नन्दिन्
nandinपुं · masc.In 18 kośas: 31 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
कुष्माण्डके केलिकिलो नन्दीशे तण्डुनन्दिनौ ॥ २१० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नन्दी तु पाठको नान्द्याः पार्श्वस्थः पारिपार्श्विकः ॥ ३३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
माषस्तु मदनो नन्दी वृष्यो बीजवरो बली ॥ ११७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
देवकी दैवकी च स्यान्मेना स्यान्मेनका तथा ।नन्दिर्नन्दी चाजगवं भवेदाजगवं तथा ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हृदयो वर्त्तुलः पाण्डुर्भुडिरित्येवमादयः ।नन्दिस्तु नन्दी शालङ्कायनिस्ताण्डवनालिकः ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पारिपार्श्विक उद्दिष्टः सूत्रधारस्य पार्श्वगः ।नन्दी[50b] नान्दीकरो नान्दिवादी नान्दीकरी वधूः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
स्यादापीतः कान्तलको नन्दी नन्दीतरुस्तथा ।लोध्रो रोध्रस्तिल्वकः स्यान्मार्जनः कालहीनकः ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विषाणिका च चक्षुष्या वहलाङ्गोऽप्यवल्कलः ।नन्दी स दक्षिणावर्ता वृश्चिकाली सपुच्छिका ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आढकी तुबरी वर्णा राजमाषस्तु बर्वटः ।माषस्तु मदनो नन्दी वृष्यो बीजवरो बली ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हरेणुः खण्डिकश्चाथ चणके हरिमन्थकः ।माषे तु मदनो नन्दी वृष्यो बीजवरो बली ॥ ३८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भैरवो भीरवो भीरो वटुनाथः पिशाचराट् ।वेत्रिकर्णेजपहया नन्दिभृङ्गिऋडादयः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृङ्गरीटिर्भृङ्गरिटिर्भृङ्गी नाड्यस्थिविग्रहः ।[7] कूष्माण्डके केलिकिलो नन्दीशे तण्डुनन्दिनौ ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र्भृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
जयन्तोऽथ सुता तस्य जयन्ती ताविषी च सा ।हयश्चोच्चैःश्रवा द्वाःस्थो नन्दी सारथिरप्यथ ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूचकः सूत्रधारः स्यान्नन्दी नान्द्याः प्रपाठकः ।वेश्यासूरिः पीठमर्दश्चारणश्च कुशीलवः ॥ २२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रमथाद्याः पारिषदाः नन्दिभृङ्ग्यादयो गणाः ।ब्राह्मी माहेश्वरी काली कौमारी शक्रवल्लभा ॥ ३९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
केलिकिलस्तथा प्रोक्तो नन्दिशस्तण्डुनन्दिनौ ।शङ्करस्य गणाश्चैते कथिताः पण्डितैः किल ॥ २६९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 कि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नन्दी स्यात् पाठको नान्द्याः पार्श्वस्थः पारिपार्श्विकः ।विदूषकः प्रहासी स्याद् वासन्तिकश्च प्रीतिदः ॥ ४८६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
प्रसिद्धश्चणकश्चैव हरिमन्थक उच्यते ।माषश्च मदनो वृष्यो नन्दी बीजवरो बली ॥ २१११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यातामस्य द्वारपालौ सुप्रीतौ भृङ्गिनन्दिनौ ।नाडीस्नेहो भृङ्गवीटिर्भृङ्गी भृङ्गविटः शलः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नन्दी ताण्डवताली स्याद् महाकालो वृषाणकः ॥
genderपुंmasc.
