गरुड
garuḍaपुं · masc.In 20 kośas: 21 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 28 as a meaning of another word.
स्याद्गोमुखो महायक्षस्त्रिमुखो यक्षनायकः ॥ ४१ ॥तुम्बरुः कुसुमश्चापि मातङ्गो विजयोऽजितः ।ब्रह्मा यक्षेट् कुमारः षण्मुखपातालकिंनराः ॥ ४२ ॥गरुडो गन्धर्वो यक्षेट् कुबेरो वरुणोऽपि च ।भृकुटिर्गोमेधः पार्श्वो मातङ्गोऽर्हदुपासकाः ॥ ४३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 न्ध (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 मे (wrong syllable)
genderपुंmasc.
गरुडः शाल्मल्यरुणावरजो विष्णुवाहनः ॥ २३० ॥सौपर्णेयो वैनतेयः सुपर्णसर्पारातिर्वज्रजिद्वज्रतुण्डः ।पक्षिस्वामी काश्यपिः स्वर्णकायस्तार्क्ष्यः कामायुर्गरुत्मान्सुधाहृत् ॥ २३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
गरुत्मान् गरुडस्तार्क्ष्यो वैनतेयः खगेश्वरः ।नागान्तको विष्णुरथः सुपर्णः पन्नगाशनः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विहङ्गराजो गरुडो गरुत्मान्,तार्क्ष्यः सुपर्णीतनयः सुपर्णः ।स्याद्वैनतेयः पवनाशनाशः,सुरेन्द्रजित्कश्यपनन्दनश्च ॥ ३० ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
झषकेतुः सारधन्वा गुणदिन्दीवरः स्मरः ।गरुत्मान् गरुडस्तार्क्ष्य वज्रपक्षो महेन्द्रजित् ।विनतानन्दनः शौरिः पारिजातापहारकः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
मुनीन्द्रो निर्गुरुः शास्ता बुद्धो विद्यातनूद्भवः ।गरुडः काश्यपसुतो गरुत्मानुरगाशनः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एकानंशास्वसाथ स्याद्दारुकश्चास्य सारथिः ।श्रीवत्सोऽङ्कोऽस्य गरुडो वाहनं मथुरा पुरी ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सौपर्णेयः स्वर्णकायः कामायुर्वज्रजित् पुनः ।शाल्मली तृक्षपुत्रार्थो गरुत्मान् गरुडः पुनः ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तद्वच्छाल्मलि-वज्रजेतृगरुडा वीन्द्रः शिलौका विराट्कामायुर्हरिवाह उन्नतिपतिः स्याद्वैनतेयस्तथा ॥ २६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
सुपर्णो गरुडस्तार्क्ष्यो गरुत्मान् शकुनीश्वरः ।इन्द्रजिन्मन्त्रपूतात्मा वैनतेयो विषक्षयः ॥ १२९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गरुडः काश्यपिस्तार्क्ष्यः स्वर्णकायश्च शाल्मली ।सौपर्णेयः सुपर्णोऽपि कामायुर्विष्णुवाहनम् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खञ्जरीटः खञ्जनकः चक्रवाको रथाङ्गकः ।तार्क्ष्यो गरुत्मान् गरुडो वैनतेयोऽण्डजेश्वरः ॥ ३६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ख (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तार्क्ष्यः सुपर्णो गरुडो वैनतेयोऽरुणानुजः ।गरुत्मान्पक्षिराजश्च सर्पारिः कश्यपात्मजः ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्मा यक्षेट् कुमारः षण्मुखः पातालकिन्नरौ ।यक्षौ गरुडगन्धर्वौ यक्षेन्द्रश्च कुबेरकः ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गरुडश्च गरुत्मान् वै कामायुः काश्यपिस्तथा ।सौपर्णेयः सुपर्णश्च वज्रिजिद्विष्णुवाहनम् ॥ ३२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिशरश्चैकलोहश्च तीरीबाणो निगद्यते ।दण्डासनो उर्द्धनाराचो तोमरो गरुडस्तथा ॥ १२७९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सनकाद्याः पारिषदाः कीर्ताद्या मातरो मताः ।गरुडो बज्रतुण्डः स्याद् वैनतेयः सुधाहरः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शम्ब-शाम्बौ जम्बुवत्याः पुत्रे, तार्क्ष्ये सुपर्णकः ।सौपर्णेयो गरुडश्च गरुलो गरुटस्तथा ॥ ९८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 रु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सर्परिपुवैनतेयौ सौपर्णेयोऽरुणानुजस्तार्क्ष्यः ।विष्णुरथपन्नगभुजौ गरुडगरुत्मत्सुपर्णपक्षीन्द्राः ॥ ३६ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
