पादुका
pādukāस्त्री · fem.In 18 kośas: 23 synonym verses, 10 as a meaning of another word.
उपानत्पादुका पादूः पन्नद्धा पादरक्षणम् ॥ ९१४ ॥प्राणहितानुपदीना त्वाबद्धानुपदं हि या ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
पादुकायां पादरथी पादजङ्गुः पदत्वरा ॥ १५२ ॥पादवीथी च पेशी च पादपीठी पदायता ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
पिटकः पेटकः पेटा मञ्जूषाथ विहङ्गिका ॥ २९ ॥भारयष्टिस्तदालम्बि शिक्यं काचोऽथ पादुका ।पादूरुपानत्स्त्री सैवानुपदीना पदायता ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
वेत्रासनं तथासन्दी कङ्कतं केशमार्जनम् ।पादुकानुपदीना स्यादुपानत्पादरक्षणम् ॥ ३११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पादुः स्यात् पादुका वघ्रिर्वध्रीं(?) वध्री च कथ्यते ।मूषी मूषा मुषा च स्यात् तुरिस्तुलि च तुलिका ॥ २५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 तु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
स्त्रियः पादूस्तु पन्नध्री मोची प्राणहिता पुनः ।उपानत्पादुका पादात्सैवं वीथी रथी हिता ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जलौका झिरुका टीका त्रिकादूषा कृपा समा ।धूका च ध्रुवकानीका पादुका च पताकया ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पादपीठं फलहकः पादपः पादुकापि च ।आसन्दी वेत्रपीठं स्याल्लोचकं कज्जलाञ्जने ।दीपोऽस्त्रियां प्रदीपश्च दशाकर्षी दशेन्धनः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तद्भेदा मुकुलं शुक्तिः संघः स्यादवलीढकः ।शतपादी पादुका च पादुकार्धमिति स्मृताः ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पादूकृच्चर्मकारः स्यात्स्त्री तूपानच्च पादुका ।पन्नद्धा स्यात्प्राणिहिता पादूः पादत्रमित्यपि ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सर्जिका बृहतिकेन्धकेष्टकाचाष्टका च कणिका पिपीलिका ।पादुका च कलिका च मानिकाकालिका च शिविका गवेधुका ॥ ३७ ॥
रथोद्धता
genderस्त्रीfem.
चर्मकृत्पादुकाकृच्चारा स्याच्चर्मप्रभेदिका ।पन्नद्धा पादुकोपानत्पादूः पादावनं स्मृतम् ॥ ४२७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पादुका शिबिका धूका कालिका प्राचिकोष्ट्रिका ।मिहिका कोशिका टीका कूर्चिका कूपि वा (का?)[न्धिका?] ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शिक्यं काचश्च तोलम्बे पा(प?)दं पादूश्च पादुका ।उपानच्चानुपदीना पादत्राणे प्रकीर्तिताः ॥ ६०४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 प (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
जीवान्तकः शाकुनिको वैतंसिकस्तु सौनिकः ।पादूकृच्चर्मकारश्चोपानत्पादूश्च पादुका ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 सि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
पादरथी च पन्नद्धा पादुका पादरक्षणम् ।पेशी प्राणहिता पादूः पदायता पदायिका ॥ १५४४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 र (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 य (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
उपानत् पादुका पादूः स्त्रियामेव त्रयं भवेत् ।पन्नध्री स्यात् प्राणिहिता कोषी पादरथी च सा ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नाराची पादुका नद्ध्री शूर्म्मी मूषा च गृधसी ।गण्डूषा कर्परी नीवी प्रतिमा च कुलत्थिका ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 गृ (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
