सुपर्ण
suparṇaपुं · masc.In 17 kośas: 16 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
गरुडः शाल्मल्यरुणावरजो विष्णुवाहनः ॥ २३० ॥सौपर्णेयो वैनतेयः सुपर्णसर्पारातिर्वज्रजिद्वज्रतुण्डः ।पक्षिस्वामी काश्यपिः स्वर्णकायस्तार्क्ष्यः कामायुर्गरुत्मान्सुधाहृत् ॥ २३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
गरुत्मान् गरुडस्तार्क्ष्यो वैनतेयः खगेश्वरः ।नागान्तको विष्णुरथः सुपर्णः पन्नगाशनः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विहङ्गराजो गरुडो गरुत्मान्,तार्क्ष्यः सुपर्णीतनयः सुपर्णः ।स्याद्वैनतेयः पवनाशनाशः,सुरेन्द्रजित्कश्यपनन्दनश्च ॥ ३० ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
शुक्लापाङ्गो विष्णुरथः सुपर्णः पन्नगाशनः ।महेश्वरः पशुपतिः श्रीकण्ठः पाण्डुचन्दनः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्रध्नः पतङ्गो हेषी स्यात्सुपर्णः श्येन इत्यपि ।वीतिः सप्तिर्दधिक्रावा वातस्कन्धार्थ इत्यपि ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गरघ्नो गन्धपत्रः स्यात्पूतगन्धः सुरार्हकः ।कृष्णवर्वरकः स्वास्यः सुपर्णं देवपर्णकम् ॥ २९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सौपर्णेय-सुपर्ण-सर्पभुगहिद्विट्-तार्क्ष्य-वज्रानन-स्वर्गङ्गामृतहारि-काश्यपि-गरुत्मत्-सूरसूतानुजाः ॥ २५ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
तत्प्रदेशे सुपर्णः स्यात्तत्पुष्पे गन्धिलं स्मृतम् ।महामदस्तदामोदे तन्मूले रुचिरं स्मृतम् ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुपर्णो गरुडस्तार्क्ष्यो गरुत्मान् शकुनीश्वरः ।इन्द्रजिन्मन्त्रपूतात्मा वैनतेयो विषक्षयः ॥ १२९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गरुडः काश्यपिस्तार्क्ष्यः स्वर्णकायश्च शाल्मली ।सौपर्णेयः सुपर्णोऽपि कामायुर्विष्णुवाहनम् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तार्क्ष्यः सुपर्णो गरुडो वैनतेयोऽरुणानुजः ।गरुत्मान्पक्षिराजश्च सर्पारिः कश्यपात्मजः ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गरुडश्च गरुत्मान् वै कामायुः काश्यपिस्तथा ।सौपर्णेयः सुपर्णश्च वज्रिजिद्विष्णुवाहनम् ॥ ३२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नागान्तकः स्वर्णपक्षः सुपर्णो हरिवाहनः ।पक्षिसिंहो विष्णुरथः कामायुः पन्नगाशनः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 वि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सर्परिपुवैनतेयौ सौपर्णेयोऽरुणानुजस्तार्क्ष्यः ।विष्णुरथपन्नगभुजौ गरुडगरुत्मत्सुपर्णपक्षीन्द्राः ॥ ३६ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
पन्नगारिर्विष्णुरथः सुपर्णो विहगाधिपः ।महेश्वरः पशुपतिः श्रीकण्ठः पांसुचन्दनः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र्वि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कृतमालः सुपर्णश्च मदने तु फणी रसः ।पिण्डीतके मरुवक इक्ष्वाकुर्गालवामनौ ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पद्मिन्यां गरुडस्य मातरि तथा स्त्रीलिङ्गभाक्संमतःश्रीपर्णं कमलेऽग्निमन्थहठयोः कुम्भ्यां स्त्रियां शाल्मलौ ।गम्भार्यां[283a]रजते तु युग्मरहितं दुर्वर्णमुक्तं बुधैःपत्रोर्णं त्वरलौ तथाम्बरभिदि त्रय्यां त्वशुद्धे चिते ॥ ३७ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
doubtful
गरुडे तु सुपर्णो ना किरणे च द्वयोः पुनः ।अश्वे गरुडव(द्) ज्ञेयः पक्षिजात्यन्तरेऽथ सा ॥ १९६९ ॥
अनुष्टुप्
पुंस्याविग्ने च वानीरे सुपर्णः कृतमालके ।सुपर्णा कमलिन्यां च सुपर्णी पर्णसौम्ययोः ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकृतमालक
सुपर्णः कृतमाले स्याद् गरुडे स्वर्णचूडके ।सुपर्णा विनतायाञ्च कमलिन्यामपि स्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
सुपर्ण as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु तार्क्ष्यकक्ष्यार्थके स्यादथ वीक्ष्यमाहु- र्दृश्ये तथा विस्मयवाचकं च । पुमांस्तुरङ्गेऽपि च नर्तकेऽथ तार्क्ष्यः सुपर्णे गरुडाग्रजे च ॥ ४७ ॥ Koṣakalpataru 6.26.47
- शिवकोष शतपर्णशतपर्णस्तु सुपर्णे शतपर्णी मस्त्यपित्तायाम् । शुकपर्णं स्थौणेये मोचायां ग्रन्थिपर्णे च ॥ १७१ ॥ Śivakoṣa 11.3.171
- शिवकोष स्वर्णपुष्पस्वर्णपुष्पी नागदन्त्यां केतक्यां सुरभौ तु ना । सुपर्णे स्वर्णपुष्पा तु चर्मकेश्यग्निजिह्वयोः ॥ ३०९ ॥ Śivakoṣa 17.3.309
- शब्दरत्नाकर द्विजेन्द्रद्विजेन्द्रो ब्राह्मणे चन्द्रे सुपर्णे द्वापरो युगे । संदेहेऽथ सपिण्डे स्याद्दायादस्तनयेऽपि च ॥ २१०२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2102