वनमाला तथा ज्ञानमुद्रा बिल्वाह्वया तथा ।गरुडाख्या परा मुद्रा विष्णोः सन्तोषदायकाः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गरुडः काश्यपसुतो गरुत्मानुरगाशनः ।सुपर्णीतनयस्तार्क्ष्यो वैनतेयो महेन्द्रजित् ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैनतेये द्वे तु पक्षिजातिभेदे स्त्रियां पुनः ।जटायां गरुडा ना तु गवाक्षो वातवर्त्मनि ॥ ६५७ ॥
अनुष्टुप्
गरुड as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् तार्क्ष्यतुरङ्गगरुडौ तार्क्ष्यौ निलयापचयौ क्षयौ । Amarakośa 3.3.278
- धरणिकोश तार्क्ष्यतार्क्ष्ये शैलाञ्जनं ज्ञेयं तार्क्ष्यः स्याद्गरुडाश्वयोः । तार्क्ष्यो रथेऽश्वकर्णाख्यवृक्षे च रविसारथौ ॥ Dharaṇikośa 25.3.8
- धरणिकोश पक्षीशपक्षीशो गरुडे विष्णावद्रीशोऽद्रिपती शिवे । अम्बरीशं रणे भ्राष्ट्रे जीवितेशो यमे प्रिये ॥ Dharaṇikośa 29.1.4
- कोषकल्पतरु नागवारिकस्याच्चित्रमेखलायां गरुडे माणिक्यराजे च । क्षितिपालपीलुपाले कथितो ज्ञैर्नागवारिकः पुंसि ॥ ६६ ॥ Koṣakalpataru 6.1.66
- कोषकल्पतरु अहिभुज्[269a]ऽथार्केन्द्वोर्ग्रहराज इत्यथ भरद्वाजो मुनिद्रोणयोः । व्याघ्राटाह्वखगेऽहिभुक्तु गरुडे तार्क्ष्येऽथ काश्मीरजं प्रोक्तं पौष्करकुष्ठयोश्च घुसृणे माद्र्यौषधे तु स्त्रियाम् ॥ ४१ ॥ Koṣakalpataru 6.7.41
- कोषकल्पतरु सुपर्णइभ्यां स्त्री नरि कर्णिकारकरिणोः केचिद्धरेणुः पुन- र्वा स्त्री खण्डिकरेणुकाकुलवधूषूक्तोऽथ हेम्नि क्रतोः । भेदे विस्तकवित्तयोरपि सुवर्णालौ सुवर्णोऽस्त्रियां संपाके गरुडे च काञ्चनशिखे प्रोक्तः सुपर्णो बुधैः ॥ ३६ ॥ Koṣakalpataru 6.15.36
- कोषकल्पतरु पक्षीशहिमाचलेऽथ स्मरवैरिणि स्या- दुड्डीश उक्तोऽपि निबन्धभेदे । तुङ्गांश इन्दौ च शिवे प्रदिष्टः पक्षीश उक्तो गरुडे च कृष्णे ॥ २४ ॥ Koṣakalpataru 6.30.24
- नानार्थार्णवसंक्षेप भुजभुजिर्भुनक्तिधातौ स्यात् पावके भुजतावपि । भुजस्तु गरुडेऽर्काग्न्योर्भ्रूणस्त्वर्भकभूपयोः ॥ ८७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.87
- नानार्थार्णवसंक्षेप गर्मुत्गर्मुत् तु गरुडे सूर्ये तेजस्यपि पुमानथ । द्वयोः स्यान्मक्षिकाभेदे पक्षिमात्रेऽप्यथ स्त्रियाम् ॥ ३४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.341
- नानार्थार्णवसंक्षेप तार्क्ष्यताम्रा तु स्त्री कृष्णलाख्यवल्ल्यां तार्क्ष्यस्तु ना रथे । गरुडे शैलजे विष्णौ विष्णोर्वामनविग्रहे ॥ ५२७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.527
- नानार्थार्णवसंक्षेप अहिभुज्अश्विन्याह्वयनक्षत्रे तद्युक्ते कालमात्रके । जाते तु तत्र त्रिरथो अहिभुग्गरुडे पुमान् ॥ १५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.158
- नानार्थार्णवसंक्षेप अहिद्विष्अहिद्विड्गरुडे पुंसि शक्रे च नकुले पुनः । द्वे मयूरे त्रिषु पुनरहेर्द्वेषस्य कारिणि ॥ १६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.165
