कदर्य

kadaryaवि · adj.

In 13 kośas: 10 synonym verses, 6 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.369 · p. 18

महेच्छे तूद्भटोदारोदात्तोदीर्णमहाशयाः ।महामना महात्मा च कृपणस्तु मितंपचः ॥ ३६७ ॥कीनाशस्तद्धनक्षुद्रकदर्यदृढमुष्टयः ।किंपचानो दयालुस्तु कृपालुः करुणापरः ॥ ३६८ ॥सूरतोऽथ दया शूकः कारुण्यं करुणा घृणा ।कृपानुकम्पानुक्रोशो हिंस्रे शरारुघातुकौ ॥ ३६९ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श (wrong syllable)

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.48

कदर्ये कृपणक्षुद्रकिम्पचानमितम्पचाः ॥ ४८ ॥

अनुष्टुप्

कदर्यवि कृपणवि क्षुद्रवि किम्पचानवि मितम्पचवि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.347 · p. 41

कदर्यहीनकीनाशकिम्पचानमितम्पचाः ।कृपणक्षुल्लकक्लीवक्षुद्रा एकार्थवाचकाः ॥ ३४७ ॥

अनुष्टुप्

कदर्यवि हीनवि कीनाशवि किम्पचवि मितम्पचवि कृपणवि क्षुल्लकवि क्लीववि क्षुद्रवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.89 · p. 224

स्याद्धूर्तो वञ्चकः पापः क्षुद्रो वञ्चूक इत्यपि ।कीनाशश्च कदर्यः स्यात्किंपचानो मितम्पचः ॥ ८९ ॥

अनुष्टुप्

धूर्तवि वञ्चकवि पापवि क्षुद्रवि वञ्चूकवि कीनाशवि कदर्यवि किंपचानवि मितम्पचवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.21 · p. 3

मुखंपचो वसुकृमिः कृपणस्तु मितंपचः ।कदर्यः क्षुल्लकः क्षुद्रः किंपचानश्च रङ्कवत् ॥ २१ ॥

अनुष्टुप्

मुखंपचवि वसुकृमिवि कृपणवि मितंपचवि कदर्यवि क्षुल्लकवि क्षुद्रवि किंपचानवि रङ्कवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.34 · p. 105

कृपणः किंपचनोऽपि कदर्यस्तद्धनः पुनः ।बद्धमुष्टिस्तथा क्षुद्रः कीनाशे च मितंपचः ॥ ३४ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 च (wrong syllable)

कृपणपुं किंपचनपुं कदर्यपुं तद्धनपुं बद्धमुष्टिपुं क्षुद्रपुं कीनाशपुं मितंपचपुं

genderपुंmasc.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.670 · p. 113

मूर्खे वैधेयदौर्भाग्यौ यथाजातोऽपि बालिशः ।कृपणे तु कदर्यः स्यात्किंपचानमितंपचौ ॥ ६७० ॥

अनुष्टुप्

वैधेयवि दौर्भाग्यवि यथाजातवि बालिशवि कदर्यवि किंपचानवि मितंपचवि

genderविadj.

शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति विड्वर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.3.49 · p. 39

आपद्विप[द्विप]त्तिश्च दारिद्रं निःस्वनिर्धनौ ।कदर्यः कृपणो लोभी बद्धमुष्टिर्मितंपचः ॥ ४९ ॥

अनुष्टुप्

आपद्स्त्री विपद्स्त्री विपत्तिस्त्री दारिद्रक्ली निःस्ववि निर्धनवि कदर्यवि कृपणवि लोभिन्वि बद्धमुष्टिवि मितंपचवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.544 · p. 70

कृपणस्तु कदर्यश्च किम्पचानो मितम्पचः ॥ ५४४ ॥

अनुष्टुप्

कृपणवि कदर्यवि किम्पचानवि मितम्पचवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.59 · p. 205

कदर्ये कृपणक्षुद्रकिंपचानमितंपचाः ।आशयश्चाप्यदाता च दरिद्रे स्यादकिंचनः ॥ ५९ ॥

अनुष्टुप्

कदर्यवि कृपणवि क्षुद्रवि किंपचानवि मितंपचवि आशयवि अदातृवि दरिद्रवि अकिंचनवि

genderविadj.

कदर्य as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश कीनाशसुखाशो राजतिमिषे आशा यस्य सुशोभना । कीनाशोऽपांशुर्विख्यातः कदर्ये कर्षके यमे ॥ Dharaṇikośa 29.2.12
नानार्थार्णवसंक्षेप लुब्धगोत्रभेदे सज्जनस्तु मन्त्रेऽप्याह द्वयोः पुनः । मृगे लुब्धस्तु मृगयौ ना कदर्ये तु स त्रिषु ॥ ११४२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1142
नानार्थार्णवसंक्षेप मत्सरिन्कदर्याढ्ये मूर्छितस्तु मूढसोच्छ्राययोरपि । अजयस्तु प्रवृद्धेऽपि वदान्यस्त्वपि दातरि ॥ ४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.46
नानार्थार्णवसंक्षेप कीनाशपीतप्रधाने पुंसि स्याद् राक्षसे तु द्वयोस्त्रि तु । कदर्यानार्यभृतककृतघ्नेषु कृषीवले ॥ ४८७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.487
शब्दरत्नाकर कीनाशकदर्ये त्रिषु कीनाशः कुष्यध्यक्षे यमे नरि । काके च करिगण्डे च करटः कुहरं रते ॥ २०६६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2066
वैजयन्ती कीनाशकीनाशो रक्षसि यमे कदर्ये कर्षकेऽर्थवत् । कुहनो मूषिके सेर्ष्ये कुहना दंभशीलता ॥ २३ ॥ Vaijayantī 7.5.23