शासन
śāsanaक्ली · neut.In 16 kośas: 17 synonym verses, 9 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.
आज्ञा शिष्टिर्निराङ्निभ्यो देशो नियोगशासने ।अववादोऽप्यथाहूय प्रेषणं प्रतिशासनम् ॥ २७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 नि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
आदेशोप्यथ वै शास्तिः शास्ती स्यातां स्त्रियाविमे ।आज्ञा शिष्टिः स्त्रियौ क्लीबे शासनं चावधारणा ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आज्ञा शिष्टिर्निराङ्विभ्यो देशो नियोगः शासनम् ।अनुवादोऽप्यथाहूय प्रेषणं प्रतियातनम् ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
प्रवणः क्रमनिम्ना भूर्निपत्या सातिपिच्छला ।पट्टस्तु शासनं राजदत्ता भौमं तु भूभवे ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आदेशोऽपि नियोगश्च शासनं शिष्टिरित्यपि ।विप्रियागो-व्यलीकानि मन्तुः स्यादपराधवत् ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रेष्यादेशनिदेशाज्ञानियोगाः शासनं तथा ।सन्देशः प्रिययोः वार्ता प्रवृत्तिः किंवदन्त्यपि ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उपालम्भः सनिन्दो यस्तच्च स्यात्परिभाषणम् ।आज्ञादेशौ नियोगश्च निर्दिष्टिः शासनं तथा ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दाशानां शासनं प्रोक्तो घूर्जराणां विशारदः ।शिल्पीनां शालिकः प्रोक्तो निषादानां तु कश्मलः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शासनं नृपनिर्देश आज्ञा तेजः प्रतापकः ।प्रभावः कीर्त्तिः सच्छ्लोकः प्रशस्तिः शुभ्ररुग्यशः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र्त्तिः (wrong syllable)
genderक्लीneut.
उपग्राह्यं ढौकनिका प्राभृतोपायनोपदाः ।आज्ञा नियोग आदेशो निर्देशः शासनं वचः ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ज्ञेयं सुवचनं चापि सन्देशवाक् तु वाचिकम् ।अथाऽऽज्ञा शासनं शिष्टिः निर्देशश्च नियोगकः ॥ ४०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श (wrong syllable)
genderक्लीneut.
समर्थनं भवेत् सम्प्रधारणा च समर्थना ।आज्ञाववादो निर्देशो निदेशः शासनं तथा ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भिक्षा च याचना शंसा शासनं विचयो मृगः ।मार्गः परीष्टिरन्विष्टं मृगणान्वेषणा तथा ॥ १२५५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
निदेशः शासनं शिष्टिराज्ञाशास्तिनियुक्तयः ।कामक्रोधौ लोभमोहौ मदो मत्सर इत्यमी ॥ १२८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्यादभिस्यन्दनगरं शाखानगरमित्यपि ।शासनं धर्मकीलः स्यान्मकुतिः शुद्रशासनम् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अपराधो मन्तुरेनः खसृमं विप्रियागसी ।अपवादस्तु निर्देशो निदेशः शासनं तथा ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शासनं नृपदत्तोर्व्यां लेखाज्ञाशास्त्रशान्तिषु ।सेचनं रक्षणे सेके नौकासेचनभाजने ॥
अनुष्टुप्
नाभिस्थवायौ तु समानमस्त्रीसमैकसत्सु प्रथितं त्रिलिङ्गम् ।योगे तु ना सुन्दरवाचि भेद्येस्याच्छो[13b]भनं शासनमस्ति शास्तेः ॥
उपजातिःmetre not read in every line
meaningsशास्ति
आदेशलेखाक्षितिपालदत्त-पृथ्वीषु वीरासनकेतुवस्त्रे ।स्याद्वासनं ज्ञानसुधूपनार्थंस्कन्धे त्विभस्यासनमन्तिमे तत् ॥
इन्द्रवज्रा
doubtful
आज्ञायामुपदेशे च शालूकं तूत्पलादिनः ।कन्दे स्यात् पङ्कगन्धे च जले शालारवाक् पुनः ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शतघ्नी शस्त्रभेदे स्याद्वृश्चिकाल्यां करञ्जके ।शासनं लेखशास्त्राज्ञाराजदण्डाङ्कशास्त्रेषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 स्त्रे (wrong syllable)
वाङ्नियोगे प्रकरणे लेख्ये नियमकर्मणोः ।श्वशुर्यो देवरे स्याले शकुन्तो भासपक्षिणोः ॥ २१७५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शासन as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु शास्तिपत्तिर्गतौ सैन्यविशेषके स्त्री पुमांस्तु शू[290b]रे पदगेऽन्यवत्स्यात् । दृतिर्द्वयोश्चर्मपरे तु मत्स्ये शास्तिस्तु शास्त्रे युजि शासनेऽपि ॥ ५९ ॥ Koṣakalpataru 6.16.59
- कोषकल्पतरु निर्देशसंदेश उक्तो निकटे च देशे स्याच्छासनोपांशुगिरोर्निर्देशः । आदर्श उक्तो नरि दर्पणेऽपि स्याट्टिप्पणे च प्रतिपुस्तकेऽपि ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.30.22
- नानार्थार्णवसंक्षेप आज्ञाआज्ञा तु स्त्री महीपादेः शासने लग्नराशितः । राशौ च दशमे वेश्याविशेषे च महीपतेः ॥ ७३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.73
- नानार्थार्णवसंक्षेप दण्डक्लीबेऽपनयने पुंसि दण्डोऽस्त्री निग्रहे मथि । आज्ञायां शासने राज्ञां हिंसायां लगुडे नृपे ॥ ५६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.565
- नानार्थार्णवसंक्षेप व्यवहारव्यवहारो वाक्प्रयोगे सम्बन्धे द्यूतदण्डयोः । शासने वित्तसंवादे विवादेऽसिवणिज्ययोः ॥ १०६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.106
- शब्दरत्नावली निदेशनिदेशः शासनोपान्तकथनेषु पुमानयम् । पलाशन्तु दले ना तु हरित्किंशुकराक्षसे ॥ Śabdaratnāvalī 7.30.19
- शब्दरत्नाकर प्रमाणप्रमाणं हेतुविश्वासशास्त्रेयत्तासु शासने । मर्यादायां प्रपञ्चस्तु विपर्यासे सुविस्तरे ॥ २१२८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2128
- शब्दरत्नाकर व्यवहारव्यवहारो वाक्प्रयोगे विवादे द्यूतदण्डयोः । शासने वित्तसंवादे संबन्धेऽसिवणिज्ययोः ॥ २२२५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2225
- वैजयन्ती दण्डकर्णमूलेऽभ्रहरितोस्तोक्मं तोक्मो हरिद्यवः । दंडोऽस्त्री शासने राज्ञां हिंसायां लगुडे दमे ॥ ३८ ॥ Vaijayantī 6.5.38
- वैजयन्ती व्यवहारव्यवहारो वाक्प्रयोगे संबन्धे द्यूतदण्डयोः । शासने वित्तसंवादे विवादेऽसिवणिज्ययोः ॥ ४३ ॥ Vaijayantī 8.1.43