पिटक
piṭakaपुं · masc.In 15 kośas: 25 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 11 as a meaning of another word.
कण्डोलके पिटकोऽपि चुल्ल्यामन्तीति कथ्यते ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कण्डूः खर्जूश्च कण्डूया विस्फोटः पिटकस्त्रिषु ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पिटकः पेटकः पेटा मञ्जूषाथ विहङ्गिका ॥ २९ ॥भारयष्टिस्तदालम्बि शिक्यं काचोऽथ पादुका ।पादूरुपानत्स्त्री सैवानुपदीना पदायता ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
पिटकः स्फोटको गण्डः श्वित्रं कुष्ठं च पाण्डुरम् ।श्लीपदं पादवल्मीकः पृष्ठग्रन्थिर्गडुः स्मृतः ॥ ६०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिटः पेटाकपिटकावुदूखलमुलूखलम् ।भवेदुद्धानमुद्ध्मानं चुल्लिश्चुल्ली च कथ्यते ॥ २२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षुद्रस्फोटे चञ्चिका स्यान्मसूराभा मसूरिका ।संचारिसुण्डिका स्फोटे पिटकोविटकस्त्रिषु ॥ ३४१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कण्डोलः पिटकः पुंसि स्त्री शाला सूदपाकयोः ।स्त्रियां रसवती तत्राध्यक्षः पौरोगवस्त्रिषु ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भल्लातकामलकयोस्तारकाठकयोरपि ।हरीतकपिटकयोस्तद्वद्विभीतकस्य च ॥ १९८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
ताम्बूलदो वागुरिकः * * * [ताम्बूल]पिटकस्त्रिषु ।स्त्रियौ तु पेटा-मञ्जूषे पुटकं पुस्तकादिभृत् ।वंशजे भाजने पिण्ड-कण्डोलौ पिटक[96a]स्त्रिषु ।समुद्गकः संपुटकः प्रसेवः स्यूत इत्यपि ।कटस्त्रिषु किलिञ्जो नासने वीरणनिर्मिते ।कटकोणः(लः) प्रतिग्राहः पतद्ग्राहः पतद्ग्रहः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
खुडं वातबलासाढ्यरोगौ स्तो वातशोणितम् ।विस्फोटकः स्फोटकः स्याद्गण्डोऽपि पिटकस्त्रिषु ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
हरीतकविभीतकामलकवच्च भल्लातका-ढकौ पिटक-तारकौ करक ईरितोऽब्दोपले ।स्फुलिङ्गस[दृ]शं विडङ्गमथ किंच केदारका-र्थकश्च वलजो वटः पटपुटौ[235b]तटः पेटवत् ॥ ८६ ॥
पृथ्वीmetre not read in every line
genderपुंस्त्रीक्लीm. f. n.
विपादिका पदस्फोटो पिटकः स्फोटको गडुः ।पृष्ठग्रन्थिर्मतो गण्डो रूढं व्रणपदं किणः ॥ १२९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तटपुटवटवाटाः कुण्डपेटौ कपाटःकटशकटविडङ्गास्तारकस्तूणनीडौ ।पटपिटकविषाणा आढको मण्डलस्तुकुवलपिठरछत्राः कङ्कतः कन्दलोऽपि ॥ १७६ ॥
मालिनीmetre not read in every linenearly मालिनी: pāda 2, syllable 6 र (wrong syllable)
genderविadj.
गज्जिरोगे तु कच्छा(च्छूः?) स्यात्पाम पामा विचर्चिका ।कण्डूतौ पिटकः खर्जुर्विस्फोटो विकट(टक?)स्तथा ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पेटकः पिटकः पेटी(टा?) मञ्जूषा चोषका मता ।विहंसि(गि?)का भारयष्टिः व्यक्तं लेप्यादिकर्मणि ॥ ६०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
खर्जूः कण्डूश्च कण्डूया कण्डूतिः कण्डुरित्यपि ।विस्फोटकस्तु विस्फोटः विटकः पिटकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिटकः पेटकः पेटः पेटिका च तरिस्तरी ।मञ्जुषापि च मञ्जूषा पेटा च पेडिकेत्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पिटकः पिटका तद्वत्पिटकं च किलासके ।सिध्म-सिध्मे, कुष्ठभेदे दर्द्रुर्दद्रूश्च दद्रुयुक् ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
मुसले मुषलोऽयोग्रमयोनिर्वंशनिर्मिते ।भाण्डे तु कण्डोलकः स्यात्कण्डोलः पिटकः पिटम् ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मल्ली मल्लोऽथ मञ्जूषा पेटा पिटकपेटकौ ।स्नेहपात्रे कुतूः कृत्तेः सैवाल्पा कुतुपः पुमान् ॥ ९०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शोथस्तु श्वयथुः शोफो ग्रहणीरुक् प्रवाहिका ।प्रमेहो बहुमूत्रं स्यात् स्फोटकः पिटकस्त्रिषु ॥ १०९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीक्लीm. f. n.
