आश्रय
āśrayaपुं · masc.In 15 kośas: 22 synonym verses, 28 as a meaning of another word.
संधिविग्रहयानान्यासनद्वैधाश्रया अपि ।षङ्गुणाः शक्तयस्तिस्रः प्रभुत्वोत्साहमन्त्रजाः ॥ ७३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गेहभूर्वास्तु गेहे तु गृहं वेश्म निकेतनम् ॥ ९८९ ॥मन्दिरं सदनं सद्म निकाय्यो भवनं कुटः ।आलयो निलयः शाला सभोदवसितं कुलम् ॥ ९९० ॥धिष्ण्यमावसथं स्थानं पस्त्यं संस्त्याय आश्रयः ।ओको निवास आवासो वसतिः शरणं क्षयः ॥ ९९१ ॥धामागारं निशान्तं च कुट्टिमं त्वस्य बद्धभूः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संविदागूः प्रतिज्ञानं नियमाश्रयसंश्रवाः ।अङ्गीकाराभ्युपगमप्रतिश्रवसमाधयः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सन्धिर्ना विग्रहो यानमासनं द्वैधमाश्रयः ॥ १८ ॥षड्गुणाः शक्तयस्तिस्रः प्रभावोत्साहमन्त्रजाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उपघ्न आश्रयः प्रोक्तो मुनीनां स्थानमाश्रमः ।मठश्च व्रतिनां स्थानं मण्डपः स्याज्जनाश्रयः ॥ २९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अध्यानिसंभ्यो वासः स्याद्विश्रामोवसथाश्रयौ ।आवसथ्योऽपि संस्त्यायो गृहाः पुंसि च भूम्न्यपि ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्रेणिः स्त्रियां च प्रकृतिर्द्वे इमे चाथ षड्गुणाः ।सन्धिर्ना विग्रहो यानमासनं द्वैध आश्रयः ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परिसर्पोऽथ विधुरं परिश्लेषेऽप्यथाश्रयः ।छन्दाशयौ समसनं संक्षेपणमथापि च ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कर्णीसुतो मूलदेवो मूलभद्रः कलाङ्कुरः ।आश्रयो मूलमस्त्री स्यान्नैर्ऋत्यं मूलकोऽत्रजः ।पूर्वाषाढाम्बुदेवत्या स्यादषाढाऽत्रजाङ्गना ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
स्यादिष्टकचिता या स्यादिष्टकाभिश्चिता त्रिषु ।एवं पक्वेष्टकचिताथाश्रयो वृषयः पुमान् ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वासो निवासो निलयो निवेशःक्षयो निकाय्यावसथाश्रयाश्च ।प्राणन्त(?) आवास इहा[9a]लयः स्यात्संस्त्याय उक्तोऽत्र गृहा नृभूम्नि ॥ ३२ ॥
उपजातिःmetre not read in every line
genderपुंmasc.
संधिर्ना विग्रहो यानमासनं द्वैधमाश्रयः ।षड्गुणाः शक्तयस्तिस्रः प्रभुत्वोत्साहमन्त्रजाः ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निकाय्यो नीलयो वेश्मालयो भवनमुच्यते ।धामावासो निवासोऽपि निशान्तं धिष्ण्यमाश्रयः ॥ २७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संदेशहारको दूतो गृहस्वामी तु सत्रिणि ।षड्गुणा विग्रहसन्धियानद्वैधाश्रयासनम् ॥ ३५५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ह (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आगारं वेश्म वसतिर्निशान्तं शरणं क्षयः ।प्रासाद आलयः सौधं हर्म्यं गेहं कुटाश्रयौ ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आर्भट्याडम्बराटोपाः व्यापप्रसरमूर्छनाः ।आधारः स्यादवष्टम्भः स्यादालम्बनमाश्रयः ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सन्देशहारको दूतः ख्यातः सन्धिस्तु विग्रहः ।यानं तथाऽऽसनं द्वैधमाऽऽश्रयश्चेति षड्गुणाः ॥ १२०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आवसथस्तथाऽऽवास आलय आश्रयः क्षयः ।निवासो वेश्म निशान्तं निकाय्यश्च निकेतनम् ॥ १६९७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
पौरश्रेणीश्च राज्याङ्ग प्रकृतिश्च भवेत् द्वयमम् ।पुंसि सन्धिर्विग्रहः स्याद् यानमासनमा श्रेयः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 7 श्रे (wrong syllable)
genderपुंmasc.doubtful
इन्वका मित्रदेवायामनुराधाऽनुराधिका ।तृतीयवर्गद्वितीययुग्ज्येष्ठा मूल आश्रयः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वित्तत्यागे व्ययः स्त्री तु जागर्या जागरा द्वयोः ।स्यादाश्रय उपघ्नोऽथ डमरो डिम्बविमप्लवौ ॥ १७३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 डम (syllable split)
genderपुंmasc.
