स्वर्ण
svarṇaक्ली · neut.In 21 kośas: 28 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 37 as a meaning of another word.
स्याद्रूप्यं कलधौतताररजतश्वेतानि दुर्वर्णकंखर्जूरं च हिमांशुहंसकुमुदाभिख्यं सुवर्णं पुनः ।स्वर्णं हेमहिरण्यहाटकवसून्यष्टापदं काञ्चनंकल्याणं कनकं महारजनरैगाङ्गेयरुक्माण्यपि ॥ १०४३ ॥कलधौतलोहोत्तमवह्निबीजान्यपि गारुडं गैरिकजातरूपे ।तपनीयचामीकरचन्द्रभर्मार्जुननिष्ककार्तस्वरकर्बुराणि ॥ १०४४ ॥जाम्बूनदं शातकुम्भं रजतं भूरि भूत्तमम् ।
metre not recognised
रूप्यक्लीकलधौतक्लीतारक्लीरजतक्लीश्वेतक्लीदुर्वर्णकक्लीखर्जूरक्लीहिमांशुक्लीहंसक्लीकुमुदक्लीसुवर्णक्लीस्वर्णक्लीहेमन्क्लीहिरण्यक्लीहाटकक्लीवसुक्लीअष्टापदक्लीकाञ्चनक्लीकल्याणक्लीकनकक्लीमहारजनक्लीरैपुंगाङ्गेयक्लीरुक्मक्लीलोहोत्तमक्लीवह्निबीजक्लीगारुडक्लीगैरिकक्लीजातरूपक्लीतपनीयक्लीचामीकरक्लीचन्द्रक्लीभर्मन्क्लीअर्जुनक्लीनिष्कक्लीकार्तस्वरक्लीकर्बुरक्लीजाम्बूनदक्लीशातकुम्भक्लीभूरिक्लीभूत्तमक्ली
genderक्लीneut.
स्वर्णं सुवर्णं कनकं हिरण्यं हेमकाटकम् ।तपनीयं शातकुम्भं गाङ्गेयं भर्म कर्बुरम् ॥ ९४ ॥चामीकरं जातरूपं महारजतकाञ्चने ।रुक्मं कार्तस्वरं जाम्बूनदमष्टापदोऽस्त्रियाम् ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हेम स्वर्णं जातरूपं सुवर्णं,भर्मं रुक्मं हाटकं शातकुम्भम् ।गाङ्गेयं स्याद्गैरिकं भूरि चन्द्रं,राः कल्याणं निष्कमष्टापदं च ॥ १७३ ॥
शालिनी
genderक्लीneut.
रुक्मं कार्तस्वरं स्वर्णं कल्याणं भर्म कर्बुरम् ।धामीकरं जातरूपं वसु स्याच्छातकुम्भवत् ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
केली सदाफलोऽपि स्याद्रक्ते स्वर्ण इतीर्यते ।पट्टकेऽस्य परिक्रोणः खर्परः पूगपट्टके ॥ २५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नारिकेरो दाक्षिणात्यः स्वर्णः स्यात्तु स लोहितः ।क्रमुके बोदिका प्रोक्ता तत्पाली कुहली स्मृता ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रुक्मं कार्तस्वरं स्वर्णं हिरण्यं जातरङ्गकम् ।दाक्षायणं श्रीमकुटं शुक्रं चिह्नं महोदरम् ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गौरं स्वर्णं गन्धशाकं कटुशृङ्गाटमित्यपि ।भूवारिजं वर्णशाकः शिग्रुपत्राणि जीवनी ॥ १७५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सेरादिका ये मणान्तास्ते म्लेच्छपरिकल्पिताः ।स्वर्णं सुवर्णं कनकं पुरटं निष्कहाटके ॥ ५३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
दूषणस्वर्णवृषणव्रणानां भूषणस्य च ।भाणत्रवरचूणानां किणतोरणयोरपि ॥ १५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
हिरण्यमस्त्रियां हेमं निष्कमष्टापदं गमत् ।स्वर्णं सुवर्णं रजतं कुमारं त्विदमुत्तमम् ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चाम्पेयश्चम्पको हेमपुष्पको रम्य-चाम्पकौ ।चञ्चरीकातिथिः स्वर्णसंज्ञः स्याद्वरलब्धकः ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आक्रीड-कोदण्ड-तरण्ड-मण्ड-प्रकाण्ड-काण्डानि पलाण्डु-मुण्डौ ।दृढोऽथ बाणोऽप्यणु-वारवाण-कार्षापण-स्वर्ण-सुवर्ण-चूर्णाः ॥ ४४ ॥
उपजातिः
genderपुंक्लीm. n.