सूत्रः सूत्रं सूत्र्यपि स्यादुपानहि तु पादुका ।पादूः पन्नद्धापि पादाज्जङ्गुर्वीथी रथी तथा ॥ ३४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैतालिको बोधकरो घाटिकश्चाक्रिकश्च सः ।पादुका कण्टकीगर्तः पांसुच्छन्नो महापथे ॥ १३०४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पन्नध्री पादुका प्राणिहिता पदरथीत्यपि ।कावारी जङ्गमुकुटी भ्रमत्कुट्यथ खर्परः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वारकादीनि यन्त्राणि परिखाया बहिर्भुवि ।पादुका कण्टकी गर्तः पांसुच्छन्नो महापथे ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दर्पणो मुकुरादर्शौ कन्दुको गण्डुकः समौ ।पादुकानुपदीना स्यादुपानत् पादक्षिणी ॥ १६२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पादुका as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश खुरक्षुरश्छेदनवस्तु स्यात्कोकिलाक्षे च गोक्षुरे । खुरोऽप्यर्गवादीनां खट्वादीनां च पादुका ॥ Dharaṇikośa 26.2.5
- कोषकल्पतरु पादपअर्केऽनले स्यादुषपोऽथ मान- भेदे मुनौ ना कुटपस्तथैव । स्यान्निष्कुटेऽथो कुतपः स्त्रियां न दिनाष्टमांशे च[26b]कुशे च वाद्ये । स्यात्कम्बलेऽजस्य पुमांस्तु सूर्ये स्वसुश्च पुत्रेऽ प्युलपस्तु न स्त्री । वीरुद्गतो ना तु मृदौ तृणे स्या- च्चन्द्रे पुमान्स्यादुडुपः प्लवेऽस्त्री । विटाधिपे ना विटपोऽस्त्रियां तु स्कन्धोर्ध्वशाखासु तरोस्ततौ च । स्यात्पल्लवे चाथ निशाचरे ना स्याद्रक्तपः स्त्री नुवि( ? )पादपस्तु । स्यात्पादपीठे च तरौ च पुंसि स्त्री पादुकायां महिषे त्वनूपो ऽम्बुप्रायदेशे तु विशेष्यलिङ्गः । स्यात्पूतिगन्धे कुणपः शवेऽस्त्री न स्त्री तथावाप इहालवाले ॥ १३ ॥ Koṣakalpataru 6.22.13
- कोषकल्पतरु पादपाशीशंभौ तथा चूर्णविलेपिनि स्या- द्राहौ च खण्डामलकौषधे च । स्थाच्छृङ्खलायां[83a]कटके च पादु- कायां तथा योषिति पादपाशी ॥ ३६ ॥ Koṣakalpataru 6.30.36
- नानार्थार्णवसंक्षेप पादुउदयेऽधिगमे चाथ पादुं केचित् प्रचक्षते । पादुकोपानहोः स्यादित्येवं शब्दविशारदाः ॥ ६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.69
- नानार्थार्णवसंक्षेप काकणीतुर्येंऽशे पादुकायां च कपर्दानां च विंशतौ । एकस्मिंश्च कपर्दे स्यादिति प्राहुर्मनीषिणः ॥ २० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.20
- नानार्थार्णवसंक्षेप पादपापादपस्तु पुमान् वृक्षे पादपीठेऽप्यथ स्त्रियाम् । पादपा पादुकायां स्यात् पादरक्षे तु भेद्यवत् ॥ ११३२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1132
- शब्दरत्नावली सिद्धिसिन्धुर्नावन्तिदेशाब्धिनदेषु सरिति स्त्रियाम् । सिद्धिः स्त्री पादुका ऋद्धियोगनिष्पत्तिवृद्धिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.20
- त्रिकाण्डशेष पादपपादुकायां स्त्रियां वृक्षे पादपीठे च पादपः । पिण्डपुष्पौ जवाशोकौ पुष्यं कुसुम आर्त्तवे ॥ २७७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.277
- वैजयन्ती पादूप्रसूर्जनन्यामश्वायां पारिः सृणिगुणेऽपि च । पादुकोपानहोः पादूः प्राप्ती अभिगमोदयौ ॥ २४ ॥ Vaijayantī 6.2.24
- वैजयन्ती काकणीतुर्येंऽशे मानदण्डस्य माषस्यापि च काकणी । विंशतौ च कपर्दानां पादुकैककपर्दयोः ॥ ६ ॥ Vaijayantī 7.2.6