अष्टापद
aṣṭāpadaक्ली · neut.In 19 kośas: 37 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
स्याद्रूप्यं कलधौतताररजतश्वेतानि दुर्वर्णकंखर्जूरं च हिमांशुहंसकुमुदाभिख्यं सुवर्णं पुनः ।स्वर्णं हेमहिरण्यहाटकवसून्यष्टापदं काञ्चनंकल्याणं कनकं महारजनरैगाङ्गेयरुक्माण्यपि ॥ १०४३ ॥कलधौतलोहोत्तमवह्निबीजान्यपि गारुडं गैरिकजातरूपे ।तपनीयचामीकरचन्द्रभर्मार्जुननिष्ककार्तस्वरकर्बुराणि ॥ १०४४ ॥जाम्बूनदं शातकुम्भं रजतं भूरि भूत्तमम् ।
metre not recognised
रूप्यक्लीकलधौतक्लीतारक्लीरजतक्लीश्वेतक्लीदुर्वर्णकक्लीखर्जूरक्लीहिमांशुक्लीहंसक्लीकुमुदक्लीसुवर्णक्लीस्वर्णक्लीहेमन्क्लीहिरण्यक्लीहाटकक्लीवसुक्लीअष्टापदक्लीकाञ्चनक्लीकल्याणक्लीकनकक्लीमहारजनक्लीरैपुंगाङ्गेयक्लीरुक्मक्लीलोहोत्तमक्लीवह्निबीजक्लीगारुडक्लीगैरिकक्लीजातरूपक्लीतपनीयक्लीचामीकरक्लीचन्द्रक्लीभर्मन्क्लीअर्जुनक्लीनिष्कक्लीकार्तस्वरक्लीकर्बुरक्लीजाम्बूनदक्लीशातकुम्भक्लीभूरिक्लीभूत्तमक्ली
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
genderपुंmasc.
स्वर्णं सुवर्णं कनकं हिरण्यं हेमकाटकम् ।तपनीयं शातकुम्भं गाङ्गेयं भर्म कर्बुरम् ॥ ९४ ॥चामीकरं जातरूपं महारजतकाञ्चने ।रुक्मं कार्तस्वरं जाम्बूनदमष्टापदोऽस्त्रियाम् ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
genderक्लीneut.
हेम स्वर्णं जातरूपं सुवर्णं,भर्मं रुक्मं हाटकं शातकुम्भम् ।गाङ्गेयं स्याद्गैरिकं भूरि चन्द्रं,राः कल्याणं निष्कमष्टापदं च ॥ १७३ ॥
शालिनी
genderक्लीneut.
चन्द्रमष्टापदं जाम्बूनदमेते नवास्त्रियाम् ।तपनीयं शातकुम्भं च द्वयोर्हिमहेमनी ॥ ५३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
अपि स्यात्फलकः पुंसि ततः क्लीबे तु पुंसि वा ।अष्टापदं सारिफलं पणद्यूतं समाह्वयः ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
लण्डिलश्चोर्ध्वनयनो रामोष्टापद इत्यपि ।महाशृङ्गी मनस्वी च मृगेन्द्रश्चतुरूर्ध्वपात् ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अष्टापदो मर्कटी च जाली तज्जालके पुमान् ।आशाबन्धस्तद्विभेदास्तेषां भेदाश्च भूरिशः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धूमिका स्यान्नभोरेणुपर्यायार्थात्कुहीति च ।रजताद्रिस्तु कैलाशोऽष्टापदः स्फटिकाचलः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हिरण्यमस्त्रियां हेमं निष्कमष्टापदं गमत् ।स्वर्णं सुवर्णं रजतं कुमारं त्विदमुत्तमम् ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हर्यक्ष-पञ्चास्य-गभीरनादाः स्याच्छ्वेतपिङ्गश्च स केसरी च ।अष्टापदस्तूर्ध्वचतुष्पदः स्यादूर्ध्वेक्षणः स्याच्छरभो हरिद्विट् ॥ २ ॥
इन्द्रवज्रा
genderपुंmasc.