षड्गुणा आसनं यानं द्वैधं विग्रह आश्रयः ।सन्धिश्चेन्द्रयमादीनां वृत्तमिन्द्रव्रतादिकम् ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आश्रय as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् कोटिआर्त्युत्कर्षाश्रयः कोट्यो मूले लग्नकचे जटा । Amarakośa 3.3.75
- नामलिङ्गानुशासनम् निवातनिवातावाश्रयावातौ शस्त्राभेद्यं च वर्म यत् ॥ ८४ ॥ Amarakośa 3.3.84
- नामलिङ्गानुशासनम् ओकस्ओकः सद्माश्रयश्चौकाः पयः क्षीरं पयोम्बु च । Amarakośa 3.3.454
- धरणिकोश निवातरैवतः कथितो रुद्रे दैत्यपर्वतभेदयोः । निवातो दृढसंनाहे निर्वाते चाश्रयेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 15.2.51
- धरणिकोश रोकस्बर्हिर्दर्भे हुताशे स्यादर्चिर्धाममयूखयोः । स्रोतोऽम्बुवेगेन्द्रिययो रोकश्चाश्रयसद्मनोः ॥ Dharaṇikośa 31.1.4
- कोषकल्पतरु अभ्युद्गच्छतिव्या[198b]पनेऽथाभ्युदः प्रीत्याश्रये ज्ञानेऽध्यवोत्तरः । उपात्प्राप्तौ स्वीकरणेऽथातेर्यापन ईरितः ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 3.5.32
- कोषकल्पतरु अधिकरोतिविप्रान्नेः स्यादुपद्रुत्यामधेः प्रस्ताव आश्रये । उपर्यैश्ये प्रसहनेऽथोदः साहसतर्पणे [206b] ॥ ५३ ॥ Koṣakalpataru 3.5.53
- कोषकल्पतरु निनिःक्षेपे नियमे निवेशभ(भृ?)शयोर्दानेऽन्तिके दर्शने- न्तर्भावोपरमाश्रयाम्बुषु तयोधा(?)भावविन्यासके । हर्षे चौर्यनिकृष्टवर्जनविपर्यासप्रमोदेष्वप स्याद्विश्लेषविकारयोरुप पुनर्हीनेऽधिके चान्तिके ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 5.1.4
- कोषकल्पतरु धाकन स्त्री तु कन्दा[248a]दिदशप्रकारे धाको वृषे पुंसि तथाश्रये च । मूकस्तु दीनावचसोस्त्रिलिङ्ग्यां भूकं तु रन्ध्रे समये तु पुंसि । बको बकोटे बकपुष्पके च धनाधिनाथे च निशाचरे च । शूकोऽपि धान्याद्यतितीक्ष्णकाग्रे शुद्धे कृपायामपि न स्त्रियां स्यात् ॥ १५ ॥ Koṣakalpataru 6.1.15
- कोषकल्पतरु परायणनारायणो दैत्यरिपौ च वर्ण- भेदेऽन्तिमे यौगिकतैलवाची । शतावरीशंकरयोषितोः स्त्री परायणं तत्पर आश्रये च ॥ ५५ ॥ Koṣakalpataru 6.15.55
- कोषकल्पतरु आशयविश्वासे शपथे प्रसिद्धिविलयो रन्ध्रे त[था] कारणे ज्ञानाचारविधीयमानविषयेऽधीने तथा प्रत्ययः । दण्डोत्पातविनाशदोष उदितः कृच्छ्रे तथातिक्रमे विद्वद्भिर्गदितोऽत्ययोऽथ हृदयाकूताश्रयेष्वाशयः ॥ ६१ ॥ Koṣakalpataru 6.26.61
- कोषकल्पतरु प्रतिश्रयपरिधायोऽम्भःस्थाने परिच्छदे स्यान्नितम्बे च । समुदय आजौ वृन्दे समुपक्रमवाचकश्चापि । प्रतिश्रयस्त्वाश्रयसंसदोः स्या- त्समुच्छ्रयस्तूच्छ्रयके विरोधे । हिरण्मयः स्यादिह लोकधातौ विशेष्यवद्धेममये प्रदिष्टः ॥ ८२ ॥ Koṣakalpataru 6.26.82
- कोषकल्पतरु आधारसिन्दूरकेऽन्त्ये[56b]ऽथ जलस्य धृत्या- माधार आवापक आश्रये च । स्याद्वेगवर्षे च सुहृद्बले स्या- दासार आद्ये गदितः प्रसृत्याम् ॥ ४१ ॥ Koṣakalpataru 6.27.41
- कोषकल्पतरु ओकस्ओकोऽन्ति[मे]सद्मनि चाश्रयेऽन्त्ये ऽथानो जनन्यां शकटे च भक्ते । भक्तस्थले चाथ शिरः प्रधाने सेनाग्रभागेऽपि च मस्तके च ॥ Koṣakalpataru 6.31.35
- नानार्थार्णवसंक्षेप ओकस्ओको गृहे जलौकायामाश्रये चाथ भूषणे । कण्वं पर्वणि किण्वं तु नग्नहूसंज्ञवस्तुनि ॥ १७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.17
