कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कलधौत

kaladhautaक्ली · neut.

In 14 kośas: 10 synonym verses, 9 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.163 · p. 41
स्याद्रूप्यं कलधौतताररजतश्वेतानि दुर्वर्णकंखर्जूरं च हिमांशुहंसकुमुदाभिख्यं सुवर्णं पुनः ।स्वर्णं हेमहिरण्यहाटकवसून्यष्टापदं काञ्चनंकल्याणं कनकं महारजनरैगाङ्गेयरुक्माण्यपि ॥ १०४३ ॥कलधौतलोहोत्तमवह्निबीजान्यपि गारुडं गैरिकजातरूपे ।तपनीयचामीकरचन्द्रभर्मार्जुननिष्ककार्तस्वरकर्बुराणि ॥ १०४४ ॥जाम्बूनदं शातकुम्भं रजतं भूरि भूत्तमम् ।
metre not recognised
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.172 · p. 21
सीसकं सीसपत्रं स्याद्वङ्गं च मधुकं त्रपु ।रजतं कलधौतं च रूप्यं तारं च कथ्यते ॥ १७२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.540 · p. 192
कान्तिस्वरं जाम्बवं स्यात्कलधौतमपि द्वयोः ।तद्भूमिजं रसोत्थं च बहुलोहोद्भवं त्रिधा ॥ ५४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.544 · p. 193
कलधौतं रूपसाध्ये श्वेतस्येन्दोर्हिमस्य च ।कुमुदस्य च हंसस्य पर्यायि ब्रह्मवर्द्धनम् ॥ ५४४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शैलवर्गः Koṣakalpataru 2.2.57 · p. 132
रूप्यं च कलधौतं च तारं श्वेतं हिमांशु च ।खर्जुरं च भवेद्धंसाह्वयं च कुमुदाह्वयम् ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति धरावर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.3.173 · p. 19
कार्तस्वरं जातरूपं कलधौतं च कर्बुरम् ।तपनीयं च कल्याणं रुक्मं जाम्बूनदं वसु ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1803 · p. 295
हंसाह्वयं हिमांशुश्च वङ्गं चन्द्राह्वयं वसु ।कलधौतं तथा तारं भीरुकं कुमुदाह्वयम् ॥ १८०३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1810 · p. 295
कलधौतं तथा वह्निबीजं तापनीयं च वै ।नामान्येतानि मन्यन्ते स्वर्णस्य पण्डितैः सदा ॥ १८१० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 नी (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 स्य (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.140 · p. 19
द्युम्नं हिरण्यमथ हाटकशातकुम्भ-गाङ्गेयचन्द्रकलधौतशिलोद्भवानि ।कल्याणरुक्मतपनीयहिरण्यहेमकार्तस्वरं कनककाञ्चनकर्बुराणि ॥ १४० ॥
वसन्ततिलका
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.144 · p. 19
तद्द्वयं चाहतं रूप्यं तदन्यत्कुप्यमित्यथ ।कलधौतचन्द्रभीरुकखर्जूरश्वेतरूप्यरजतानि ॥ १४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.76
कलधौतं रूप्यहेम्नोर्निमित्तं हेतुलक्ष्मणोः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.806 · p. 93
कुञ्जरकरेऽपि शुण्डा ग्रावा शैले भवश्च संसारे ।बालेऽपि बालिशः स्यात्कलधौतं शातकुम्भेऽपि ॥ ८०६ ॥
आर्या
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तार्धश्लोकः Dharaṇikośa 15.2.79 · p. 80
चन्द्रकान्तो दृषद्भेदे चन्द्रकान्तश्च कैरवे ।कलधौतं सुवर्णे स्याद्रजते च प्रकीर्तितः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ चतुरक्षरतान्ताः । Koṣakalpataru 6.17.55 · p. 226
बद्धे चोपन्यस्ते ग्राहित उद्ग्राहितं प्राहुः ।कलधौतः कलशब्दे नपुंसके हेम्नि रूप्ये च ॥ ५५ ॥
metre not recognised
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.134 · p. 37
कलधौतं रूप्यहेम्नोः क्ली त्रि तु स्यात् कलध्वनौ ।कलकण्ठः कोकिले द्वे समासार्थादि पूर्ववत् ॥ १३४ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास ककारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.7.135 · p. 178
कलधौतं कलध्वाने तारकाञ्चनयोस्तथा ।कालस्कन्धो जीवकद्रौ तमाले तिन्दुके पुनः ॥ १३५ ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र तच Śivakoṣa 12.3.200 · p. 19
कलधौतं सुवर्णे स्याद्रजतेऽपि नपुंसकम् ।कृष्णवृन्ता माषपर्णीकाश्मरीपाटलासु च ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.160 · p. 224
तटष्यप्रोक्ता शतावर्यामबला शूकशिखयोः ।ऐरावतो दिग्गजे स्यान्नारङ्गे लकुचद्रुमे ॥नागान्तरे च पुंसि स्यात् स्त्रियां तडिति तद्भिदि ।क्लीबं महेन्द्रकोदण्डे नटजुदीर्घे निगद्यते ॥कलधौतं शातकुम्भे रजते च नपुंसकम् ।कुमुद्वान् वाच्यलिङ्गः स्यात्कुमुदप्रायदेशके ॥कुमुद्वनी कुमुदिनीकुशपर्ण्योरपि स्त्रियाम् ।भवेत्कुहरितं क्लीबं रतशब्दे पिकध्वनौ ॥कृष्णवृन्ता माषपर्ण्यां पाटलायामपि स्त्रियाम् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 शि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 नट (syllable split)
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.5.5 · p. 277
वचाजमोदयोरुग्रगन्धा ना लशुने सिते ।कलधौतं रूप्यहेम्नोः षण्डस्त्री तु कलध्वनौ ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्