बिन्दुत्रिकद्वये तु स्यादक्षाणां दुन्दुभिः स्त्रियाम् ।आकर्षो ना शारिफलाष्टापदे च न योषिति ।शारिः[148a] पुमान्द्वयोः शारा खेलन्यासां समन्ततः ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
ककुदं कुकुदं च दोहदंकुमुदाष्टापदकुन्दमर्बुदम् ।छदकन्दगुदान्यलिन्दव-त्प्रवदन्त्यब्दमिहापि हायने ॥ ४९ ॥
वियोगिनी
genderपुंक्लीm. n.
नागाद्यरिः कण्ठी(ण्ठि)रवो मृगेन्द्रः केसरी हरिः ।व्याघ्रश्चमूरः शार्दूलः शरभोऽष्टापदोऽष्टपात् ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ण्ठी (wrong syllable)
genderपुंmasc.
हेम चाष्टापदं स्वर्णं कनकार्जुनकाञ्चनम् ।सुवर्णं हिरण्यं भर्मं जातरूपं च हाटकम् ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
मैनाको हिमवत्पुत्रे सुनाभोऽष्टापदे त्वथ ।स्फटिकाद्रिरथ कैलासे रजतोऽद्रिर्मलये त्वथ ॥ ३०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
लोहोत्तमं गारुडं च महारजतकर्बुरे ।जाम्बूनदं गैरिकं च निष्कं चाष्टापदं तथा ॥ ३२५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पणोऽथ पाशकः प्रोक्तः प्रासकः परिभावितः ।अष्टापदः शारिफलं खेलनी शारिरुच्यते ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अलिन्दः कुकुदः कन्दाष्टापदौ गुददोहदौ ।छदः ककुदकुन्दौ च सौधोत्सेधायुधा अपि ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
परिणायस्तदाक्षेपे तदादाने परिङ्गलः ।स्याच्छारिफलके त्वष्टापदं सरसमित्यपि ॥ ६३० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अष्टापदं भूरिचन्द्रो महारजतभूत्तमे ।दुर्वर्णं रजतं रूप्यं तारं खर्जूरमित्यपि ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderपुंmasc.
कैलासो धनदावासोऽष्टापदः स्फटिकाचलः ।रजताद्रिर्हराद्रिश्च हिमवद्घस उच्यते ॥ १७७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
राः महारजतं भूरि रजतं तारजीवनम् ।निष्कश्चाऽष्टापदं जाम्बूनदं जातरूपं पुनः ॥ १८०९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 रू (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शरभः कुञ्जरारातिश्चाष्टापदस्तथाऽष्टपाद् ॥ २३२३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शरभः स्यादूर्ध्वपादः शार्दूलोऽष्टापदोऽपि सः ।अथ हिंस्रपशुर्व्यालो हिंसको हिंस्रकः शिविः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रुक्मं जाम्बूनदं कार्तस्वरमष्टापदोऽस्त्रियाम् ।चामीकरं स्पर्शमणिप्रभवं मुख्यधातु च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
अष्टापदं शारिफलं फलकस्त्रयमस्त्रियाम् ।चुञ्चुरी तिन्तिडी द्यूतं पञ्चनी शारिशृङ्खला ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
चित्रकश्चित्रकायोऽपि, शरभेऽष्टापदोष्टपात् ।गण्डके खड्गी खड्गीरः खड्गो वाध्रीणसोऽपि च ॥ ३२० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ड्गी (wrong syllable)
genderपुंmasc.
जाम्बूनदं सुवर्णं स्वर्णं चामीकरं महारजतम् ।अपि भर्मजातरूपे अष्टापदभूरिणी तु वा पुंसि ॥ १४१ ॥
गीतिः
genderपुंक्लीm. n.
अक्षस्तु द्यूतभेदे स्यात् सभिका द्यूतकारकाः ।अष्टापदं शारिफलं प्राणिद्यूतं समाह्वयः ॥ १५७० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भूरिरष्टापदोऽस्त्रियाम् ॥ १७५ ॥
genderपुंक्लीm. n.
मरुत्प्लवश्च नादोऽस्य चुक्कारः क्ष्वेडितं च तत् ।उत्पादकस्तु शरभः शार्दूलोऽष्टापदश्च सः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अष्टापद as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु शरभकनिष्ठिकान्ते मणिबन्धनात्स्यात् तथोष्ट्रशावे करभः प्रदिष्टः । अष्टापदे स्याच्छरभो नृलिङ्गो मृगप्रभेदेप्यृषभो वृषे स्यात् ॥ ४६ ॥ Koṣakalpataru 6.24.46