बिस
bisaक्ली · neut.In 15 kośas: 15 synonym verses, 5 as a meaning of another word.
सौगन्धिकं तु कह्लारं बीजकोशो वराटकः ।कर्णिका पद्मनालं तु मृणालं तन्तुलं बिसम् ॥ ११६५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
कुवेलयं कुवलयं कैरवं कुमुदं मतम् ।नालन्तु नालिका नालः कणिका बिस इत्यपि ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बिसः कण्टकितो नालशतकीति निगद्यते ।स्यादुत्पलं कुत्रलयं रक्ते तस्य तु साध्यकम् ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
षण् बिसं बिसतन्तुर्ना पद्मिन्यर्थाद्रुहं च तत् ।शालूकमेषां कन्दः स्यात् पद्ममूलं कटः पुमान् ॥ १४७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रय्यां मृणालं बिस-तन्तुले नभःक्लीबे लिशं चाथ गणेम्बुजादिनः ।षण्डश्च शण्डो गदितौ किलास्त्रियांकन्दः शिफा स्त्री करहाट-कर्दटौ ॥ १२ ॥
इन्द्रवंशा
genderक्लीneut.
[230a]कासीस-साध्वस-महानस-साहसानिमत्सं बिसं च तरसं यवसं तथैव ।पुण्याहवन्निगदितं सुदि[ना]हमुक्तम्
वसन्ततिलकाmetre not read in every line
genderक्लीneut.
एते स्त्रियां भवन्ति । इयं मेधा धारणाशक्तिः । रसना शक्तिर्मेखला च ।निद्रा सुप्तिः । तन्द्रा आलस्यम् । तन्त्री वाद्यविशेषः । मञ्जिष्ठा रागद्रव्यम् । स्यातां भवेतामित्यर्थः । इयं मदिरा सुरा । मन्दुरा वाजिशाला । कृशरा तिलयवागूः । अक्षैर्दीव्यते अक्षग्रहणं वादित्रसम्बन्धनिवृत्त्यर्थम् । वाद्यं दुन्दुभिरित्यर्थः ।धान्यद्विदलांशुकवितानवलयरत्नमिथुनश्मशानानि ।बिसतिमिराण्यपि विद्यान्नपुंसकेऽग्रखे चैव ॥ ६४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 वे (syllables merged)
genderक्लीneut.
पद्मनाले तु मृणालं --- तन्तुलं बिसम् ।किञ्जल्के केसरं नव्यदले संवर्तिका भवेत् ॥ ३३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
कैरवं गर्दभाख्यं च पद्मनाले च कर्णिका ।वराटको बी[35]जकोशो मृणाले बिसतन्तुले ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विशं बिसं विसं चेति नामानि तन्तुलस्य वै ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 नि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
नालीनाला नालामपि नालिकेत्यपि कुत्रचित् ।तन्तुलञ्च मृणालोऽस्त्री विषण्डं बिसमित्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ला (wrong syllable)
genderक्लीneut.
षण्डमस्त्री शिफाकन्दः शालूकं नालमस्त्रियाम् ।मृणालं तु त्रिषु बिसं किञ्जल्कः केसरोऽस्त्रियाम् ॥ ३६२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
छिन्नं दधि बिसं रूक्षं खलं च दधि निद्रवम् ।बहुसूदनमप्यस्मिन् स्यात् कीलाटस्तु कूर्चिका ॥ ७७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मृणाली शतपर्व क्ली बिसञ्च नलिनी पुनः ।बिसिनी पद्मिनीत्याद्याः पद्मस्तंबे सरस्यपि ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
बिस as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु मृणालस्त्री[तू]ज्जयिन्यामथ नेत्रपिण्डे मार्जारके पुंसि बिडाल उक्तः । बिसे मृणालं त्रिषु तद्द्वयोन- मुशीरकेऽथो ककुभे कुलालः ॥ ३९ ॥ Koṣakalpataru 6.28.39
- नानार्थार्णवसंक्षेप मृणालीशब्दार्थवेदिनामग्र्य आपणीयवनस्पतौ । क्ली तु पण्ये मृणाली तु बिसे लिङ्गत्रयी भवेत् ॥ १४३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1439
- नानार्थार्णवसंक्षेप शतपर्वन्कलम्ब्यां च बिसे तु क्ली स्थौणेयाख्ये च भेषजे । पूर्ववत् स्यात् समासादि शतमूर्धा पुनः पुमान् ॥ ६०६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.606
- परमानन्दीयनाममाला नभानिष्को हृद्भूषणे स्वर्णे दीनारस्नानयोरपि । नभा घ्राणे बिसे मासभेदेऽथ स्यान्नभोऽम्बरम् ॥ २६३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.263
- शिवकोष मृणालमुशली तालमूल्याखुपर्णिकासितकङ्गुषु । मृणालं नलदे क्लीबं पुंनपुंसकयोर्बिसे ॥ ४७० ॥ Śivakoṣa 23.2.470