हेम चाष्टापदं स्वर्णं कनकार्जुनकाञ्चनम् ।सुवर्णं हिरण्यं भर्मं जातरूपं च हाटकम् ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कार्तस्वरं जातरूपं गाङ्गेयं भूरिभर्मणी ।स्वर्णं चन्द्रो हेमशातकुम्भे रजतभूत्तमे ॥ ३२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पक्कणश्रवणद्रोणकङ्कणाः स्वर्णभूषणे ।दूषणश्चरणो भारणोऽपराह्णस्तृणतोरणौ ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
स्वर्णं दाक्षायणं भर्म रुक्मं कार्तस्वरं घनम् ।कल्याणं रत्नगर्भं च द्राविणं राजभूषणम् ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुवर्णं कनकं स्वर्णं हिरण्यं हेम काञ्चनम् ।चामीकरं शातकौम्भं गाङ्गेयं भर्म हाटकम् ॥ १७२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्वर्णं शुक्रं सुवर्णञ्च वसु वेणुतटोभवम् ।कर्बूरं कर्बुरं रुक्मं कर्चूरं कर्वुरं पुनः ॥ १८०५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हीरकं मौक्तिकं स्वर्णं रजतं चर्म चन्दनम् ।शङ्खो वस्त्रं च नामानि विशेषरत्नकानि वै ॥ १८४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ष (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अश्मजातौ च मुक्तादौ क्लीबे रत्नं मणिर्द्वयोः ।सुवर्णं काञ्चनं हेम हिरण्यं स्वर्णहाटकम् ।गाङ्गेयं कनकं भर्म शातकुम्भञ्च कर्वुरम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तारे श्वेतं शितं रूप्यं रूप्रं भीरु सुभीरुकम् ।कनके स्वर्णं सुवर्णं स्यान्महारजतान्वितम् ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जाम्बूनदं सुवर्णं स्वर्णं चामीकरं महारजतम् ।अपि भर्मजातरूपे अष्टापदभूरिणी तु वा पुंसि ॥ १४१ ॥
गीतिः
genderक्लीneut.
हीरकं मौक्तिकं स्वर्णं रजतं चन्दनानि च ।शङ्खश्च चर्म च वस्त्रं चेत्यष्टौ रत्नस्य जातयः ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुष्मघासिधसवोऽञ्चतिर्जुहूर्बाण ईषिरतुषग्रहाशिराः ।छागवाहनपृदाकुबर्हिषः स्वर्णसप्तघृतमन्त्रदीधितिः ॥ ६५ ॥
रथोद्धता
genderपुंmasc.
