प्रकरण
prakaraṇaक्ली · neut.In 13 kośas: 13 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 11 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
स्यान्नाटकं प्रकरणं भाणः प्रहसनं डिमः ।व्यायोगः समवकारो विथ्यङ्केहामृगा इति ॥ २८४ ॥अभिनेयप्रकाराः स्युर्भाषाः षट्संस्कृतादिकाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderक्लीneut.
ईहामृगः प्रकरणं समवाकार इत्यपि ।व्यायोगश्चेति रूपाणि नाट्यस्यैतानि कल्पनाः ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रिष्वेते नाटकं भाणो डिमः प्रहसनं पुनः ।व्यायोगश्च प्रकरणं वीथी समवकारकः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्थानं प्रकरणं पर्वाह्निकं तु शीघ्रपाठतः ।अवान्तरप्रकरणं विश्रामो ग्रन्थसंधयः ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 तु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अस्त्री कोषो निघण्टुः स्यात्सर्वविद्या कलिन्दिका ।प्रस्तावः स्यात्प्रकरणं संग्रहस्तु समाहृतिः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
धीरप्रशान्तसु[52a]कृतादिमतिद्विजाति-सन्मन्त्रवाणिजनवीनकथाविधानम् ।शृङ्गारमुख्यमिह नाटकलक्ष्मशालितद्वर्णितं प्रकरणं शरणं रसानाम् ॥ ५८ ॥
वसन्ततिलकाmetre not read in every line
genderक्लीneut.
प्रस्तावः स्यात्प्रकरणं वार्त्तिकं तत्प्रकीर्तितम् ।उक्तानुक्तद्विरुक्तार्थचिन्तां यत्प्रकरोति हि ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अथ सूचनकृत् सूत्रं सूत्रोक्तार्थप्रपञ्चकम् ।भाष्यं ज्ञेयं च प्रस्तावः प्रकरणं ज्ञायतां तथा ॥ ३६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अङ्कः प्रकुरणं चैव व्यायोगेहामृगौ तथा ।वीथ्यसमवकारश्च नाटकादौ प्रयुज्यते ॥ ४११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 स (wrong syllable)
genderक्लीneut.doubtful
स्युर्नाटकं प्रकरणं भाणः प्रहसनं डिमः ।व्यायोगः समवाकारौ वीथ्यङ्केहामृगा इति ॥ १८१८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उच्छ्वासः परिवर्तश्च पटलः काण्डमस्त्रियाम् ।स्थानं प्रकरणं पर्वाह्निकं च ग्रन्थसन्धयः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नाटकं नाटिका भाणो वीथिः प्रहसनं डिमः ।ईहामृगः प्रकरणमंकः समवकारकः ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रकरण as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् वृत्तान्तवृत्तान्तः स्यात्प्रकरणे प्रकारे कार्त्स्न्यवार्तयोः ॥ ६३ ॥ Amarakośa 3.3.63
- नामलिङ्गानुशासनम् इतिइति हेतुप्रकरणप्रकर्षादिसमाप्तिषु ॥ २४६ ॥ Amarakośa 3.3.246
- धरणिकोश वृत्तान्तवृत्तान्तः स्यात्प्रकरणे कार्त्स्न्यवार्ताप्रकारयोः । दृष्टान्तः कथितो धीरैरुदाहरणशास्त्रयोः ॥ Dharaṇikośa 15.2.57
- धरणिकोश इतिइति हेतुप्रकरणप्रकाशादिसमाप्तिषु । निदर्शने प्रकारे चानुकर्षे च प्रकीर्तितः ॥ Dharaṇikośa 34.7.9
- कोषकल्पतरु वृत्तान्तदृष्टान्तस्तु निदर्शने च मरणे शास्त्रे कृतान्तः पुनः सिद्धान्तान्तकदैवनिःशुभकृतिष्वाख्यायते पण्डितैः । क्लीबे धाम्नि निशान्तके तु कलिते शान्ते निशान्तोऽन्यव- द्वृत्तान्तस्तु रहोऽर्थके प्रकरणे कार्त्स्न्ये प्रवृत्तावपि ॥ १९ ॥ Koṣakalpataru 6.16.19
- नानार्थार्णवसंक्षेप वृत्तान्तभवेत् प्रकरणे चाथ भल्लाते स्याद्वृषाङ्कवाक् । महादेवेऽथ वेशन्तः पल्वलाकाशयोरथ ॥ २०७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.207
- शब्दरत्नावली इतिपक्षान्तरे नियोगे च प्रशंसायां विनिग्रहे । अस्तु प्रकर्षे पीडायां प्रशंसायाञ्च लङ्घने ॥ असम्प्रत्यभ्यनुज्ञानेऽधिक्षेपासूययोरपि । इति प्रकरणे हेतौ परकृत्यनुकर्षयोः ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.23
- शब्दरत्नाकर शासनवाङ्नियोगे प्रकरणे लेख्ये नियमकर्मणोः । श्वशुर्यो देवरे स्याले शकुन्तो भासपक्षिणोः ॥ २१७५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2175
- शब्दरत्नाकर इतिआहो निन्दाहेतुचित्रेष्वाराद्दूरसमीपयोः । इति हेतौ प्रकरणे प्रकारादिसमाप्तिषु ॥ २२६४ ॥ Śabdaratnākara 5.2.2264
- वैजयन्ती वृत्तान्तविवधो वीवधश्च द्वौ पर्याहारेऽध्वभारयोः । वृत्तान्तः स्यात् प्रकरणे कार्त्स्न्ये वार्ताप्रकारयोः ॥ ७१ ॥ Vaijayantī 7.1.71
- वैजयन्ती इतिइति हेतुप्रकरणप्रकारादिसमाप्तिषु । विस्तारेंऽगीकृतावूरी स्यादुरर्यूररी यथा ॥ १७ ॥ Vaijayantī 8.7.17