प्रयोजन
prayojanaक्ली · neut.In 13 kośas: 6 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 22 as a meaning of another word.
निमित्ते कारणं हेतुर्बीजं योनिर्निबन्धनम् ॥ १५१३ ॥निदानमथ कार्यं स्यादर्थः कृत्यं प्रयोजनम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रयोजनं कृत्यमर्थः सामान्यं जातिरुच्यते ।व्यक्तिर्विशेषसंज्ञा स्यात्सा पृथक्त्वनिबन्धनम् ॥ ३८७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अभ्यवस्कन्दनं च स्यादभ्यासादनमित्यपि ।प्रोक्ता प्रत्यपकारे तु वैरशुद्धिः प्रयोजनम् ॥ ३९२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रतिनादः प्रतिशब्दः प्रतिध्वानं प्रतिश्रुतिः ।निदानं कारणं हेतुः कृत्यमर्थः प्रयोजनम् ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कार्यमर्थस्तथा कृत्यं प्रोक्तं प्रयोजनं पुनः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सबलैस्तैश्चतुर्भद्रः शास्त्रीयं तु फलं गतिः ।सांदृष्टिकं फलं सद्यः कार्यं कृत्यं प्रयोजनम् ॥ २३६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कार्ये हेतौ प्रवचनं पुनर्व्याख्यानवेदयोः ।प्रशस्तवचने च स्याच्छास्त्र इत्याह सज्जनः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
प्रयोजन as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् अर्थअर्थोऽभिधेयरैवस्तुप्रयोजननिवृत्तिषु । Amarakośa 3.3.166
- नामलिङ्गानुशासनम् उद्यानस्यादुद्यानं निःसरणे वनभेदे प्रयोजने । Amarakośa 3.3.222
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) अर्थअभिधेयाभिप्रायप्रयोजनद्रव्यवाचकेष्वर्थः । प्रस्तावे संघाते कुत्सायामायुधे जले काण्डम् ॥ ८६७ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.867
- धरणिकोश समायोगसमायोगश्च संयोगे समायोगः प्रयोजने । Dharaṇikośa 3.2.14
- धरणिकोश अर्थअर्थोऽभिधेये शब्दानां धनकारणवस्तुषु । प्रयोजने निवृत्तौ च विषये च प्रयुज्यते ॥ Dharaṇikośa 16.3.1
- धरणिकोश उद्यानआदानं ग्रहणे ज्ञेयं तुरंगाभरणेऽपि च । उद्यानं वनान्तरं स्यान्निःसृतौ च प्रयोजने ॥ Dharaṇikośa 19.2.42
- कोषकल्पतरु समायुजिउपाद्भुक्तौ सार्थकत्वे विद्याग्राहे यथाविधि । पर्यनोः स्यादुपालम्भे समाङस्तु प्रयोजने ॥ २४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.24
- कोषकल्पतरु अर्थअर्थोऽभिधेयद्रविणप्रकार- प्रयोजने वस्तुनि कारणे च । निवर्तने स्याद्विषयेऽथ सार्थो वणिग्गणे संहतिमात्रके च ॥ ९७ ॥ Koṣakalpataru 6.18.97
- कोषकल्पतरु उद्यानतुरंगभूषाग्रहणार्थके च हेतौ निदानं गदनिर्णयेऽपि । स्याद्वत्सदाम्न्यप्यथ पुष्पवाट्यां प्रयोजने भूपतिकेलिभूमौ ॥ ३६ ॥ Koṣakalpataru 6.21.36
- नानार्थार्णवसंक्षेप अर्थमुस्तेऽभ्रकेऽम्बुदस्याथ शैलेये धरणीभृतः । अर्थः फले धने शास्त्रे वस्तुमात्रे प्रयोजने ॥ ४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.4
- नानार्थार्णवसंक्षेप कार्यकार्यं प्रयोजने क्लीबं कर्तव्ये त्रिरथास्त्रियाम् । कांस्यं स्यादाढके पानपात्रे घोषाख्यतैजसे ॥ १९९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.199
- नानार्थार्णवसंक्षेप कृत्यकर्तनीये कृतिकृतकृत्यसाधावमुं पुनः । अजयो विद्विषि प्राह नब्लिङ्गं तु प्रयोजने ॥ २७१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.271
- नानार्थार्णवसंक्षेप व्युष्टिव्युष्टिः प्रयोजनाभिख्यफले प्राह तु सज्जनः । महीरुहफले तत्तु स्यात् प्रमत्तस्य भाषितम् ॥ १२७२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1272
- नानार्थार्णवसंक्षेप उद्यानहर्षमुस्तकयोराजावङ्गणे चोद्यमेऽपि च । उद्यानं सङ्ग्रहोद्गत्योर्वनभेदे प्रयोजने ॥ १५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.15
- परमानन्दीयनाममाला उद्यानशरण्यारण्ययोश्चैवं प्रयोजनविशेषयोः । उन्मत्तः कितवे धूर्ते उष्णीषं शीर्षवेष्टने ॥ ६९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.3.69
- परमानन्दीयनाममाला कार्यऋग्भेदे वेदवित्पाठे कण्ठः स्यान्मदनद्रुमे । घोषे गले समीपे च कार्यं हेतौ प्रयोजने ॥ ८९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.89
- शब्दरत्नावली समायोगसमायोगः समाधाने संयोगे च प्रयोजने । संप्रयोगः रतिकर्मसमर्थे चान्वितावपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.56
- शब्दरत्नावली अर्थअथोऽर्थने च विषये धने वस्तुनि कारणे ॥ अभिधेये निवृत्तौ च कुशले च प्रयोजने । आस्था चालम्बनास्थानयत्नापेक्षास्वपि स्त्रियाम् ॥ कन्था मृण्मयभित्तौ तु स्त्रियां प्रावरणान्तरे । क्वाथोऽतिदुःखे मूर्छायां निष्काके च द्रवस्य च ॥ कुथो वर्णे कथने स्यान्न क्लीबं पुंसि बर्हिषि । कोथस्तु शाटिते नेत्ररोगभेदे च पुंस्ययम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.17.2
- शब्दरत्नावली उद्यानउद्यानं स्यान्निःसरणप्रयोजनवनान्तरे । उदानो वायुभिज्जठरावर्तनाभिपक्ष्मसु ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.38
- शब्दरत्नाकर अर्थअजः पितामहे विष्णौ हरे छागे रघोः सुते । अर्थो धने शब्दवाच्ये शास्त्रे हेतौ प्रयोजने ॥ १८६२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1862
- वैजयन्ती अर्थअर्थः स्याद्विषये मोक्षे शब्दवाच्ये प्रयोजने । व्यवहारे धने शास्त्रे वस्तुहेतुनिवृत्तिषु ॥ ३ ॥ Vaijayantī 6.1.3
- वैजयन्ती उद्यानरेतसीन्द्रियमक्षे च दर्शनेऽक्षणि चेक्षणम् । उद्यानं संग्रहोद्गत्योर्वनभेदे प्रयोजने ॥ ४ ॥ Vaijayantī 7.3.4