तरुणी
taruṇīस्त्री · fem.In 15 kośas: 20 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
मध्यमा तु दृष्टरजास्तरुणी युवतिश्चरी ।तलुनी दिक्करी वर्या पतिंवरा स्वयंवरा ॥ ५११ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
महेला योषिता च स्त्री तरुणी युवतीत्यपि ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्यान्मध्यमा दृष्टरजास्तरुणी युवतिः समे ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कन्या कुमारी तरुणी प्रलोही चाविलातकः ।सैरेयकस्तु झिण्डी स्यात्तस्मिन् कुरवरोऽरुणे ॥ २४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पुरन्ध्री स्यात् पुरन्ध्रिश्च युवतिर्युवती समे ।तरुणी तलुनी प्रोक्ता वधूटी वधूका वधूः ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 धू (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अथ यूनी तु युवती तरुणी तलुनीति च ।युवतिर्यौवनाढ्या च कलावत्यथ कामुकी ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
एरण्डफलपत्रापि विशल्या तरुणीत्यपि ।उदुम्बरदला कुम्भी साथ केशरुहापरा ॥ ३९७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कण्टकप्रावृता वीरा ब्रह्मघ्नी विपुला श्रवा ।कपिला तरुणी रामा मृद्वी स्यादम्बुधिस्रवा ॥ ५४९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ब्रीडा तारा गन्धवधूर्वातघ्ना भूतनाशनी ।नपुंसि तरुणी चाथ द्वंद्वे रालोऽग्निवल्लभः ॥ 99 ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
राकाथ तरुणी तल्ली तरुणी युवतीश्वरी ।दिक्करी काहली चाथ वधूटी वर्वटी जनी ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तरुणी [च] चरी तुल्ये युवतौ तलुनी मता ।वरार्हा दिक्करी वर्या स्वयंवरापतिंवरे ॥ १७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
तरुणी तलुनी स्याद्वै युवतिः युवती चरी ।मध्यमा दिक्करी चैव दृष्टरजाः पुनः किल ॥ ८०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
मध्यमा स्याद्दृष्टरजास्तथा मध्यमिकेत्यपि ।युवतिर्युवती यूनी तरुणी तलुनीति च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्दृ (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कुमार्यां, मध्यमवयःस्त्रियां स्यात् तरुणी तथा ।तलुनी, युवतिश्चोक्ता युवत्याद्यवयःस्त्रियाम् ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कृष्णवृन्ता कुबेराक्षी ग्रामीणासारकुञ्जरा ।पुत्रजीवस्त्वक्षफलः कुमारी तरुणी सहा ॥ ५३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्त्व (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
तरुणी रामतरुणी पूलिका नित्यपुष्पिका ।काकोत्पलं कुवलयं कज्जलेन्दीवरं च तत् ॥ ५६७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पतिवत्नी भर्तृमती प्राज्ञा प्राज्ञी च धीमती ।समाः स्नुषावधूजन्यास्तरुणी युवतिः समे ॥ १०३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भ (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
ऋद्धिराश्वासना सिद्धिर्जीवनी चेतना लघुः ।प्राणदा बोधना लक्ष्मीः सुवृद्धिस्तु तदर्थकाः(थिका?) ।रोमाह्वया लता रोमा तरुणी बस्तगन्धिका ॥ १४७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सस्वेदा चाथ तरुणी दिक्करी धनिका च सा ।मरुण्डोच्चललाटा स्यात्सश्मश्रुर्नरमानिनी ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अतिमुक्तश्च कन्यायां कुमारी तरुणी सहा ।महासहायामम्लानः पीताम्लाने कुरण्डकः ॥ १८८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तरुणी as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश काहलकाहली तरुणी प्रोक्ता काहलं भृशशुष्कयोः । काहला तुरगोत्साहे वाद्यभाण्डे प्रकीर्तिता ॥ Dharaṇikośa 27.3.29
- कोषकल्पतरु तरणिपतितधेनुसमुद्धृतियष्टिकां- शुरविसिन्धुगता तरणिर्द्वयोः । तरितरुण्योषधिगा तु भवेत्स्त्रियां रविगता तु नरीत्यपरे जगुः ॥ ३९ ॥ Koṣakalpataru 6.15.39
- कोषकल्पतरु तल्लीतल्लोऽम्बुधारान्तरवाचकः स्यात् स्त्रियां तरुण्यामपि कीर्तितोऽयम् । Koṣakalpataru 6.28.48
- शब्दरत्नावली चिरिन्टीचक्राटो धूर्तदीनारविषवैद्यखलेषु च । चिपिटो विस्तृते खाद्यभेदे ना त्रिषु पिष्टिते । चिरिन्टी स्यात्तरुण्यान्तु स्ववासिन्यामपि स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.43
- शब्दरत्नावली हरिणीकाञ्चनप्रतिमायाञ्च तरुण्याञ्च वरस्त्रियाम् । हर्षणी योगभेदे स्याच्चक्षूरोगविशेषके ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.71
- शब्दरत्नावली काहलीकाहली स्यात्तरुण्याञ्च काहलः शब्दमात्रके । कुक्कुटे ना भृशे शुष्के खलातिशययोस्त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.52