शिक्य
śikyaक्ली · neut.In 15 kośas: 12 synonym verses, 10 as a meaning of another word.
काचः शिक्यं तदालम्बो भारयष्टिर्विहङ्गिका ॥ ३६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पिटकः पेटकः पेटा मञ्जूषाथ विहङ्गिका ॥ २९ ॥भारयष्टिस्तदालम्बि शिक्यं काचोऽथ पादुका ।पादूरुपानत्स्त्री सैवानुपदीना पदायता ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
विवधो वीवधो भारः पर्याहारश्च कथ्यते ।काचं शिक्यमिति प्रोक्तं भारयष्टिर्विहङ्गिका ॥ ७५८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विहङ्गिका भारयष्टिस्तदालम्बिनि जालके ।शिक्यं क्लीबे पुंसि काचष्टङ्कोऽस्त्री ग्रावदारणः ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तदालम्बि तु शिक्यं स्यात्काचो न त्र्यङ्कटोऽस्त्रियाम् ।भारिको भारवाहः स्याद्भृतकस्तु भरण्यभुक् ॥तथा कर्मकरो वैतनिकोऽपि धमको(?)ऽथ सः ।भृतिं विना कर्मकारोऽथ भरण्यं च वेतनम् ॥कर्मण्यं भर्म मूल्यं च भरणं निष्क्रयः पणः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शिक्यं विल्लम्बि काचश्च पाथेयं शम्बलोऽस्त्रियाम् ।कारवः शिल्पिनः सर्वे कुलिकास्ते कुलोत्तमाः ॥ २३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वार्तावहेऽथ भारे स्याद्वीवधो विवधः पुनः ।शिक्यं काचस्तदाधारयष्टिरुक्ता विहङ्गिका ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शिक्यं काचश्च तोलम्बे पा(प?)दं पादूश्च पादुका ।उपानच्चानुपदीना पादत्राणे प्रकीर्तिताः ॥ ६०४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 प (wrong syllable)
genderक्लीneut.
किल वीवधिकश्चेति भारे विवधवीवधौ ।शिक्यं काचस्तदालम्बो भारयष्टिर्विहङ्गिका ॥ ५३९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विहङ्गिका भारयष्टिस्तथा विहङ्गमेत्यपि ।शिक्यं काचः पुमानेव शिक्या शिक् च भवेत् क्वचित् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 वि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
रामाऽभिरामे चाऽसारे शक्यं शिक्यं च, रिक्तके ।शून्यं शुन्यं च, प्रत्यग्रे नवीना-ऽभिनवे नवम् ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 च (wrong syllable)
genderविadj.
शिक्यं तल्लंबि काचश्च पाथेयं शंबलोऽस्त्रियाम् ।कारवः शिल्पिनः सर्वे कुलिकास्ते कुलोत्तमाः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शिक्य as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश काचचञ्चो नलादिनिर्माणे चञ्चा तु तृणपूरुषः । काचः शिक्येऽक्षिरोगे च मृत्प्रभेदे च दृश्यते ॥ Dharaṇikośa 5.2.4
- कोषकल्पतरु काचचन्द्रे चौरे चोऽथ वागीशपुत्रे बन्धे शुष्कस्यारुषः स्यात्कचो ना । स्त्रीभ्यां काचः शिक्यमृद्दृष्टिरुक्षु मोचः शिग्रौ शाल्मलीरम्भयोः स्त्री ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.5.2
- नानार्थार्णवसंक्षेप काचप्रज्ञाक्रियासङ्कल्पेष्वप्यथ काचोऽक्षिसंभवे । उपतापविशेषे स्यात् तथा मृद्भेदशिक्ययोः ॥ २८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.28
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुत्राणस्यात् कुत्राणं तु कुण्डे च शिक्ये चाथ कृपीटवाक् । उदरे सलिले चाथ ध्वजे चोपनिमन्त्रणे ॥ २४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.24
- परमानन्दीयनाममाला काचकाचो वृक्षे मणौ शिक्ये मृत्तिकानेत्ररोगयोः । कम्बुः शङ्खे कपर्दे च कर्चूरे नलके गजे ॥ ८७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.87
- शब्दरत्नावली काचबन्धनेऽपि च शोभायां करिण्याञ्च कचा स्त्रियाम् । काचो मनौ च शिक्ये च नेत्ररुग्मृत्तिकाभिदोः ॥ काञ्चीनगरभेदे च स्त्री कटिमेखलासु च । कूर्चमस्त्री भ्रुवोरन्तः कठिन श्मश्ककैतवे ॥ Śabdaratnāvalī 7.6.3
- शब्दरत्नाकर काचकालः शनैश्चरेऽनेहस्यन्तकेऽत्ययवर्णयोः । शिक्ये दृग्रुचि मृद्भेदे काचः काशः शरे त्विषि ॥ १८८० ॥ Śabdaratnākara 4.1.1880
- शब्दरत्नाकर कुन्नानक्षारको मत्स्यपक्ष्यादिपिटके पुष्पजालके । कुररः शैलखगयोः कुन्नानं कुण्डशिक्ययोः ॥ २०८२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2082
- वैजयन्ती काचकारुस्तु विश्वकर्मापि धान्यांशे शीकरे कणः । कालो दिष्टे यमे काचो मृद्भेदे शिक्यदृग्रुजोः ॥ १५ ॥ Vaijayantī 6.1.15
- वैजयन्ती कुन्नानकुरीरं ग्राम्यधर्मेऽब्जे कुन्नानं कुण्डशिक्ययोः । कैतवं कपटे द्यूते कृपीटमुदरे जले ॥ ८ ॥ Vaijayantī 7.3.8