उपताप
upatāpaपुं · masc.In 13 kośas: 9 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
रोगो रुजा रुगातङ्को मान्द्यं व्याधिरपाटवम् ॥ ४६२ ॥आम आमय आकल्यमुपतापो गदः समाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्त्री रुग्रुजा चोपतापरोगव्याधिगदामयाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रोगो रुक् व्याधिराकल्यं गदो मान्द्यमपाटवम् ।आम आमय आतङ्क उपतापो रुजा स्मृता ॥ ६०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ रोगे गदो व्याधिरुपतापः क्षयोऽपि च ।क्रमः क्रामो विकारः स्यान्मृत्युपर्यायसेवकः ॥ ३०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आतङ्क-तङ्कावस्त्रीकावम आम-गदामयाः ।श्वयीचिरुपतापश्चामन-रोगौ च रुग्रुजे ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रुग्रुजा व्याधिमान्द्ये चोपतापो गद आमयः ।आम आकल्यमप्युक्तं राजयक्ष्मा क्षयस्तथा ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
औषधादौ तु जायुः स्यादुपतापो गदे पुमान् ।यक्ष्मा तु रोगराजे स्यात्प्रतिश्यायस्तु पीनसः ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
औषधं भेषजं जायुर्भैषज्यमगदोऽपि च ।उपतापो रुजा रुक् स्त्री रोगव्याध्यामया गदः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उपताप as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु असूयतेअसूयते चास्यति चोपतापे धूपायति त्वर्कयतीह तद्वत् । संतापने स्यात्तपतीह तादृ- गनोस्तपेः स्यादनुतापवाची ॥ ८४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.84
- नानार्थार्णवसंक्षेप दवअमावास्यातिथौ चाथ दम इन्द्रियनिग्रहे । दण्डे गृहे दवस्त्वग्नौ वनवह्न्युपतापयोः ॥ ६२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.62
- नानार्थार्णवसंक्षेप ऌइद्रना तु ख्यारूपयोर्धात्वोः खिद्रो ना शशलाञ्छने । क्ली तु विघ्ने परे त्वेनमुपतापे प्रचक्षते ॥ ३१९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.319
- नानार्थार्णवसंक्षेप स्पर्शयोक्त्त्रेण स्त्र्यथ ना स्पर्श उपतापप्रदानयोः । स्पर्शने कादिवर्णेषु मावसानेषु सज्जनः ॥ १४५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1452
- शब्दरत्नाकर क्लेशआह्वाने रोदने क्लेशस्त्वविद्याद्युपतापयोः । खगाद्रिभेदयोः क्रौञ्च ऋषिभेदेऽध्वरे क्रतुः ॥ १८९४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1894
- वैजयन्ती स्पर्शस्पर्शः संस्पर्शने स्प्रष्टर्युपतापप्रदानयोः । साधुस्त्रिषूचिते सौम्ये सज्जने वार्धुषौ पुमान् ॥ ९६ ॥ Vaijayantī 6.5.96