भृङ्गिणे भृङ्गिरिटिर्भृङ्गिरीटिश्च, तण्डुके ।नन्दीश-नन्दिनौ नन्दिः, कमने क-कवी विधिः ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समानास्तण्डुशैलादिनन्दिकेश्वरनन्दिनः ।वीरभद्रस्तु देवाजः क्षेत्रपालस्तु भैरवः ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
माषस्तु मलदो नन्दी वृष्यो बीजवरो बली ।तिलपुष्पं वज्रपुष्पं जर्तिलोऽरण्यजस्तिलः ॥ १४२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नन्दी तु पाठको नन्द्याः पार्श्वस्थाः पारिपार्श्वकाः ।स्याद्भ्रूकुंसो भ्रुकुंसश्च भ्रकुंसश्चेति नर्तकः ॥ १५४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नन्दी क्षान्तिर्धा(र्दा)रकश्च चा(डा)मरो दक्षगुल्फगः ।व्याघ्रपादः शुभाङ्घ्रिश्च ड-कारो भौमजः स्मृतः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नन्दी च परमात्मा च संवर्तक-कृतान्तकौ ।वज्रकायोऽक्षयो व्यापी नृसिंहः क्षा-र्णकः स्मृतः ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एकपादो व्याघ्रपादः शुभाङ्घ्रिर्डामरेश्वरः ।क्षान्तिर्नन्दी दारुकेशो भौमजो दक्षगुल्फगः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वामपादाग्रगः शौरी मेषेशौ नन्दि-नाटकौ ।वक्त्रतुण्डश्च दीर्घा च न-कारो नदीनायकः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 दी (wrong syllable)
genderपुंmasc.
महाकाली महाभीमो महाकायो वृषाणकः ।द्वाःस्थस्तु नन्दीशालङ्कायनस्ताण्डवतालिकाः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रमथाः स्युः पारिषदा नन्दी स्यान्नन्दिकेश्वरः ।अथ कूश्माण्डकः केलिकिलो गणपतिप्रियः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
माषस्तु मलदो नन्दी घरी बीजवरो बली ।वृष्यो महावृषो गुच्छा कुलिंगाटी फलांकुरा ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यादःपतौ पाशधरे च पाशीनन्दी तु शंभोः प्रतिहारभेदे ।ना गर्दभाण्डे [च] वटद्रुमे चननान्दरि स्त्री च वसिष्ठधेन्वा[18a]म् ॥ ७८ ॥
उपजातिः
प्रमादात् सज्जनो दृष्ट्वा सर्पेऽपत्येऽभ्यभाषत ।नन्दी नन्दीश्वरे माषे नाट्यनान्द्याश्च पाठके ॥ ६७२ ॥
अनुष्टुप्
वृक्षमूले मृगे नेत्रे नन्दिर्द्युते गणान्तरे ।हर्षे नन्दी वटे गर्दभाण्डे शंकरवेत्रिणि ॥ २६५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्द्यु (wrong syllable)
तोदनं व्यथने तोत्रे दंशनं वर्मदंशयोः ।दर्शनं दर्पणे शास्त्रे नयनस्वप्नबुद्धिषु ॥दमनः कुसुमे वीरे उपशान्तेऽपि कुत्रचित् ।दशनः शिखरे दन्ते कवचे तु नपुंसकम् ॥दहनो दुष्टचेष्टाग्निभल्लाते चित्रकेऽपि च ।दृशानं तेजसि क्लीबं स्यात्पुमांस्तु विरोचने ॥देवनन्तु जिगीषायां स्यात्क्रीडाव्यवहारयोः ।अक्षेषु देवनः पुंसि सेवायामपि देवना ॥ध्वजी रथे च भूदेवे भये सर्पे धराधरे ।धन्वी ककुभवृक्षे स्यादर्जुने च धनुर्धरे ॥धन्व क्लीबे स्थले चापे धन्वा ना मरुदेशके ।धमनो नालभेदे भस्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु ॥धमनी च शिराहट्टविलासिन्योरपि स्त्रियाम् ।धावनन्तु गतौ शुद्धै पृश्नीपर्ण्यान्तु धावनी ॥