मेढ्र
meḍhraपुं · masc.In 17 kośas: 19 synonym verses, 18 as a meaning of another word.
पूतौ स्फिजौ कटिप्रोथौ वराङ्गं तु च्युतिर्बुलिः ।भगोऽपत्यपथो योनिः स्मरान्मन्दिरकूपिके ॥ ६०९ ॥स्त्रीचिह्नमथ पुंश्चिह्नं मेहनं शेपशेपसी ।शिश्नं मेढ्रः कामलता लिङ्गं च द्वयमप्यदः ॥ ६१० ॥गुह्यप्रजननोपस्था गुह्यमध्यं गुलो मणिः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भगं योनिर्द्वयोः शिश्नो मेढ्रो मेहनशेफसी ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मेढ्रोरभ्रोरणोर्णायु मेष वृष्णय एडके ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भगो योनिरुपस्थश्च वराङ्गं स्मरमन्दिरम् ।शिश्नः शेफोऽथ मेढ्रश्च तुल्ये मेहनशेफसी ॥ ५१४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यादङ्कुशो मणिरथ लिङ्गं लाङ्गलमस्त्रियाम् ।शेवशेपौ ध्वजोपस्थौ भगमेढ्रौ च मेहनः ॥ २०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पारावारातिखरयोस्तद्वद्वस्त्रोपवस्त्रयोः ।कूटालिंजरवेराणां मेढ्रहिञ्जीरयोरपि ॥ १७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
स्मरध्वजो मेढ्रमस्त्री मणिस्त्वस्याग्रमुच्यते ।सावनी तदधःसूत्रं योनिस्तु न नपुंसके ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
हिञ्जीरमञ्जीरशरीरजीराःकर्पूरवन्नूपुरकर्णपूराः ।शृङ्गारकान्तारकरीरकूरा-न्धकारवत्कूबरबेरमेढ्राः ॥ ६० ॥
उपजातिः
genderपुंक्लीm. n.
चतुष्पथादीनां नपुंसकत्वं विद्धि जानीहि । इदं चतुष्पथम् । युगलं युग्मम् । छलं व्याजः । चेलं वस्त्रजातिः । खोलं भग्नभाण्ड[ड]म् । धिष्ण्यं गृहम् । अर्गलं द्वारपिधानम् । शफं खुरः । पण्यं विक्रेतव्यम् । पिच्छं मयूरस्य । पलं चतुःपलिपरिमाणम् ।रयमण्डपनरककपालगुडमणिमेढ्रदर्दुरकुसूलाः ।युग्माकाशव्रतशृङ्गवर्जिताः मञ्चः सदा पुंसि ॥ ६९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 चे (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मेढ्रं कामलता शेफो मेहनं शेफसा सह ।पुंश्चिह्नं शिश्नमाख्यातमण्डकोशाण्डकौ समौ ॥ २६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पवित्रातिखरावारपारबेराणि कोटरम् ।पत्रमेढ्रसहस्राणि क्षीरोशीरयुगंधराः ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
छागे तु स्तबको वस्तः छा(छ?)गः छागलकोऽपि च ।उरभ्र उरणो मेषो मेढ्रो वृष्टि(ष्णि?)श्च एडके ॥ ५०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शिश्नः प्रजननं मेढ्रं मेहनं चर्मकीलकम् ।स्मरालयं भगं योनिरुपस्थं गूढमोहनम् ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुंश्चिह्नं मेहनं मेढ्रं शिश्नं शेफ इति स्मृतम् ।अपानं तु गुदं पायुरूरू सक्थि समे उभे ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुंश्चिह्नं मेहनं मेढ्रः शिश्नं च शेपशेपसी ।लाङ्गूलं लङ्गुलं लिङ्गं नाङ्गूलं च शेफशेफसी ॥ ९८४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
ऊर्णायुरुरणकैलकमेढ्रोरभ्राविवृष्णिमेषाश्च ।अविसोढमविमरीसं स्यादविद्सं च यद्दुग्धमवेः ॥ ७७८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
मेढ्रोऽण्डं कोशवृषणावथ योनिर्द्वयोर्भगम् ।उपस्थं पृष्ठवंशस्य क्लीबे स्यादधरे त्रिकम् ॥ १०६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ध्वजे नालं च मेढ्रं स्यात् कुरलाश्चूर्णकुन्तलाः ।पर्यस्तिका तु पर्यङ्के तस्मिन्नेवावसक्थिका ॥ १८२९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शंकुर्मेढ्रः शेफकोशौ शिश्नं मेहनशेफसी ।पुषो भगं कामपदमक्ली योनिश्च्युतिर्बुलिः ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मेढ्र as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश साधनसाधनं मृतसंस्कारे सैन्ये मेढ्रे वघे धने । निवृत्ते दापने सिद्धावुपायेऽनुगमे गतौ ॥ Dharaṇikośa 19.3.20
