वालुका
vālukāस्त्री · fem.In 17 kośas: 16 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
सिकता वालुका बिन्दौ पृषत्पृषतविप्रुषः ॥ १०८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सैकतं पुलिनं द्वीपं सिकता वालुका स्मृता ।मध्ये द्वीपमन्तरीपं ह्रदस्तोयाशयो मतः ॥ ६७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 प (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
नेपालजस्तु कस्तूरी नगजस्तु जवादिका ।नृता च सान्द्रगन्धोऽथ वालुका कल्कमस्त्रियाम् ।घनसारस्तु कर्पूरः सिताभ्रो हिमवालुका ॥ २८२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रोधः सान्तमदन्तोऽपि रोधः स्यादिति शाब्दिकाः ।वालुका वालिका च स्यात् सरयुः सरयूरपि ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सैकतः सिकतावांश्च देशे चान्यत्र च त्रिषु ।स्त्रियां वा भूम्नि सिकता वालुका वालिकापि च ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रणाली जलपर्यायपदवी सिन्धुसंगमे ।संभेदोऽथ स्त्रियां भूम्नि सिकता अपि वालुकाः ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्जिका पण्डिका सिध्रका सारिकाप्राचिका वालुका केणिका मक्षिका ।ऊर्मिका दूषिकाप्येषिका फक्किकाकूर्चिका कोशिका दीर्घिका चोष्ट्रिका ॥ ३८ ॥
स्रग्विणी
genderस्त्रीfem.
एते शब्दाः नित्यं स्त्रियां भवन्ति । इयं भाः दीप्तिः । कच्छुः पामा । कशादनी । रज्जुः कुशमयी । इष्टका पक्व[क]मृत्तिका । इषिका वीरणशलाका कष्ठिका? च । विद्युदादीनामभिधानं स्त्रियां भवति । यथा इयं विद्युत् तडित् चञ्चला शतह्रदा क्षणप्रभा सौदामिनी ऐरावतीत्यादि । दिगभिधानम् । आशा काष्ठा ककुप् विदिगित्यादयः । भूम्यभिधानम् । इयं भूमिः धरा रसा पृथ्वी क्षमा क्ष्मा इत्यादिः । वल्ल्यभिधानम् । इयं वल्ली व्रततिः प्रतानिनीत्यादयः । सरिदभिधानम् । इयं सरित् नदी कुल्या स्रवन्ती निम्नगा तटिनीत्यादयः ।छायासुरानिशावालुकाः स्त्रियां स्युश्चमूकन्थेराश्च ।आपत्संपद्विपत्प्रतिपत्समिद्विप्रुषश्चैव ॥ ३२ ॥
metre not recognised
भास्स्त्रीकच्छुस्त्रीकशास्त्रीरज्जुस्त्रीइष्टकास्त्रीइषिकास्त्रीविद्युत्स्त्रीतडित्स्त्रीचञ्चलास्त्रीशतह्रदास्त्रीक्षणप्रभास्त्रीसौदामिनीस्त्रीऐरावतीस्त्रीआशास्त्रीकाष्ठास्त्रीककुभ्स्त्रीविदिश्स्त्रीभूमिस्त्रीधरास्त्रीरसास्त्रीपृथ्वीस्त्रीक्षमास्त्रीक्ष्मास्त्रीवल्लीस्त्रीव्रततिस्त्रीप्रतानिनीस्त्रीसरित्स्त्रीनदीस्त्रीकुल्यास्त्रीस्रवन्तीस्त्रीनिम्नगास्त्रीतटिनीस्त्रीछायास्त्रीसुरास्त्रीनिशास्त्रीवालुकास्त्रीचमूस्त्रीकन्थास्त्रीइरास्त्रीआपद्स्त्रीसंपद्स्त्रीविपद्स्त्रीप्रतिपद्स्त्रीसमिध्स्त्रीविप्रुष्स्त्री
genderस्त्रीfem.
सुधा विलेपा घटिका वालुका घटिकारसः ।संवाहकोऽङ्गमर्दः स्यादथ देहस्य रक्षके ॥ २३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
[सिकता?] वालुकाः प्रोक्ता बिन्दवः पृषतः प्रषत् ।विप्रुषोऽप्यथ जम्बालचिकिलौ कर्दमः पुमान् ॥ ३६९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जलौका केणिका वालुकेषीका च विहङ्गिका ।इषिका तु शलाका च परिखा विशिखा शिखा ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वालुका सिकता नाम वालुकायाश्च कथ्यते ॥ १९०३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
जलप्रायप्रदेशः स्यादनूपः कच्छ इत्यपि ।शर्करा स्त्रीकर्परांशे सिकता वालुका स्मृता ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रणालः प्रणालं तोयमार्गे सरणिः सारणी ।कुल्यायां सिकतायां तु वालुका वालिकापि च ॥ १०७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
वालुका स्त्री स्त्रियां भूंम्नि सिकताः सिकतावति ।त्रिषु देशे सिकतिलं भ्रमाः सलिलनिर्गमाः ॥ ३२२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अस्त्री द्वीपोऽन्तरीपं क्ली पुलिनं तज्जलोत्थितम् ।सैकतं सिकताप्रायं सिकता भूम्नि वालुकाः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
[8] वालुका सिकता प्रोक्ता वालुकं चैलवालुकम् ।नीलिका क्षुद्ररोगः स्यान्नीली शेफालिकापि च ॥
अनुष्टुप्
meaningsसिकता
वालुका तु स्त्रियामुक्ता सिकतासु नपि त्वदः ।एलावालुकसंज्ञे स्याद् भेषजेऽपि विषान्तरे ॥ १६७८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसिकता
विपणिस्तु निषद्यापि वालुकोर्मिश्च वालुका ।वडबा स्त्रीविशेषेऽपि वाशिता करिणीस्त्रियोः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsऊर्मि
वालुका as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् सिकतासिकताः स्युर्वालुकापि वेदे श्रवसि च श्रुतिः ॥ ७३ ॥ Amarakośa 3.3.73
- धरणिकोश वालिकावालिका वालुकायां स्याद्बालायां कर्णभूषणे । रेणुका जामदग्न्यस्य माता हरेणुरप्यसौ ॥ Dharaṇikośa 1.2.44
- धरणिकोश सिकतासिकता वालुकायां स्याद्देशे च सिकतान्विते । महती नारदी वीणा महत्त्वेनान्विता च या ॥ Dharaṇikośa 15.2.42
- कोषकल्पतरु सिकतासूतायां तु भवेत्स्त्रियां च विकृतेऽन्याभं विजातं कृते खण्डे रुग्भिदि वालुकासु सिकता देशेऽस्त्रियां शार्करे । ध्वाने चाङ्गविलेपनेऽथ परवत्त्वामोदिते वासितं स्त्रीभ्योः स्त्री पिशितं पुनश्च पलले मांस्यां स्त्रियां सम्मतम् ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 6.16.28
- नानार्थार्णवसंक्षेप सिकतावत्सान्तरस्य सन्धानात् सन्धिनीत्यपरे विदुः । सिकतास्तु बहुष्वेकैर्वालुकायामुदीरिता ॥ १०३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.103