- नानार्थार्णवसंक्षेप निवातनश्वरं नाशशीलादौ दैन्यगर्भवचस्यपि । निवातस्त्वाश्रये शस्त्राभेद्यवर्मण्यमारुते ॥ २७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.27
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रतिश्रयप्रत्याहारे तथा सत्त्रशाले च विदितागमैः । आश्रये शाश्वतः प्राह मण्डपेऽप्यजयोऽपठीत् ॥ ७३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.73
- नानार्थार्णवसंक्षेप पारायणचतुर्मासोपवासे च साकल्यासङ्गयोरपि । अथ पारायणं ध्याने तत्परेऽधीष्ट आश्रये ॥ ३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.34
- परमानन्दीयनाममाला आशयविरञ्चे वासुदेवेऽथाशयोऽभिप्राय आश्रये । आम्नाय आगमे वंशेऽप्यानर्तः समरे जने ॥ ३६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.36
- शब्दरत्नावली परायणपरीरणश्च (?) दण्डे स्यात्कमठे पढशाकटे । परायणं तत्परे स्यादभीष्टाश्रययोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.84
- शब्दरत्नावली भित्तिभित्तिः कुड्ये प्रदेशे स्यादाश्रयेऽपि भवेत्स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.32
- शब्दरत्नावली निवातनिमित्तं कारणे चिह्णे निष्पन्नं जातसिद्धयोः । निवातो दृढसन्नाहनिर्वाताश्रययोरपि । निशान्तमूषागृहयोस्तथा शान्तजने त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.111
- शब्दरत्नावली प्रतिश्रयआश्रये सदसि स्थाने प्रसिद्धे च प्रतिश्रयः । हुताशने विष्णुशङ्खे पाञ्चजन्यः समीरितः ॥ पुंसा कृते तद्विकारे पौरुषेयो भवेत्त्रिषु । पुंसि बृन्दे वधे चापि पुरुषस्य पदान्तरे ॥ प्रावृज्जे त्रिषु नीपे ना प्रावृषेण्यो निगद्यते । लाभे सुरालये हर्षे भवेत्पुंसि फलोदयः ॥ परमात्मनि तीर्थे च विहारे च महालयः । अपवर्गे चाधिपत्ये कान्यकुब्जे महोदयः ॥ शुद्धौ तु कायशोधे स्यान्मार्जनीयो भवेत्पुमान् । बलरामे बुधे पुंसि रौहिणेयो भवेदिवृ ॥ कर्कटे मूषिके सर्गे पुंलिङ्गे स्याद्विलेशयः । युद्धेऽप्यायदुत्तरे स्यात्सम्परायः पुमानयम् ॥ पशुपक्षियुधि द्यूते चाह्वाने च समाह्वयः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.57
- शब्दरत्नावली ओकस्ओक आश्रयमात्रे स्यान्मन्दिरे च नपुंसकम् । कीकसं क्रिमिजातौ स्यात्क्लीबं कुल्ये तु कर्कशे । चमसा पिष्टके यज्ञपात्रभेदे नपुंसकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.20
- शब्दरत्नावली निन निषेधे तूपमायां शिरश्चालन इत्यपि ॥ नि सामीप्ये निवेशेऽतिशये दाने च संशये । नित्यार्थे कोशले क्षेपे बन्धेऽन्तर्भावमोक्षयोः ॥ आश्रये राश्यधोभावविन्यासोयरमेष्वपि । नु प्रश्नातीततर्कानुनयोपमानहेतुषु ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.39
- त्रिकाण्डशेष भवनभुवनं विष्टपे तोये भिन्नं दीर्णे विशेषिते । जन्माश्रयश्च भवनं भाजनं पात्रयोग्ययोः ॥ २५० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.250
- वैजयन्ती स्थानस्नानीयेऽभिषवे स्नानं स्थानं स्यादाश्रये स्थितौ । सूत्रं तन्तौ संग्रहोक्तौ सुखमानन्दतोययोः ॥ ३६ ॥ Vaijayantī 6.3.36
- वैजयन्ती निवातनिष्ठ्यूते प्रास्तवान्ते च वचने च द्रुतोदिते । निवातो दृढसन्नाहे निर्वातेऽप्याश्रयेऽपि च ॥ १४ ॥ Vaijayantī 7.4.14