कुरुविन्दः पद्मरागो दधीच्यस्थि तु हीरकम् ।स्वर्णं लोहवरं चाऽग्निबीजं चाम्पेयमित्यपि ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रुक्मं कार्तस्वरं स्वर्णं महारजतमौजसम् ।चामीकरं जातरूपं तपनीयं शिलोद्भवम् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सदाफलो बली चास्मिन् ह्रस्वे स्यात् खुडुकोऽत्र तु ।रक्ते स्वर्णोऽग्निकश्चाथ परिक्रोणास्य पट्टके ॥ २२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शोभनत्वादिसंयुक्ते त्वन्ने तत् स्यान्नपुंसकम् ।स्वर्णं तु हेम्नि क्ली रक्तनालिकेरे तु पुंस्ययम् ॥ १४५६ ॥
अनुष्टुप्
स्वर्ण as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् गैरिकशालावृकाः कपिक्रोष्टुश्वानः स्वर्णेऽपि गैरिकम् । Amarakośa 3.3.18
- नामलिङ्गानुशासनम् रैस्वर्णेऽपि राः परिकरः पर्यङ्कपरिवारयोः । Amarakośa 3.3.315
- नामलिङ्गानुशासनम् भूरिस्वर्णेऽपि भूरिचन्द्रौ द्वौ द्वारमात्रेऽपि गोपुरम् । Amarakośa 3.3.345
- कोषकल्पतरु शृङ्गीना कूर्चशीर्षे वृषभौषधौ तु स्वर्णे विषायां झषभिद्यपि स्त्री । भीष्मे विशाखे नरि गाङ्गमाहु- र्हेम्न्यन्तिमे तद्भुवि तु त्रिषु स्यात् ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.3.4
- कोषकल्पतरु हिरण्यअक्षय्ये द्रविणे च रेतसि मितेर्भेदेऽप्यकुप्ये तथा स्वर्णे चापि वराटके निगदितं न स्त्री हिरण्यं बुधैः । सौकर्यं तु वराहकर्मणि तथानायासपर्यायके ऽथाहार्यः स्थिरशैलयोर्निगदितः, श्याले पुनर्देवरे ॥ ७० ॥ Koṣakalpataru 6.26.70
- कोषकल्पतरु तविषीस्वर्णे स्त्रियां स्यात्तविषी नदीभि- द्भूम्योर्बले स्यात्सुरकन्यकायाम् । स्यात्ताविषी चन्द्रसुतार्थिका च स्यादामिषोऽस्त्री पलले च लोभे ॥ ५८ ॥ Koṣakalpataru 6.30.58
- कोषकल्पतरु तामरसतामरसं तु सरोजे ताम्रे स्वर्णेऽपि संप्रोक्तम् । व्याडिप्रभृतिषु च रसे सिद्धरसः स्यान्महारसस्तूक्तः ॥ १७ ॥ Koṣakalpataru 6.31.17
- नानार्थार्णवसंक्षेप धातुस्वर्णे रेतसि पाषाणे शरीरे गैरिके रसे । अस्थ्नि स्वभाव आकारे स्याद्भूवादिसुबन्तयोः ॥ ६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.65
- नानार्थार्णवसंक्षेप भर्मन्स्वर्णवेतनयोर्भर्म भर्गस्तेजसि रेतसि । भुवः सूर्ये लोकभेदे महस्तूत्सवतेजसोः ॥ ४५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.45
- नानार्थार्णवसंक्षेप शादशादस्तु शष्पे पङ्के च शदने स्वर्णबन्धयोः । ना त्रिस्तु शत्तरि शदसम्बन्धिनि च सा पुनः ॥ १३४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1346
- नानार्थार्णवसंक्षेप कर्बुरक्लीबं स्वर्णे हरिच्छुक्लमिश्रवर्णे तु पुंस्ययम् । सिंहस्तु चित्र इत्याह त्रि तु वर्णसमन्विते ॥ ३७१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.371
- नानार्थार्णवसंक्षेप गारडस्वर्णे च त्रिस्तु गरुडसम्बन्धिन्यथ गार्भिणम् । सीमन्तोन्नयनाभिख्ये स्त्रीणां संस्कारकर्मणि ॥ ६६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.669