- कोषकल्पतरु उपस्थअश्वत्थ उक्तोऽपि च पौर्णमास्यां नपुंसके त्वम्भसि संप्रदिष्टः । उपस्थ उत्सङ्ग वराङ्गपायु- मेढ्रेषु निःस्वे त्वपि नग्नकेन्द्रे ॥ ११ ॥ Koṣakalpataru 6.18.11
- कोषकल्पतरु संधानसंधानमाहुर्गमने वधे च निवृत्तिनाशे मृतसंस्कृतौ च । सैन्येऽप्युपायेऽपगमे च मेढ्रे संभारसिद्ध्योर्द्रविणोपपत्तौ ॥ ६९ ॥ Koṣakalpataru 6.21.69
- कोषकल्पतरु लाङ्गूललाङ्गूलोऽस्त्री पुच्छे मेढ्रेऽथो शङ्कुभिः कीर्णे । चरमे रन्ध्रे न स्त्री कुकूल उक्तस्तुषाग्नौ च ॥ ५१ ॥ Koṣakalpataru 6.28.51
- नानार्थार्णवसंक्षेप वस्नवर्ये स्याद्वक्षसि त्वस्त्री ना वस्नो मूल्यमेढ्रयोः । आगमे क्ली तु लवणे रुमाजे वप्रवाक् पुनः ॥ ११६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1169
- नानार्थार्णवसंक्षेप शङ्कुकोटीनां लक्षमाचार्याः केचित् पुंशण्डयोः पुनः । कीले मेढ्रेऽस्त्रभेदे च गोत्रे चान्ये तु मन्वते ॥ १३२७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1327
- नानार्थार्णवसंक्षेप ग्रहणीवाराहीमुसलीत्यादिपदैः स्तम्बे च विश्रुते । ग्रहणी तूदरव्याधिविशेषे मृत्युमेढ्रयोः ॥ २५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.25
- नानार्थार्णवसंक्षेप उपस्थउपस्थोऽस्त्री भगे मेढ्रेऽप्युत्सङ्गेऽप्यौरसे पुनः । उरस्यो द्वे सुते ना तु स्तने त्रिस्तूरसा सह ॥ २५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.253
- नानार्थार्णवसंक्षेप मेहनअमनुष्ये मेहनं तु क्लीबं मेढ्रे च शेफसि । मेकलास्तु नृभूम्नि स्युर्विन्ध्यपर्यन्तसम्भवे ॥ १४४८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1448
- नानार्थार्णवसंक्षेप लाङ्गूलस्त्रियामग्निशिखासंज्ञलतायां च पुमान् पुनः । शालिप्रभेदेऽथ क्लीबं लाङ्गूलं मेढ्रपुच्छयोः ॥ १५६३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1563
- नानार्थार्णवसंक्षेप सम्बाधसङ्कोचने तु सङ्कोचः पुमान् क्लीबं तु कुङ्कुमे । सम्बाधस्तु भगे स्त्रीणां पुमान् मेढ्रे च सज्जनः ॥ १८८६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1886
- शब्दरत्नावली ध्वजध्वजः स्याच्शौण्डिके पुंसि पताकायान्तु न स्त्रियाम् । खटवाङ्गमेद्रचिह्नेषु स्याद्गर्वदर्पयोरपि ॥ निजः स्वीये च नित्ये च वाच्यलिङ्गन्तु कुत्रचित् । न्युब्जो दर्भस्रुचि क्लीबं कर्मरङ्गफलेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.11
- शब्दरत्नाकर दण्डदण्डः सैन्ये दमे यष्ट्यां मेढ्रे पार्श्वचरे रवेः । वने वनानले दावदवौ दन्तस्तु भूभृताम् ॥ १९३५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1935
- त्रिकाण्डशेष साधनधान्यभेदे पुमान् षष्टिहायनः कुञ्जरेऽपि च । ना साधौ सज्जनं क्लृप्तौ साधनं सिद्धमेढ्रयोः ॥ २६७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.267
- त्रिकाण्डशेष उदुम्बरगौरीश्वरी शिवस्वामिकन्दर्पेष्वीश्वरः पुमान् । उदारौ दक्षिणस्थूलौ द्रुमे मेढ्रेऽप्युदुम्बरः ॥ ३३२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.332
- वैजयन्ती शङ्कुशब्दोऽक्षरे यशोगीत्योर्वाक्ये खे श्रवणे ध्वनौ । शंकुः पत्रसिराजाले कीलेऽस्त्रे मेढ्रसंख्ययोः ॥ ५९ ॥ Vaijayantī 6.1.59
- वैजयन्ती ध्वजन्यायाचारयमाहिंसास्वस्त्री मेढ्रांकयोर्ध्वजः । धिष्ण्यौ शुक्रानलौ धिष्ण्यमृक्षे स्थाने बले गृहे ॥ ४३ ॥ Vaijayantī 6.5.43
- वैजयन्ती लाङ्गूललांगूलं वालधौ मेढ्रे वर्जनं त्यागहिंसयोः । वरांगं स्त्रीभगे मूर्ध्नि च्छेदे वृद्धौ च वर्धनम् ॥ २९ ॥ Vaijayantī 7.3.29