शण्ड
śaṇḍaपुं · masc.In 9 kośas: 11 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
क्षुत् क्षुधा तृट् तृषा तर्षो जमनं जेमनं भवेत् ।ऋषभो वृषभः शण्ढः शण्डः षण्डश्च दृश्यते ॥ २३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ स्याद्गोपतिः शण्डः शण्ठः षण्डश्च षण्ढवत् ।महान्महोक्षश्चोक्षतरश्चाथापि स्याज्जरद्गवे ॥ ४४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विसंडकं तु लविलं शृङ्गाटो वारिकुब्जकः ।अस्त्रियां शण्डषण्डौ द्वावब्जादीनां कदम्बके ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
त्रय्यां मृणालं बिस-तन्तुले नभःक्लीबे लिशं चाथ गणेम्बुजादिनः ।षण्डश्च शण्डो गदितौ किलास्त्रियांकन्दः शिफा स्त्री करहाट-कर्दटौ ॥ १२ ॥
इन्द्रवंशा
genderपुंक्लीm. n.
शण्डः षण्डस्तथा सण्डो गोवृषो गोपतिः पुनः ॥ २२७२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अथ पद्मादिसन्दोहे षण्डः शण्डोऽपि न स्त्रियाम् ।करहाटः शिफाकन्दं शिफाकन्दोऽस्य मूलके ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
षण्टता योग्यवृषभे आर्षभ्यः समुदाहृतः ।षण्टुः षण्टश्च शण्टश्च शण्डो गोपति रिट्चरः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वातूलो वातुलो वातसमूहेऽथासहेऽपि च ।वातविकारस्याऽरण्ये षण्डं शण्डं वनं वनी ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 त (wrong syllable)
genderक्लीneut.
चक्रवालं चक्रवाडं चक्रं च चय-संचयौ ।शण्ड-षण्डौ केदाराणां गणे कैदारकं मतम् ॥ २६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 के (wrong syllable)
genderपुंmasc.
दधि विप्रप्रियं हृद्यं क्षीरजं श्रीघनं गुरु ।स्थूलं श्वेतं च मंगल्यं कट्वारः शण्डगोरसौ ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शण्ड as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्षेमपेठेऽन्यैस्तन्तुवाये द्वे स्त्री तु नापितभाण्डके । कर्त्रिकासंज्ञकेऽथ स्याद् क्षेमशब्दो नृशण्डयोः ॥ २७९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.279
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्षोमअट्टे नृशण्डयोः शण्डे त्वन्ये वस्त्रान्तरेऽब्रुवन् । क्षोभ्यं वङ्गाख्यलोहे क्ली क्षोभणीये तु भेद्यवत् ॥ २९३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.293
- नानार्थार्णवसंक्षेप पिण्डपुङ्गले बोलसंज्ञे च भेषजे वपुषि त्वमुम् । पुमांसं कश्चिदाह स्म शण्डं पिण्डी त्वियं स्त्रियाम् ॥ ७७१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.771
- नानार्थार्णवसंक्षेप अररीयज्ञाङ्गेऽग्नौ च युद्धे तु लोहलोहशलाकयोः । अपि क्लीबं कवाटे तु स्यात् स्त्रीशण्डेऽररी इति ॥ ३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.34
- नानार्थार्णवसंक्षेप खपुरगन्धद्रव्यविशेषे च बालसंज्ञेऽजयः पुनः । अत्रार्थे शण्डमाचष्टे क्ली तु पूगफले स्मृतम् ॥ ६१५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.615
- नानार्थार्णवसंक्षेप दहनगृध्रेऽथ दहनः पुंसि वह्नावुष्णगुणेऽपि च । त्रि तु तद्वति शण्डे तु दाहेऽथ दरणं नपि ॥ ८९९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.899
- नानार्थार्णवसंक्षेप लोहितकतत्र त्रिष्वथ शण्डे स्यात् पद्मरागाह्वये मणौ । ज्ञेयं लोहितकं त्रिस्तु रक्तेऽर्थे कोपनादिमिः ॥ ५३२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.532
- नानार्थार्णवसंक्षेप वासनीयव्यापादना तु न पुमान् वधे द्रोहस्य चिन्तने । वासनीयं तु शण्डे स्यात् कुङ्कुमे भेद्यवत् पुनः ॥ ५५७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.557
- नानार्थार्णवसंक्षेप उपनिमन्त्रणासमाहारे (च ? ऽथ) शण्डे च स्त्रियां चोपनिमन्त्रणा । श्यैतनौथसयोः साम्नोर्यद्गानं यज्ञकर्मणि ॥ ७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 8.7