- नानार्थार्णवसंक्षेप चाम्पेययत् स्याच्चमरसम्बन्धि तत्र चाम्पेयवाक् पुनः । स्वर्णकिञ्जल्कयोश्चापि तथा चम्पकपादपे ॥ ७३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.739
- नानार्थार्णवसंक्षेप रत्नवरअथो रत्नवरं स्वर्णे रत्नानां प्रवरेऽपि च । रतर्धिकं सुखे स्नाने दिनमङ्गलयोरपि ॥ ४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.41
- परमानन्दीयनाममाला रारः कामवह्निशब्देषु तीव्रे रामे नरे पवौ । राः स्वर्णधनयोर्मेघे स्थानके रुर्भये ध्वनौ ॥ ३६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.36
- परमानन्दीयनाममाला गैरिकगर्जितं मेघजे शब्दे गह्वरं दम्भरन्ध्रयोः । [21] गैरिकं धातुभेदेऽपि स्वर्णे स्पाद्गालवो मुनौ ॥ १६६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.9.166
- परमानन्दीयनाममाला गाङ्गेयगाङ्गेयं सुन्दरे स्वर्णे मुस्तकेऽपि कशेरुके । कृपणे गाढमुष्टिश्च कृपाणेऽपि निबध्यते ॥ १६७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.9.167
- परमानन्दीयनाममाला चन्द्रतिलके कर्बुरेऽप्येवं चन्द्रः कर्पूरचन्द्रयोः । काम्पिल्ये मेचके स्वर्णे चीरं गोस्तनवस्त्रयोः ॥ १७८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.11.178
- परमानन्दीयनाममाला दुर्वर्णदुर्मुखो मुखरे हस्तिभेदे वानरवाजिनोः । दर्दुरः पर्वते भेके दुर्वर्णं स्वर्णरूप्ययोः ॥ २४५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.16.245
- परमानन्दीयनाममाला निष्कनिष्को हृद्भूषणे स्वर्णे दीनारस्नानयोरपि । नभा घ्राणे बिसे मासभेदेऽथ स्यान्नभोऽम्बरम् ॥ २६३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.263
- परमानन्दीयनाममाला भर्मन्भद्रो गजान्तरे श्रेयोवृषयोर्मुनिरुद्रयोः । भर्म भारे भृतौ स्वर्णे भोगी तालनृपाहिषु ॥ ३३२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.20.332
- शिवकोष सुरभिसुरभिश्चम्पके स्वर्णे नवमल्ल्यां हरिप्रिये । मुरासुराफलैलेये शल्लक्यां गन्धरास्नयोः ॥ ३२६ ॥ Śivakoṣa 19.2.326
- शिवकोष गाङ्गेयगाङ्गेयी पुंसि वा मुस्ते क्लीबं स्वर्णकसेरुणोः । चक्षुष्यः कतके पुण्डरीयके च रसाञ्जने ॥ ३५३ ॥ Śivakoṣa 21.2.353
- शारदीयाख्यनाममाला सारङ्गवीणावारणवाजिसिंहहरिणानङ्गप्रवालाचलाः चन्द्रश्चातकचञ्चरीकजलमुक्चापासिवज्राहयः । हंसः कोकिलकेकिकीरगरुडः स्वर्णानिलार्कास्तमो गुञ्जा श्रीफलपद्मदीपखटीकाः सारङ्गशब्दा इमे ॥ १२७ ॥ Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.127
- शब्दरत्नावली शृङ्गीशृङ्गी स्वर्णे विषामीनभेदयोर्मृषत्रौषधे । सर्गोऽध्यायनिश्चयात्ममोक्षोत्साहादिसृष्टिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.29
- शब्दरत्नावली अष्टापदस्यादभिष्यन्द आम्राव-चक्षुर्गदातिवृद्धिषु । अष्टापदोऽस्त्री स्वर्गेस्यात्तथा शारिफलेष्वपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.23