- नानार्थार्णवसंक्षेप गरुत्मत्एवं रभसनिर्दिष्टं स्याद्गरुत्मांस्तु पुंस्ययम् । गरुडे विहगे तु द्वे गन्धवत् तु त्रिषु स्मृतम् ॥ ६६२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.662
- नानार्थार्णवसंक्षेप सुपर्णगरुडे तु सुपर्णो ना किरणे च द्वयोः पुनः । अश्वे गरुडव(द्) ज्ञेयः पक्षिजात्यन्तरेऽथ सा ॥ १९६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1969
- नानार्थार्णवसंक्षेप महावीरमहावीरो महादेवे पावके गरुडे च ना । सोमवंशसमुद्भूते वृहद्रथसुते नृपे ॥ ४४९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.449
- परमानन्दीयनाममाला अअः कृष्णे गरुडेऽथाश्च द्रुहिणे पुष्पकेतने । आ निपातः स्मृतौ वाक्ये कोपसंतापयोस्तथा ॥ ४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.4
- शारदीयाख्यनाममाला सारङ्गवीणावारणवाजिसिंहहरिणानङ्गप्रवालाचलाः चन्द्रश्चातकचञ्चरीकजलमुक्चापासिवज्राहयः । हंसः कोकिलकेकिकीरगरुडः स्वर्णानिलार्कास्तमो गुञ्जा श्रीफलपद्मदीपखटीकाः सारङ्गशब्दा इमे ॥ १२७ ॥ Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.127
- शब्दरत्नावली विनायकहेरम्बगरुडे विघ्ने जिने पूज्ये विनायकः । मयूरकेऽप्यज्झटायां धन्याके च वितुन्नकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.196
- शब्दरत्नावली नागवारिकगणस्थे राजे गरुढे हस्तिये राजकुञ्जरे । चित्रमेखलके पुंसि वागरे नागवारिकः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.214
- शब्दरत्नावली हेमाङ्गहेमाङ्गो गरुडे सिंहे सुमेरौ परमेष्ठिनि । Śabdaratnāvalī 7.3.51
- शब्दरत्नावली सुपर्णसुपर्णः कृतमाले स्याद् गरुडे स्वर्णचूडके । सुपर्णा विनतायाञ्च कमलिन्यामपि स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.68
- शब्दरत्नावली हरिवाहनज्योत्स्नायां स्यान्मलयजे कान्ताङ्गे हरिचन्दनम् । महेन्द्रे गरुडे सूर्ये स्यात्पुमान् हरिवाहनः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.139
- शब्दरत्नावली तार्क्ष्यजया जयन्त्यां पार्वत्यां तत्सख्यां तिथिवृक्षयोः । पुमान् जयन्ते विजयेऽप्यग्निमन्थे युधिष्ठिरे ॥ जन्यं युद्धे परीवादे हहेऽपि च नपुंसकम् । जन्या स्त्री मातृसख्याञ्च जनके तु भवेत्पुमान् ॥ वरस्निग्धोत्पाद्यभृत्य नवीदाज्ञातिषु त्रिषु । जन्युः पुमान् वीतिहोत्रे शरीरिणि विधातरि ॥ तार्क्ष्ये शालेह्ये स्वर्णे गरुडे गरुडाग्रजे । पुमान् रसाञ्जने क्लीबं तार्क्ष्यी वनलतादिषु ॥ तिष्यो ना कलिनक्षत्रे तिष्योधात्र्यामपि स्त्रियाम् । द्रव्यं लेपे च पृथ्यादौ क्लीबं पित्तलवित्तयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.17
- शब्दरत्नावली महावीरविन्दुतन्त्रः शारिफले प्रशस्तनुरगेऽपि च । महावीरः सिंहशूरयज्ञाग्निगरुडेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.141
- शब्दरत्नावली अहिद्विष्अहिद्विड्गरुडे शक्ते मयूरे नकुलेऽपि च । अलम्बुषः प्रहस्ते स्याच्छर्दने तालरक्षसोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.29
- तन्त्राभिधान खशिखण्डी दन्तजातीशः कफोणिर्गरुडो यतिः । शून्यं कपाली कल्याणी सूर्पकर्णोऽजरामरः ॥ ६१ ॥ Tantrābhidhāna 2.19.61
- त्रिकाण्डशेष विनायकगुरावनाथे गरुडे जिने विघ्ने विनायकः । वृषाङ्कौ शिवभल्लातौ वञ्चकौ धूर्तफेरवौ ॥ ४१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.41
- वैजयन्ती महावीरओतौ चारौ धौतिदेशे मार्जालीयोंऽगशोधने । महावीरो यज्ञपात्रे गरुडे सुभटे खगे ॥ २० ॥ Vaijayantī 8.5.20