कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

विशाख

viśākhaपुं · masc.

In 16 kośas: 19 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.209 · p. 12
स्कन्दः स्वामी महासेनः सेनानीः शिखिवाहनः ।षाण्मातुरो ब्रह्मचारी गङ्गोमाकृत्तिकासुतः ॥ २०८ ॥द्वादशाक्षो महातेजाः कुमारः षण्मुखो गुहः ।विशाखः शक्तिभृत्क्रौञ्चतारकारिः शराग्निभूः ॥ २०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह स्वर्गवर्गः Amarakośa 1.1.21
कार्तिकेयो महासेनः शरजन्मा षडाननः ।पार्वतीनन्दनः स्कन्दः सेनानीरग्निभूर्गुहः ॥ ३९ ॥बाहुलेयस्तारकजिद्विशाखः शिखिवाहनः ।षाण्मातुरः शक्तिधरः कुमारः क्रौञ्चदारणः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.19 · p. 3
गौरीपुत्रः षण्मुखः शक्तिपाणिः,क्रौञ्चारातिः कार्त्तिकेयो विशाखः ।स्कन्दः स्वामी तारकारिः कुमारः,सेनानीः स्यादग्निभूर्बाहुलेयः ॥ १९ ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.276 · p. 119
प्रत्यालीढं तथालीढं विशाखं मण्डलं पुनः ।वैकृतं दर्दुरं चैव दश स्थानानि धन्विनाम् ॥ २७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.574 · p. 313
गोधापदी हयार्थात्तु कातराथ पुनर्नवा ।स्त्रियां पुंसि कठिल्लः स्याद्विशाखः शिखिवाटिका ॥ ५७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.147 · p. 396
प्रियाऽस्य देवसेना स्याच्छस्त्रं शक्तिश्च वाहनम् ।मयूरस्तनयौ शाखविशाखावथ तद्गणाः ॥ १४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्वर्गवर्गः Koṣakalpataru 1.2.90 · p. 16
स्कन्द-द्वादशदृग्-विशाख-शिवज-क्रौञ्चारि-षाण्मातुराःस्वामी षा-षडाननौ शरभवः सेनापतिः शक्तिभृत् ।सेनानीः शिखिवाहनः शिखिभवः स्यात्कार्त्तिकेयो महा-सेनस्तारकजित्कुमार-गिरिजाभू-बाहुलेया गुहः ॥ ९० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every linenearly शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ व्योमवर्गः Koṣakalpataru 1.3.91 · p. 36
स्वातिः स्वाती वायवी च सौवातः स्वातिरत्रजः ।राधे विशाखे ऐन्द्राग्न्यौ विशाखस्तज्ज ईरितः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.61 · p. 165
स्त्रियौ पुनर्भू-वर्षाभ्वौ ह्रस्वमण्डलपत्रिका ।विशाखो रक्तवृन्तः स्याद्रक्तपुष्पक एव च ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र गुल्मकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 2.207 · p. 115
पुनर्नवायां वृश्ची च दीर्धपत्रः शिलाटकः ।विशाखः क्षुद्रवर्षाभूः कटिल्लः प्रावृषायणी ॥ २०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 67 · p. 34
कार्तिकेयो विशाखश्च कुमारः षण्मुखो गुहः ।शक्तिमान् क्रौञ्चभेदी च स्वामी शरवणोद्भवः ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.46 · p. 11
गंगासुतो महातेजाः कुमारोमासुतौ गुहः ।स्कन्दः स्वामी विशाखश्च सेनानीस्तारकान्तकृत् ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति देववर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.1.34 · p. 4
शरजन्माग्निभूः स्वामी विशाखः क्रौञ्चभेदनः ।तारकारिः शक्तिधरः कुमारो बहुलात्मजः ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.267 · p. 36
द्वादशाक्षस्तथा बाहुलेयश्च शिखिवाहनः ।षाण्मातुरो विशाखश्च स्यान्मयूररथो गुहः ॥ २६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.104 · p. 8
स्कन्दो विशाखः सेनानीः स्वामी द्वादशलोचनः ।कृकवाकुध्वजः शक्तिधरः षाण्मातुरः स्थिरः ।शरजन्मा महाबाहुर्युद्धरङ्गः शिखिध्वजः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.66 · p. 223
मथिर्मन्थान-मन्थकौ मथापो मन्थ एव च ।मन्था विशाखा-वैशाखौ खजकी खजका खजा ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 न्थ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण आदिदेवाध्यायः Śabdaratnākara 1.2.64 · p. 9
सेनानीर्द्वादशकरः कुमारः पार्वतीसुतः ।सुब्रह्मण्यो नीलदंष्ट्रो विशाखो वैजयन्तकः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ग्रहाध्यायः Śabdaratnākara 1.4.195 · p. 26
अनुराधो विशाखश्च श्रविष्ठादि भवेत् त्रिषु ।छायापथस्वातिपथावुभौ नक्षत्रपद्धतौ ॥ १९५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश आदिदेवाध्यायः Vaijayantī 1.1.57 · p. 7
सुब्रह्मण्यो नीलदंष्ट्रः क्रौञ्चारिः कुक्कुटध्वजः ।अस्य शाखो विशाखश्च नैगमेषश्च पृष्ठजाः ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास खार्धश्लोकः Dharaṇikośa 2.2.6 · p. 20
मयूखास्त्विट्करज्वाला ना मयूखा च कीलकः ।विशाखः शरजन्मा स्वाद्विशाखक्ष कठिल्लके ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ खान्ताः Koṣakalpataru 6.2.84 · p. 162
वैशाखः पाखण्डेमन्थे मासप्रभेदे च ।नक्षत्रे तु विशाखाक्लीबे गन्धे च गेहे च ॥ ८४ ॥
metre not recognised
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ खान्ताः Koṣakalpataru 6.2.12 · p. 162
स्कन्दे विशाखो नरि तर्कके चकटिल्लके तद्वदुदाहरन्ति ।
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1700 · p. 195
धारासंज्ञे पादपस्यावयवान्तर एव च ।ना तु देवविशेषे स्यात् स्कन्ददेवस्य पृष्ठजे ॥ १७०० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1701 · p. 195
स्कन्ददेवे वदन्त्यन्ये विशाखाकालजे पुनः ।भेद्यवत् स्याद्विषाणा तु पशुशृङ्गेभदन्तयोः ॥ १७०१ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश खान्ताः Śabdaratnāvalī 7.2.13 · p. 190
विशाखः कार्त्तिकेये ना ऋक्षपर्णासयोः स्त्रियाम् ।वैशाखोऽपि च मन्थाने मासमण्डलभेदयोः ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2170 · p. 262
पुंनपुंसकयोर्व्योम्नि विहायः पुंसि पक्षिणि ।नक्षत्रे च खनित्र्यां च विशाखा षण्मुखे पुमान् ॥ २१७० ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.5.83 · p. 263
वेदना दुःखानुभवे ज्ञाने च स्त्रीनपुंसकम् ।स्कन्दे विशाख ऋक्षे स्त्री विहासः स्फुटहासयोः ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 खा (wrong syllable)

विशाख as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु गाङ्गना कूर्चशीर्षे वृषभौषधौ तु स्वर्णे विषायां झषभिद्यपि स्त्री । भीष्मे विशाखे नरि गाङ्गमाहु- र्हेम्न्यन्तिमे तद्भुवि तु त्रिषु स्यात् ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.3.4