कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कूर्चिका

kūrcikāस्त्री · fem.

In 17 kośas: 16 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.405 · p. 20
उभे क्षीरस्य विकृती किलाटी कूर्चिकापि च ॥ ४०५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.1005 · p. 39
साल्पा त्वर्गलिका सूचिः कुञ्चिलायां तु कूर्चिका ।साधारण्यङ्कुटश्चासौ द्वारयन्त्रं तु तालकम् ॥ १००५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ Abhidhānacintāmaśiloñcha · जिनदेवमुनीश्वर मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaśiloñcha 3.28 · p. 2
पेयूषमपि पीयूषं कूचिकापि च कूर्चिका ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.75
कूर्चिका क्षीरविकृतिः स्याद्रसाला तु मार्जिता ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.324 · p. 38
किलाटः कूर्चिका चेति क्षीरस्य विकृती उभे ।फाणितविकृतिर्गौडी मत्स्यण्डी खण्डशर्कराः ॥ ३२४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 त (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
हिड्गुलि(लिः) हिड्गुलः प्रोक्तः स्फटिकं स्फाटिकं भवेत् ।आमीक्षा स्यात्तथाऽमीक्षा कूर्चिका कुर्चिका समे ॥ २३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 लि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.13 · p. 462
कूर्चिका कोशिका केका कोणिका च कृपाटिका ।स्यात्पक्षिका कञ्चुलिका ततोऽपि च गवेधुका ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.91 · p. 280
कूर्चिका कुर्चिका क्षीरविकारोऽथ पयो यदि ॥ ९१ ॥
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.2.38 · p. 99
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.74 · p. 110
कूर्चिका च किलाटी च परमान्नं तु पायसम् ।क्षैरेयी घृतनामानि तुल्ये द्वे घृतसर्पिषी ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास स्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.2.45 · p. 216
पादुका शिबिका धूका कालिका प्राचिकोष्ट्रिका ।मिहिका कोशिका टीका कूर्चिका कूपि वा (का?)[न्धिका?] ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.465 · p. 85
शिता स्यात्पञ्चधारायां चैनी चीना च सम्मता ।नवप्रसूतगोक्षीरे कूर्चिका जिन्नुरित्यपि ॥ ४६५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.606 · p. 78
पीयूषं नव दुग्धं स्यात् पेयूषश्चापि कथ्यते ।किलाटी कूर्चिका चाथ कूचिका दुग्धजा स्मृता ॥ ६०६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.91 · p. 143
शर्करा च शिता शार्कः शार्ककः शाकरोऽपि च ।कूर्चिका दुग्धविकृतिः सा द्विधा परिकीर्तिता ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.49 · p. 192
क्षीरस्य विकृतौ कूर्चिः कूचीका कूचिकान्विता ।कूर्चिकापि किलाटी स्याद् किलाटा च किलाटयुक् ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.773 · p. 98
छिन्नं दधि बिसं रूक्षं खलं च दधि निद्रवम् ।बहुसूदनमप्यस्मिन् स्यात् कीलाटस्तु कूर्चिका ॥ ७७३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास कार्धश्लोकः Dharaṇikośa 1.2.46 · p. 11
कूर्चिका क्षीरविकृतिरालेख्यायां च कूर्चिका ।तूलिका तूलशय्या स्यादालेख्यायां च तूलिका ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.257 · p. 64
उदश्चितो विकारे च प्रमदायां च ना पुनः ।कूपो भूषितकन्यायां दातुं गर्तोदपानयोः ॥ २५७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.24 · p. 3
कूर्चिका मस्तुपिण्डे स्यात् सूचितूलिकयोरपि ।कवाटस्याङ्कुटे चापि खलिनी तु खलव्रजे ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.58 · p. 180
अस्त्रियां कूलकस्तूपे पुंसि स्यात् क्रिमिपर्वते ।कूर्चिका तूलिकायाञ्च सूचिकायान्तु कुट्मले ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.59 · p. 180
स्यात् कपाटाकुले दुग्धविकृतावपि (चेष्यते) ।कृषकः फालके पुंसि कर्षके त्वभिधेयवत् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
doubtful
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2068 · p. 251
कैरवे कुमुदं क्लीबे कदली मृगरम्भयोः ।कूर्चिका क्षीरविकृतौ सूचीतूलिकयोरपि ॥ २०६८ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.15 · p. 96
खगे यमे छद्मविप्रे कङ्कः सूच्यां च कूर्चिका ।क्रमुको भद्रमुस्तेऽपि कोकश्चक्रे वृकेऽपि च ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसूची
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश स्त्रीलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.2.5 · p. 247
कारिका यातनायां स्याच्छ्लोके विवरणे कृतौ ।कूर्चिका मस्तुपिण्डेऽपि सूचितूलिकयोरपि ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्

कूर्चिका as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु मातृकासूचिकायां तूलिकायां कुड्मले क्षीरनिर्मितौ । कूर्चिकाररयन्त्रेऽपि मातृका वर्णसंहतौ ॥ २१ ॥ Koṣakalpataru 6.1.21
  • कोषकल्पतरु वितण्डाकूर्चीके तु वितण्डा वादविभेदे शिलाह्वे च । करवीर्यां निर्गुण्डी करहाटके नीलशेफाल्याम् ॥ ८९ ॥ Koṣakalpataru 6.12.89
  • शब्दरत्नावली तूलिकातूलिका स्यात् कूर्चिकायां शय्योपकरणेऽपि च । दर्शकः स्याद्दर्शयितृ-द्वाःस्थयोश्च प्रवीणके । दावको बालके पुंसि वाच्यलिङ्गन्तु भेदके ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.87
  • शब्दरत्नाकर तूलिकातोरणोऽस्त्री बहिर्द्वारदारुयन्त्रविशेषयोः । तूलिका कूर्चिकासूच्योर्दिग्वासा श्रमणे हरे शास्त्रोपलब्धिधीदृष्टिसमयेषु तु दर्शनम् ॥ २१०१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2101
  • वैजयन्ती तूलीतुला साम्ये स्तंभपीठे लेशसंशययोस्त्रुटिः । तूली शय्याकूर्चिकयोस्त्रेता त्वग्नित्रये युगे ॥ १७ ॥ Vaijayantī 6.2.17