धाम गेहे तनौ रश्मौ स्थाने प्रभावजन्मनोः ।नन्दनं वासवोद्यानं पुमानात्यजहर्षयोः ॥नन्दी हरद्वारपाले कन्दवाले वटद्रुमे ।नन्दिन्युमाधेनुभेदगङ्गाननान्दृषु स्त्रियाम् ॥नलिन्याकाशगङ्गायां पद्मिन्यां कमलाकरे ।अम्भोरुहे तु न पुमान् नीलिकायां नपुंसकम् ॥निदानं वत्सदामादिकारणे क्षयकारणे ।निधनं नाशकुलयोः प्रधनं युधि दारुणे ॥पवनं स्यात्कुम्भकारपाकस्थाने नपुंसकम् ।स्यात्पुमांस्तु जगत्प्राणे निष्पावे प्रयतेऽपि च ॥प्रधानं प्रकृतिप्रज्ञामहामात्यपरात्मसु ।एकत्वे चोत्तमे क्लीबं वाच्यलिङ्गन्तु कुत्रचित् ॥पद्मिनी स्त्रीविशेषे स्यात्पद्मसङ्घे सरोऽम्बुजे ।प्रसन्ना स्त्री सुरायां स्यात्सन्तुष्टामलयोस्त्रिषु ॥प्रसूनं पुष्पफलयोः क्लीबं जाते तु वाच्यवत् ।पत्री पत्ररथे श्येनेऽत्रिकाण्डे रथिके त्रिषु ॥पर्व स्यादुत्सवे ग्रन्थौ प्रस्तावचिह्नभेदयोः ।स्याद्दर्शप्रतिपत्सन्धौ विषुवत्प्रभृतिष्वपि ॥पक्ष्मसूत्रांशमुद्रादिकिञ्जल्कनेत्ररोमसु ।पाठीनः पाठके मीनभेदे च गुग्गुलुद्रुमे ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 न (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ल्क (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 च (wrong syllable)
नन्दिन् as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश शालङ्कायनहरिवाहननामानौ स्मृतौ रविपुरंदरौ । शालङ्कायन इत्येष मुनिभेदे च नन्दिनि ॥ Dharaṇikośa 19.2.96
- कोषकल्पतरु सालंकायनअर्केऽपि विश्वकर्मा मुनिभेदे देवकारौ च । नन्दिनि तु मुनिविशेषे सालंकायन इति प्रोक्तः ॥ ६१ ॥ Koṣakalpataru 6.21.61
- कोषकल्पतरु दक्षऋक्षोऽद्रिभेदे कृतवेधने च तथाच्छभल्ले नरि शोणके च । भे तु स्त्रियामेष न गुह्यके स्यात् यक्षः कुबेरेऽथ मुनिप्रभेदे । दक्षो विधौ नन्दिनि ताम्रचूडे द्रुमेऽनले भेद्यसमः पटौ सः । भुवि स्त्रियां पक्ष इहार्धमासे पार्श्वे ग्रहे साध्यविरोधयो[85a]श्च ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 6.30.48
- शब्दरत्नावली सूतसूतः स्याद्वाहनणक्षत्रसुतपारदयोरपि । प्रसूते प्रेरिते तक्ष्णि नन्दिसारथिवन्दिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.68
- शब्दरत्नावली शालङ्कायनदेवशिल्पिनि चण्डांशौ विश्वकर्मा मुनावपि । विघातिघोरदृष्ट्योस्तु विघ्नकारी पुमान्भवेत् ॥ महेशे दैत्यभेदे स्याद् वृषपर्वा पुमानयम् । विहङ्गे देवतायाञ्च व्योमचारी भवेत्पुमान् ॥ शाकभेदे कृष्णभेद्यां स्त्रियाञ्च शकुलादनी । मुनिभेदे नन्दिनि स्याच् शालङ्कायन इत्यपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.137
- तन्त्राभिधान जलम्बोदरी स्मृतिः शाखा सुप्रभा कर्त्तृका धरा । दीर्घबाहू रुचिर्हंसो नन्दी तेजः सुराधिपः ॥ ८० ॥ Tantrābhidhāna 2.25.80
- तन्त्राभिधान ञवामाङ्गुल्यग्रगः सोमो नन्दी विद्विड्निरञ्जनः । सुधर्मो ह्यनुनासश्च ज्ञप्तिगो ञा-र्णकः स्मृतः ॥ २७ ॥ Tantrābhidhāna 6.27
- तन्त्राभिधान टदक्षपादादिगो नन्दी लाङ्गली चार्द्धचन्द्रकः । गजाङ्कुशो मृगाद्यश्च बालेन्दुष्टा-र्णकः स्मृतः ॥ २८ ॥ Tantrābhidhāna 6.28