ईहामृग
īhāmṛgaपुं · masc.In 17 kośas: 19 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
स्यान्नाटकं प्रकरणं भाणः प्रहसनं डिमः ।व्यायोगः समवकारो विथ्यङ्केहामृगा इति ॥ २८४ ॥अभिनेयप्रकाराः स्युर्भाषाः षट्संस्कृतादिकाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पृथौ गृण्डिबलोपाकौ कोकस्त्वीहामृगो वृकः ।अरण्यश्वा मर्कटस्तु कपिः कीशः प्लवंगमः ॥ १२९१ ॥प्लवंगः प्लवगः शाखामृगो हरिर्बलीमुखः ।वनौका वानरोऽथासौ गोलाङ्गूलोऽसिताननः ॥ १२९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ह (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
ऋक्षाच्छभल्लभाल्लूकभल्लूकाश्च समाः स्मृताः ।अरण्यश्वा बुधैर्ज्ञेयः कोक ईहामृगो वृकः ॥ २२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ईहामृगः प्रकरणं समवाकार इत्यपि ।व्यायोगश्चेति रूपाणि नाट्यस्यैतानि कल्पनाः ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तेऽपि स्युः श्वापदाः सर्वे कोकस्त्वीहामृगो वृकः ।स्याद्गोवत्सहुडच्छागनाशनोऽपि जलाश्रयः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ईहामृगोऽङ्क इत्येते भेदा नाटकजा दश ।स्याद्वेददेवयोर्वाणी संस्कृतं प्रकृतिः स्त्रियाम् ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एकोऽङ्कश्चतुरङ्कको भवति वा धीरोद्धतो नायकोमुख्यः स्यात्करुणो रसः क्वचिदहो शृङ्गार आभासतः ।यस्मिन्निर्वहणं मुखं प्रतिमुखं मिश्रं च वृत्तं भवेत्स्यादीहामृग एष केऽपि विबुधा उत्सृष्टिकाङ्कं विदुः ॥ ६३ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
भवेद्गृण्डिवलश्चाथ कोक ईहामृगो वृकः ।वनश्वा[65b] छागशत्रुश्च तिलिञ्छश्च मृगादनः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
वरटा वारली हंसी कोक ईहामृगो वृकः ।हरिणो मृगश्च पृषतः तदङ्कः शर्वरीकरः ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भरुजः फेरुरप्येवं भूरिमायोऽपि कथ्यते ।ईहामृगो वृकः कोको वानरः प्लवगः पुनः ॥ १९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृके तु कोकस्त्वीहाश ईहामृग इभप्रियः ।कुरङ्गे मृदुचर्मा स्याद्वातायुर्वायुमोदकः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गण्डकः खड्गकः खड्गी सैरिभो महिषोऽश्वहा ।ईहामृगो वृकः कोकः श्वा कौलेयकुक्कुरौ ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अङ्कः प्रकुरणं चैव व्यायोगेहामृगौ तथा ।वीथ्यसमवकारश्च नाटकादौ प्रयुज्यते ॥ ४११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 स (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अरण्यश्वा वृकः कोकः ईहामृगोऽपि कथ्यते ॥ २३३३ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
पृषतो बिन्दुचित्रोङ्गः कन्दली तु महोदरी ।श्यामा हस्तसमायामा कोक ईहामृगो वृकः ॥ ६८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्युर्नाटकं प्रकरणं भाणः प्रहसनं डिमः ।व्यायोगः समवाकारौ वीथ्यङ्केहामृगा इति ॥ १८१८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वार्ध्राणसो गणोत्साहः कोकस्त्वीहामृगो वृकः ।महिषः सैरिभोऽश्वारिर्जलात्मा गद्गदस्वरः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाटकं नाटिका भाणो वीथिः प्रहसनं डिमः ।ईहामृगः प्रकरणमंकः समवकारकः ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इन्दवृद्धिस्तु निर्मुष्कहये पुंसि स्त्रियां पुनः ।इन्द्रस्य वृद्धौ द्वे त्वीहामृगो वृक इति श्रुते ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवृक
मृगभेदे पुमांस्त्वेष दशरूपकमध्यगे ।स्याद्रूपकप्रभेदेऽथो पुमानेष उदुम्बरः ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
ईहामृग as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु वृकस्याद्ग्रन्थिपर्णे च शुकं शिरीषे द्विकस्तु काकेऽपि च कोकनाम्नि । ईहामृगे स्यात्करटे वृकोऽथ सृकः समीरोत्पलसायकेषु ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.1.4
- नानार्थार्णवसंक्षेप कोककोको द्वे चक्रवाके च स्यादीहामृगसंज्ञके । मृगान्तरे च ना त्वेष आदाने ना तु कोणवाक् ॥ २९१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.291
- नानार्थार्णवसंक्षेप वृकलाङ्गले त्रिषु तु स्तेने धूर्ते द्वे तु मृगान्तरे । ईहामृगाख्ये शुनि च वृकी तु स्त्री यथोदितम् ॥ १२८४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1284
- शब्दरत्नाकर कोकमत्सरे सुरभौ तिक्ते चोषणे च कटुस्त्रिषु । कोक ईहामृगे चक्रे कायो देहे कदैवते ॥ १८९८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1898