पेटकः पिटकः पेटा मञ्जूषा सा तु चर्मणा ।वृता तरिः स्त्री तमतो वस्त्रकोशं करोटकम् ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यूतः प्रसेवकोऽथ स्यात्समुद्गः संपुटः पुटः ।धान्यकोष्ठे कुसूलोऽथ कण्डोलः पिटकः पिटः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिटक as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु गण्डगण्डः पुमान्खड्गिनि योगखेट- भेदेषु चिह्ने पिटके प्रवीरे । स्याद्वाजिनां भूषणबुद्बुदे च कपोलवीथ्यङ्गकवाचकश्च ॥ ७५ ॥ Koṣakalpataru 6.12.75
- कोषकल्पतरु तरीउष्ट्री करभ्यामपि गोलिकायां क्रोष्ट्री भवेत्क्षीरविदारिकायाम् । स्याल्लाङ्गलीफेरवयोषितोश्च तरीस्तरण्यां पिटके दशासु ॥ ७६ ॥ Koṣakalpataru 6.27.76
- कोषकल्पतरु पटलपिटकतिलकदृग्रुग्बर्हपर्याय ओघे पुनरिह न नरेऽथ च्छागलश्छाग आद्ये । युगमुगसितवस्त्रे स्त्री भवेद्वृद्धदारौ शकृति तु शमलं स्यादंहसि प्राहुरेतत् ॥ ४४० ॥ Koṣakalpataru 6.28.440
- कोषकल्पतरु कण्डोलस्यात्कुम्भकारेऽञ्जनके कुला[लं] कण्डोल उक्तः पिटके च निष्ट्ये । अद्रौ सुवेलः प्रणते च शान्ते- ऽवेलोऽपलापेऽप्यथ पूगचूर्णे ॥ ४० ॥ Koṣakalpataru 6.28.40
- नानार्थार्णवसंक्षेप चूलिपिटके चेति विद्वांसः केचिदाचक्षतेतमाम् । छविश्चर्मणि शोभायां दीप्तौ यज्वद्विजन्मनाम् ॥ ३६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.36
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्षारकपुमांस्तु हस्तिपिप्पल्ल्यां क्षारकस्तु नृशण्डयोः । पक्षिमत्स्यादिपिटके तथा स्यात् पुष्पजालके ॥ ४५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.452
- नानार्थार्णवसंक्षेप पेटकउलूके पेचिका तु स्त्री पिङ्गलासंज्ञपक्षिणि । पेटकस्तु द्वयोर्वृन्दे पिटके तु पुमानयम् ॥ १२१३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1213
- शब्दरत्नावली गण्डवीथ्यङ्गे पिटके चिहणे ग्रहे वीरे कपोलके । गडुः कुब्जे गले पृष्ठे गुडे शल्ये पुमानयम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.13.10
- शब्दरत्नावली पटलनकुली कुक्कुटीमांस्योर्नकुलः पाण्डवे पणौ (?) । नाभीलो वङ्क्षणे नार्या कृच्छ गर्भाण्डयोरपि ॥ निष्कलस्तु कलाशून्ये नष्टवीर्ये भवेस्त्रिषु । नेपाली स्त्री तु कुनटी सुवहामल्लिकासु च ॥ पटलं नेत्ररोगे स्यापिटके गृहचालके ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.71
- त्रिकाण्डशेष गण्डखण्डोऽस्त्री शकले नेक्षुविकारमणिदोषयोः । गण्डः कपोले पिटके श्रेष्ठे गण्डकयोगयोः ॥ ११२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.112
- वैजयन्ती पटलकेशादिशौक्ल्ये पलितं शैलेये ना तु कर्दमे । पटलं दृग्रुक्छदिषोः क्ली न ना पिटके गणे ॥ ५२ ॥ Vaijayantī 7.5.52