कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

दुर्गति

durgatiस्त्री · fem.

In 16 kośas: 15 synonym verses, 9 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य नरककाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 5.3 · p. 52
नरकस्तु नारकः स्यान्निरयो दुर्गतिश्च सः ।
metre not recognised
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नरकवर्गः Amarakośa 1.9.2
स्यान्नारकस्तु नरको निरयो दुर्गतिः स्त्रियाम् ।तद्भेदास्तपनावीचिमहारौरवरौरवाः ॥ १ ॥सङ्घातः कालसूत्रं चेत्याद्याः सत्त्वास्तु नारकाः ।प्रेता वैतरणी सिन्धुः स्यादलक्ष्मीस्तु निरृतिः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 नि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध पातालकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 3.625 · p. 71
निरयो दुर्गतिश्चैव नरकः परिकीर्तितः ।नारका जन्तवः प्रेता यात्याश्चैवातिवाहिकाः ॥ ६२५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
एकादिसंख्यासंज्ञाकोष Ekādisaṃkhyāsaṃjñākoṣa · अज्ञात सप्तसंख्यावाचकाः शब्दाः Ekādisaṃkhyāsaṃjñākoṣa 7.16 · p. 200
द्रीप-रविवाह-पाताल-शक्रवाहमुख-दुर्गति-समुद्राः ।श्रीपार्श्वचिह्नफणिफल(ण)-तत्त्व-क्षेत्रा-ऽनलज्वालाः ॥ १६ ॥
आर्या
genderस्त्रीfem.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम स्वर्गाधिकारो दिक्पालाधिकारश्च प्रथमस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 1.79 · p. 15
विचारभूः पैतृवणं ग्रसन्नाली तु पञ्चिका ।नरको नारकोऽपि स्याद्दुर्गतिर्निरयोऽपि च ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नारकादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.17.1 · p. 367
नारको नरकोऽपि स्यान्निरयो दुर्गतिः स्त्रियाम् ।तद्भेदा स्तपनावीचिमहारौरवरौरवाः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नारकवर्गः Koṣakalpataru 3.2.2 · p. 305
निरयो दुर्गतिः स्त्री स्याद्विष्टिस्त्वाजूः स्त्रियामुभे ।कारणा यातना तीव्रवेदना च समा इमाः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीपुंसलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.4.25 · p. 110
आदि ना किरणे समुद्भेपतितगवाद्युद्धरणयष्टौ च ।ईतिश्च गर्मुन्निरये तु दुर्गति-र्हस्तस्तु भे मेथितिथी रथस्तथा ।तथाजमोदोपि च कन्दुरीरितोनेमौ प्रधिः स्यादिषुधिर्विधोपि च ॥ २५ ॥
upajati 12metre not read in every line
genderपुंस्त्रीm. f.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.251 · p. 83
दुगतिर्नरकश्चैव निरयो नारकः पुनः ।तत्रोत्पन्नाः पापजीवा नारकः कथिताः स्मृतौ ॥ २५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.doubtful
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंस्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.4.102 · p. 223
शङ्कुश्चतुर्दशाङ्कार्थे पुंस्त्रीलिङ्ग उदीरितः ।दुर्गतिर्निरये कक्षो दोर्मूलेऽथ कुटो गृहे ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि नारकविभागः Suśīlanāmamālā 6.2467 · p. 399
नरको नारकश्चैव निरयो दुर्गतिस्तथा ।नरकस्येति नामानि कथ्यन्ते पण्डितैः किल ॥ २४६७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.2.25 · p. 38
व्यालग्रहो गारुडिको विषवैद्योऽहितुण्डिकः ।नरको नारकोऽपि स्यान्निरयो दुर्गतिः स्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि पञ्चमः काण्डः Śabdaratnākara 5.3 · p. 249
निरये दुर्गतिः स्त्रीन्रोर्नरको नारकान्वितः ।पातालेऽधोऽव्ययं चाधः, भुवनं विवरे सुषिः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.115 · p. 16
पुत्रिका त्वभ्रसन्नाली चित्रगुप्तस्तु लेखकः ।स्त्री दुर्गतिः स्यान्निरयो नरको नारकः समाः ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश लोकपालाध्यायः Vaijayantī 1.2.37 · p. 12
नरको नारकोऽप्येष निरयो दुर्गतिः स्त्रियाम् ।अवीच्यन्ता रौरवाद्याः प्रायशो नरका नरि ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तपादः Dharaṇikośa 15.1.19 · p. 64
प्रसूती प्रसवोत्पादौ निकृती शाठ्यभर्त्सने ।दुर्गतिर्नरके नैःस्व्ये संततिः पङ्क्तिगोत्रयोः ॥
अनुष्टुप्
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.109 · p. 473
पुंसि स्त्रियां च शङ्कुः स्यादङ्कस्थाने चतुर्दशे ।निरये दुर्गतिः कक्षो दोर्मूले गर्त्त आकरे ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनिरय
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.5 · p. 75
श्रीणाति श्रायति पचौ रध्यति श्रपयत्यपि ।विपरिभ्यां परीणामे दुर्गत्यां नेर्वमिक्विदौः ? ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.36 · p. 223
भवेत्स्रवन्त्यौषधिसिन्धुभेदेवाते त्वमात्ये वहतिर्वृषे नास्त्री दुर्गतिः स्यान्निरये च निःस्वे ।डिम्बे गदे स्याद्विकृतिर्विकारेशठे तु शाठ्ये निकृतिर्निकारे ॥ ३६ ॥
उपजातिःmetre not read in every line
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.950 · p. 130
दुष्प्रवेशे दुर्गतिस्तु नरके स्त्री नरः पुनः ।पठत्यमरदत्तोऽमुं दारिद्र्ये तु स्त्रियामियम् ॥ ९५० ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.951 · p. 130
दुष्टायां च गतौ त्रिस्तु बहुव्रीहावथो पुमान् ।भेर्यां स्याद्दुन्दुभिदैत्यविशेषे वरुणेऽपि च ॥ ९५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 भि (wrong syllable)
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.107 · p. 220
दुर्गतिर्नरके निःस्वे द्विजातिर्विप्रपक्षिणोः ।दुर्जातं व्यसने क्लीबमसज्जातेऽभिधेयवत् ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.159 · p. 146
दुर्गतिर्नरके नैःस्व्ये दुर्जातं व्यसनेपि च ।दिवाभीत उलूके स्यात्कुम्भिले कुमुदाकरे ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश स्त्रीलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.2.10 · p. 247
चापे तृणत्वे तृणता दारिद्येऽपि च दुर्गतिः ।पद्माकरेऽब्जे नलिनी स्वास्थ्ये नाशे च निर्वृतिः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्

दुर्गति as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश विपाकविपाकः पाकदुर्गत्योः प्रसेकः च्युतिसेकयोः । मण्डूको बन्धभेदे च मशकोऽल्पगदेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 1.1.13
  • कोषकल्पतरु निरवतिव्यवाद्व्यतिकरे य[197b]ब्घावन्तर्घौ दुर्गतौ निरः । समः संगति-सादृश्य-संविदाचरणे रणे ॥ समाभियानशपथे संपराभ्यां रणापदोः । अपादपगमेऽथोपादङ्गीकारोपहारयोः ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 3.5.30
  • कोषकल्पतरु विपाकस्वादौ परिणामे दुर्गतौ विपाकः समुद्दिष्टः । स्वेदे दुष्कर्मफले भवति निपाकस्तथा पाके ॥ ५९ ॥ Koṣakalpataru 6.1.59