- शब्दरत्नावली तार्क्ष्यजया जयन्त्यां पार्वत्यां तत्सख्यां तिथिवृक्षयोः । पुमान् जयन्ते विजयेऽप्यग्निमन्थे युधिष्ठिरे ॥ जन्यं युद्धे परीवादे हहेऽपि च नपुंसकम् । जन्या स्त्री मातृसख्याञ्च जनके तु भवेत्पुमान् ॥ वरस्निग्धोत्पाद्यभृत्य नवीदाज्ञातिषु त्रिषु । जन्युः पुमान् वीतिहोत्रे शरीरिणि विधातरि ॥ तार्क्ष्ये शालेह्ये स्वर्णे गरुडे गरुडाग्रजे । पुमान् रसाञ्जने क्लीबं तार्क्ष्यी वनलतादिषु ॥ तिष्यो ना कलिनक्षत्रे तिष्योधात्र्यामपि स्त्रियाम् । द्रव्यं लेपे च पृथ्यादौ क्लीबं पित्तलवित्तयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.17
- शब्दरत्नावली रूप्यपटोलमूले क्लीबं स्यान्नदीभेदेऽपि च स्त्रियाम् । रूप्यं चारौ त्रिषु स्वर्णरजतेऽपि नपुंसकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.29
- शब्दरत्नावली गाङ्गेयऔचित्यं न द्वयोः साम्ये उचितत्वे च सत्यके । कषायः पुंसि निर्यासे रसभेदे विलेपने ॥ अङ्गरागेऽप्यस्त्रियान्तु सुरभौ लोहिते त्रिषु । कुलायः पक्षिवासायां स्थानमात्रे च पुंस्ययम् ॥ क्षेत्रियेऽसाध्यरोगे स्यात्परदाररते पुमान् । क्लीबं परचिकित्सायां तया क्षेत्रोद्भवे तृणे ॥ गाङ्गेयः पुंसि भीष्मे स्यात्क्लीबं स्वर्गे कशेरुके । चक्षुष्यं पुण्डरीकाक्षाख्यपादये केतकेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.39
- शब्दरत्नावली चाम्पेयकुलत्थिकासुभगयोः स्त्रियाभक्षिहिते त्रिषु । चाम्पेयश्चम्बकस्वर्णकिञ्जल्ककेशरेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.40
- शब्दरत्नावली अभ्रअराऽन्यवत् शीघ्रगे स्यात्क्लीबं चक्राङ्गशीघ्रयोः । अग्रमालम्बने वृन्दे परिमाणे पलस्य च ॥ पुरस्तादुपरिप्रान्ते एकाग्रे च नपुंसकम् । अतिरिक्ते प्रधाने च प्रमाणे चाभिधेयवत् ॥ अस्त्रं चापे प्रहरणे कृपाणे च नपुंसकम् । अभ्रं धातुभिदि स्वर्णे गगने स्याद्घनेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.3
- शब्दरत्नावली भरुभरुर्ना स्वर्णशिवयोर्भरौर्भावितिवेणयोः (?) । भद्रो हस्तिजातिभेदे खञ्जने गिरिशे वृषे ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.25
- त्रिकाण्डशेष अवष्टम्भस्वर्णारम्भाववष्टम्भौ वाणी छन्दोऽप्यनुष्टुभौ ॥ २८३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.283
- त्रिकाण्डशेष हिरण्यहिरण्यं रेतसि स्वर्णे मानभेदे वराटयोः । उरस्यपि च बुक्कायां हृदयं मानसेऽपि च ॥ ३२५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.325
- त्रिकाण्डशेष तामरसतमः शोकेऽप्यथ हिमर्त्तौ ना धर्म्मे व्रते तपः । पद्मे स्वर्णे तामरसं निशा दुर्गा च तामसी ॥ ४४६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.446
- वैजयन्ती धातुलोहेऽर्थे गैरिकस्वर्णरेतोऽस्थिषु विशेषतः । नरोऽर्जुने मनुष्ये च नाकः स्वर्गान्तरिक्षयोः ॥ २९ ॥ Vaijayantī 6.1.29
- वैजयन्ती भर्मन्बीजं शुक्ले फलास्थ्न्यन्ने भर्मणी स्वर्णवेतने । वणिङ्मूलधने पात्रे भाण्डं भूषाश्वभूषयोः ॥ २३ ॥ Vaijayantī 6.3.23