कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कुशीलव

kuśīlavaपुं · masc.

In 14 kośas: 20 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.257 · p. 17
शैलूषो भरतः सर्वकेशी भरतपुत्रकः ।धात्रीपुत्रो रङ्गाजायाजीवो रङ्गावतारकः ॥ ३२८ ॥नटः कृशाश्वी शैलाली चारणस्तु कुशीलवः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.475 · p. 29
रामपुत्रौ कुशलवावेकयोक्त्या कुशीलवौ ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शूद्रवर्गः Amarakośa 2.10.12
शैलालिनस्तु शैलूषा जायाजीवाः कृशाश्विनः ।भरता इत्यपि नटाश्चारणास्तु कुशीलवाः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.592 · p. 67
शैलाली शैलूषः कुशीलवश्चारणः कृशाश्वी च ।जायाजीवो भरतो नटस्तथा स्यान्नटी क्षुद्रा ॥ ५९२ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.27 · p. 205
भरताश्च नटाश्चापि चारणाश्च कुशीलवाः ।मार्दङ्गिका मौरजिकाः पाणिघाः पाणिवादकाः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.78 · p. 425
नटः कृशाश्वी शैलाली चारणस्तु कुशीलवः ।केवलः प्लवकश्चाथ भेडश्चाटवटः समौ ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव यज्ञादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.3.20 · p. 453
भिन्नवाक्यादेकयोक्त्या तौ विज्ञेयौ कुशीलवौ ।वाल्मीकिशिष्यौ भरतपुत्रौ तक्षकपुष्करौ ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्वर्गवर्गः Koṣakalpataru 1.2.43 · p. 12
कुशीलवावेकदोक्त्या तावथोत्तरकोशला ।अयोध्या रामनगरी साकेतं च नपुंसके ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.40 · p. 79
कुशीलवोऽथ वेश्यानामाचार्यः पीठमर्द्दकः ।नर्मदः केलिसचिवः पीठमर्दोऽपि सम्मतः ।वासन्तिकः केलिकलो विदूषकोवैहासिकः प्रतिबुधः प्रहासः ।भवेद्विटः पल्लविकोऽपि षिद्ग-कोष्ठ(?)क्षुद्रा नटी तत्र च कारिका स्यात् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly upajati mixed: pāda 2, syllable 5 प्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.222 · p. 32
सूचकः सूत्रधारः स्यान्नन्दी नान्द्याः प्रपाठकः ।वेश्यासूरिः पीठमर्दश्चारणश्च कुशीलवः ॥ २२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.334 · p. 143
रामपुत्रौ तु कुशलवावेकोक्त्या च कुशीलवौ ।सौमित्रिर्लक्ष्मणः प्रोक्तो मारुतिर्वज्रकङ्कटः ॥ ३३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.580 · p. 100
नटे कुशीलवो जायाजीवश्चारण इत्यपि ।कृशाश्वी चापि शैलाली शैलूषो नट इत्यपि ॥ ५८० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.483 · p. 60
जायाजीवश्च रङ्गाजीवो रङ्गावतारकः ।कथ्यते सर्वकेशी च चारणीस्तु कुशीलवः ॥ ४८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1142 · p. 177
रामसुतौ कुशलवावेकयोक्त्या कुशीलवौ ॥ ११४२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.141 · p. 121
रामपुत्रौ कुशलवावेकयोक्त्या कुशीलवौ ।रावणो दशकण्ठः स्यात् पौलस्त्यः निकषात्मजः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.19 · p. 154
कुशीलवश्चारणः स्यादस्थिरे भिक्षुके नटे ।मार्दङ्गिको मौरजिकस्त्वाक्षिकोऽप्यौद्घिकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शूद्राध्यायः Śabdaratnākara 3.5.1547 · p. 187
रङ्गाजीवः कृशाश्वी च चारणास्तु कुशीलवाः ।पूरकः प्लवकः केलो रज्जूयष्ट्यसिनर्तकः ॥ १५४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव क्षत्त्रियवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.8.4 · p. 61
मैथिली जानकी सीता वैदेही भूमिजा च सा ।रामपुत्रौ कुशलवावेकयोक्त्या कुशीलवौ ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश मनुष्याध्यायः Vaijayantī 3.5.98 · p. 80
वेणः कुशीलवश्चासौ लंघनप्लवनादिभिः ।वेणो राज्ञीसुतोऽप्युग्रान्मायासम्मोहनादिकत् ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.64 · p. 141
यो यष्टिरज्जुखड्गेषु प्रनृत्यति स पूरकः ।केलकः प्रवकश्चासौ चारणास्तु कुशीलवाः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास वार्धश्लोकः Dharaṇikośa 28.2.22 · p. 208
सहदेवौषधिः काचित्सहदेवश्च पाण्डवः ।कुशीलवश्च वाल्मीकिर्नटाश्चापि कुशीलवाः ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.181 · p. 41
कुशीलवस्तु द्वे मर्त्यजातिभेदे यथावदत् ।वैदेहाज्जनितेऽम्बष्ठ्यां लङ्घनप्लवनादिना ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.182 · p. 41
वर्तमाने नटानां च प्रसिद्धे चारणे तथा ।कुशीसंज्ञायोविकारलवे तु स्यात् पुमानयम् ॥ १८२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful

कुशीलव as a meaning in nānārtha verses