शण्डः षण्डश्च दृश्यते ॥ २३९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.319 · p. 55
अथाप्यग्निविकारोथारुचिः स्त्री स्यादरोचकम् ।अश्रद्धानभिलाषोथ पिपासा तृट् तृषापि च ॥ ३१९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.117 · p. 102
कामक्रोधौ लोभहर्षौ मानश्चापि मदः पुनः ।अन्तर्गतोऽरिषड्वर्गः प्राणस्य क्षुत्तृषे पुनः ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.137 · p. 432
प्रेमास्त्रियां प्रियत्वं षण् हार्दं स्यादथ दोहदः ।पुंसि क्लीबे स्पृहा लिप्सा वाञ्छा तृष्णा तृषा रुचिः ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.200 · p. 97
तर्षोऽभिलाषोऽपि मनोरथोऽस्त्रीकामो वशः स्त्री तु तृषा तृडाशा ।काङ्क्षा स्पृहेहापि च कान्तिरिच्छा-ऽऽशंसा च वाञ्छा कविरन्न(?)लिप्सा ॥ २०० ॥
इन्द्रवज्रा
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.202 · p. 97
इच्छान्नस्याशनाया स्त्री जिघत्सा क्षुत्क्षुधा रुचिः ।उदन्या स्त्री पिपासा च तृषा-तृष्णा-तृषोऽम्बुनः ॥ २०२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.58 · p. 108
तृष्णक् पिपासितश्चैव पिपासुस्तृषितः समौ ।तृट् पिपासा तृषोदन्या रसादाने च शोषणम् ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त भूमिभानुः Pañcatattvaprakāśa 2.276 · p. 19
लाजास्तण्डुलपुष्पाणि तृषोदन्या पिपासिका ।आहारो जैमनं लेयः केला भुक्तसमुज्झितम् ॥ २७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति शूद्रवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.4.54 · p. 39
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.584 · p. 75
तर्षितस्तृषितस्तृष्णक् पिपासुः स्यात् पिपासितः ।तृष्णा तु तृट् तृषा तर्षः पानं तथाऽपलासिका ॥ ५८४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.115 · p. 145
तृष्णा तृषा पिपासा तृट् उदन्या तर्ष इत्यपि ।भोजनं जन्धिराहारो विघसोऽशनभक्षणे ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.37 · p. 191
शीतारुश्च सशीतालुः, पिपासायां तृषा-तृषौ ।तृष्णा-तर्षौ च, लिप्सायां त्रयोन्त्या अपि, भक्षके ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव स्वर्गवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 1.1.40 · p. 9
सन्तापनः शोषणश्च निश्चेष्टीकरणोऽपि च ।सुतोऽनिरुद्धः स्याद्विश्वकेतुः प्रीतितृषौ सुते ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश षान्ताः Śabdaratnāvalī 7.31.8 · p. 291
तृषा कामसुतावाञ्छापिपासास्वपि च स्त्रियाम् ।पिपासितस्य वाञ्छायामपि तृट् सैव कीर्त्यते ॥दक्षः पटौ ताम्रचूडे महेशे च प्रजापतौ ।वृषभे वृक्षभेदे स्याद्दक्षा स्त्री चतुराभुवोः ॥
अनुष्टुप्

तृषा as a meaning in nānārtha verses